حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
احکام غسل میت
(مسئله 698) واجب است میت مسلمان را _ پس از پاک کردن بدن او از آلودگی و نجاست ظاهری _ سه غسل دهند:
اول: اندکی «سدر» در مقداری آب ریخته و با آن نخست سر و گردن و بعد سمت راست و سپس سمت چپ میت را غسل دهند .
دوم: اندکی کافور در مقداری آب ریخته و دوباره به همان ترتیب میت را غسل دهند .
سوم: با مقداری آب خالص برای بار سوم میت را به همان ترتیب غسل دهند .
(مسئله 699) سدر و کافور باید به اندازه ای باشد که بگویند آب با سدر و کافور مخلوط شده است ، و به اندازه ای هم زیاد نباشد که آب را مضاف نماید .
(مسئله 700) اگر سدر یا کافور و یا هر دو به اندازه کافی پیدا نشود ، بنا بر احتیاط واجب باید به مقداری که دسترسی دارند در آب بریزند ؛ و چنانچه به هیچ وجه یافت نشود یا استعمال آن جایز نباشد _ مثل آنکه غصبی باشد _ باید به جای هر کدام که ممکن نیست میت را با آب خالص غسل بدهند .
(مسئله 701) «غسل میت» مانند «غسل جنابت» است ؛ و احتیاط واجب آن است که تا غسل ترتیبی ممکن است میت را غسل ارتماسی ندهند ؛ و احتیاط مستحب آن است که در غسل ترتیبی هر یک از سه قسمت بدن را در آب فرو نبرند ، بلکه آب را روی آن بریزند .
(مسئله 702) کسی که برای حج احرام بسته است اگر پیش از تمام کردن سعی بین صفا و مروه بمیرد نباید او را با آب کافور غسل دهند ، و به جای آن باید با آب خالص غسلش بدهند ؛ همچنین است اگر در احرام عمره پیش از کوتاه کردن مو یا گرفتن ناخن بمیرد .
(مسئله 703) طفل مسلمان _ گرچه از زنا باشد _ اگر بمیرد غسل او واجب است ؛ ولی غسل و کفن و دفن کافر و اولاد او مطابق آداب اسلامی جایز نیست ؛ و کسی که از کودکی دیوانه بوده و در حال دیوانگی بالغ شده ، چنانچه پدر یا مادر و یا یکی از آنان مسلمان باشند باید او را بعد از مردن غسل داد ؛ و اگر هیچ کدام از آنان مسلمان نباشند غسل دادن او جایز نیست .
(مسئله 704) جنین سقط شده اگر چهار ماه یا بیشتر دارد باید غسل داده شود ؛ و اگر چهار ماه ندارد بنا بر احتیاط واجب او را در پارچه ای بپیچند و بدون غسل
دفن کنند .
(مسئله 705) کسی که میت مسلمان دوازده امامی را غسل می دهد باید مسلمان دوازده امامی و عاقل و بنا بر احتیاط واجب بالغ و دانا به مسائل غسل باشد ، و به قصد قربت میت را غسل دهد ، و در ابتدای غسل دوم و سوم هم نیت غسل را تجدید نماید .
(مسئله 706) زن یا مرد نمی توانند جنس مخالف خود را غسل دهند ، مگر زن و شوهر ؛ گرچه احتیاط مستحب آن است که زن یا شوهر نیز یکدیگر را غسل ندهند . ولی اگر مرد می تواند دختر بچه ای را که سن او بیشتر از سه سال نباشد و زن هم برای غسل دادن او پیدا نشود غسل دهد ؛ زن هم می تواند پسر بچه ای را که سه سال بیشتر ندارد _ چه مرد برای غسل دادن او پیدا شود یا نه _ غسل دهد .
(مسئله 707) اگر برای غسل میت جنس موافق او پیدا نشود ، مرد یا زنهایی که با میت محرمند می توانند از زیر لباس یا چیز دیگری که بدن میت را بپوشاند او را غسل دهند و اگر جنس مخالف محرم هم پیدا نشود ، جنس مخالف نامحرم می تواند میت را از زیر لباس غسل دهد .
(مسئله 708) اگر میت و کسی که او را غسل می دهد هر دو مرد یا هر دو زن و یا با یکدیگر محرم باشند ، جایز است غیر از عورت جاهای دیگر میت برهنه باشد .
(مسئله 709) نگاه کردن به عورت میت حرام است ، و اگر کسی که غسل می دهد نگاه کند معصیت کرده ولی غسل باطل نمی شود . اما در زن و شوهر نگاه کردن اشکال ندارد ، هرچند کراهت دارد ؛ و کراهت در عورت زن شدیدتر است .
(مسئله 710) اگر جایی از بدن میت نجس باشد بنا بر احتیاط واجب باید پیش از آن که آنجا را غسل دهند آب بکشند ؛ و احتیاط مستحب آن است که تمام بدن میت پیش از شروع به غسل پاک باشد .
(مسئله 711) کسی که در حال جنابت یا حیض مرده ، لازم نیست او را غسل جنابت یا حیض دهند ؛ و تنها غسل میت کافی است . همچنین است اگر غسل دیگری به عهدة او بوده باشد .
(مسئله 712) احتیاط واجب آن است که برای غسل دادن میت مزد نگیرند ؛ ولی مزد گرفتن برای کارهای مقدماتی غسل _ مثل شستن بدن و تنظیف میت _ حرام
نیست .
(مسئله 713) اگر برای غسل میت آب پیدا نشود یا استفاده از آن مانع داشته باشد ، بنا بر احتیاط واجب باید به جای هر غسل یک تیمم بدهند و پس از آنکه یک تیمم دیگر هم به جای سه غسل بدهند ؛ و اگر در یکی از سه تیمم قصد مافی الذمه کنند (یعنی نیت کند آنچه را که شرعا بر عهده اوست انجام دهد) تیمم چهارم لازم نیست .
(مسئله 714) کسی که میت را تیمم می دهد باید دست خود را به زمین بزند و به صورت و پشت دستهای میت بکشد ؛ و اگر ممکن باشد احتیاط واجب آن است که دست میت را هم به زمین بزند و به صورت و پشت دستهایش بکشد .
(مسئله 715) شهیدی که در میدان جنگ و در معرکه پیش از آن که به سراغ او بیایند به شهادت رسیده و جان داده باشد غسل و کفن ندارد ، و باید او را با لباسهای خود بدون غسل دفن کنند ؛ چه جنگ در زمان امام علیه السلام و به اذن و اجازه امام علیه السلام باشد ، یا این که برای دفاع از اسلام و کشور اسلامی به شهادت رسیده باشد .