حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
احکام روزة مسافر
(مسئله 1752) مسافری که باید نمازهای چهار رکعتی را دو رکعتی بخواند
نباید روزه بگیرد ؛ ولی مسافری که نمازش تمام است _ مثل کسی که شغلش مسافرت است _ باید روزة خود را هم بگیرد .
(مسئله 1753) مسافرت در ماه رمضان اشکال ندارد ، هرچند برای فرار از روزه باشد ولی مسافرت پیش از روز بیست و چهارم رمضان مکروه است ؛ مگر این که مسافرت به قصد انجام عمره یا حج و یا کار ضروری دیگر باشد .
(مسئله 1754) اگر غیر از روزة رمضان و نذر معین ، روزة معین دیگری بر انسان واجب باشد بنا بر احتیاط مستحب در آن روز مسافرت نکند ؛ مگر آن که ضرورتی پیش آید . و اگر در سفر باشد باید قصد کند ده روز آنجا بماند و آن روز را روزه بگیرد ؛ ولی اگر نذر کرده باشد روز معینی را روزه بگیرد بنا بر اقوی می تواند در آن روز مسافرت نماید و در سفر روزه نگیرد ؛ و بنا بر احتیاط واجب قضای آن را به جا آورد .
(مسئله 1755) اگر نذر کند روزه بگیرد و روز آن را معین نکند نمی تواند آن را در سفر به جا آورد ؛ ولی چنانچه نذر کند که روز معینی را در سفر روزه بگیرد باید آن را در سفر به جا آورد . همچنین اگر نذر کند روز معینی را _ چه مسافر باشد یا نباشد _ روزه بگیرد باید آن روز را گرچه مسافر باشد روزه بگیرد .
(مسئله 1756) گرفتن روزة مستحبی در سفر جایز نیست ؛ ولی مسافر می تواند برای برآورده شدن حاجت سه روز در مدینة منوره روزة مستحبی بگیرد ؛ به شرط آن که روزة قضا به عهدة او نباشد . و احوط آن است که روزهای چهارشنبه ، پنجشنبه و جمعه باشد .
(مسئله 1757) کسی که نمی داند روزة مسافر باطل است اگر در سفر روزه بگیرد و در بین روز به مسئله آگاه شود روزه اش باطل می شود ؛ و اگر تا مغرب نفهمد روزه اش صحیح است . ولی اگر مسئله را می دانسته و فراموش کرده یا متوجه نیست که مسافر می باشد روزه اش باطل است .
(مسئله 1758) کسی که روزه است و قصد مسافرت دارد یکی از چند حالت را دارد:
1_ اگر پس از اذان ظهر مسافرت کند ، روزه اش صحیح است و باید آن را تمام نماید.
2_ اگر پیش از ظهر از وطن خارج شود و قصد کمتر از هشت فرسخ داشته باشد یا بخواهد کمتر از چهار فرسخ برود و برگردد ، روزه اش صحیح است و باید آن را به پایان ببرد .
3_ اگر پیش از ظهر از وطن خارج شود و قصد حداقل هشت فرسخ رفت یا چهار فرسخ رفت و چهار فرسخ برگشت را داشته باشد ، پس از رسیدن به حد ترخّص روزة او صحیح نیست و قضای آن واجب می شود ؛ هر چند اگر از شب قبل
قصد مسافرت نداشته احوط آن است که روزه را تمام کرده و قضای آن را هم به جا آورد . و چنانچه مسافر پیش از رسیدن به حد ترخّص روزة خود را باطل کند بنابر احتیاط کفاره نیز بر او واجب می شود.
(مسئله 1759) اگر مسافر پیش از ظهر به وطن خود یا جایی که می خواهد ده روز در آنجا بماند برسد ، چنانچه کاری که روزه را باطل می کند انجام نداده باشد باید آن روز را روزه بگیرد ؛ و اگر انجام داده روزة آن روز بر او واجب نیست ، بلکه صحیح هم نمی باشد .
(مسئله 1760) اگر مسافر بعد از ظهر به وطن خود یا جایی که می خواهد ده روز در آنجا بماند برسد ، گرچه کاری که روزه را باطل می کند انجام نداده باشد روزة آن روز صحیح نیست .
(مسئله 1761) مسافری که قصد کرده ده روز در محلی بماند اگر روزه بگیرد و بعد از ظهر از ماندن در آنجا منصرف شود یکی از دو حالت را دارد:
1_ چنانچه یک نماز چهار رکعتی اداء خوانده باشد ، روزه اش صحیح است و تا وقتی در آنجاست باید نمازهای خود را تمام بخواند و روزه هایش را نیز بگیرد .
2_ چنانچه یک نماز چهار رکعتی اداء نخوانده باشد ، روزة آن روزش صحیح است ولی نمازهای خود را باید شکسته بخواند و در روزهای بعد هم نمی تواند روزه بگیرد .
(مسئله 1762) مسافر و کسی که از روزه گرفتن عذر دارد مکروه است در روز ماه رمضان جماع نماید ، و یا در خوردن و آشامیدن خود را کاملا سیر کند .
(مسئله 1763) مسافری که نمازش شکسته می شود نمی تواند در مسافرت روزه بگیرد.
(مسئله 1764) در چند مورد روزة مسافر صحیح است از آن جمله:
1_ مسافری که جاهل به مسئله باشد و نداند که روزة مسافر صحیح نیست .
2_ روزة نذری که مشروط به سفر باشد ، مثلا نذر کند که اگر روز دحوالأرض موفق به زیارت باشد در آنجا روزه بگیرد .
3_ روزة نذری که به صورت مطلق اعم از سفر و حضر باشد ، مثلاً نذر کند که روز نیمة شعبان را چه در سفر باشد یا در حضر ، روزه بگیرد .
4_ سه روز از ده روز روزة بدل قربانی ، که در مکة معظمه بگیرد .
5_ سه روز روزه برای برآورده شدن حاجت که روزهای چهارشنبه ، پنجشنبه و جمعه در ضمن عمل خاصی در مدینه منوره گرفته می شود .
(مسئله 1765) مسافر نمی تواند روزة مستحبی بگیرد مگر سه روز ، روزة حاجت در مدینة منوره چنان که ذکر شد .
(مسئله 1766) کسی که در ماه رمضان قصد سفر دارد پیش از رسیدن به حد
ترخّص نمی تواند روزه اش را بشکند و اگر عمداً با توجه به حرام بودن آن پیش از حد ترخّص آن را بشکند قضا و کفاره بر او واجب می شود .
(مسئله 1767) روزه داری که بعد از ظهر مسافرت کند حتماً باید بر روزه اش باقی باشد خواه از شب قصد سفر داشته باشد یا نه .
(مسئله 1768) مسافری که پیش از ظهر به وطنش برگردد اگر در راه چیزی که روزه را باطل می کند انجام نداده باشد باید نیت روزه کند و آن روز را روزه بگیرد .