حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
مصرف زکات فطره
(مسئله 2105) احتیاط آن است که زکات فطره را فقط به شیعیانی که فقیر و مسکین هستند بدهند . ولی فقیری که به او فطره می دهند لازم نیست عادل باشد ؛ هر چند به کسی که فطره را در معصیت صرف می کند و نیز بنا بر احتیاط واجب به شرابخوار و کسی که آشکارا گناه کبیره مرتکب می شود نباید فطره بدهند .
(مسئله 2106) اگر طفل شیعه ای فقیر باشد و ولی نداشته باشد بنا بر احتیاط واجب فطره را به ولیّ او بدهد ؛ و اگر ولی نداشته باشد با اجازة حاکم شرع فطره را ملک او گرداند و سپس برای او قبول نماید و به مصرف او برساند .
(مسئله 2107) بنا بر احتیاط واجب به یک فقیر بیشتر از مخارج سالیانه اش و نیز کمتر از یک صاع _ که تقریباً سه کیلوگرم است _ فطره ندهند . همچنین بنا بر احتیاط فطرة یک نفر را دو نیم نکنند ؛ مثلاً به یک فقیر چهار کیلو و نیم ندهند ، بلکه یا سه کیلو و یا شش کیلو بپردازند .
(مسئله 2108) اگر کسی بگوید فقیرم ، نمی توان به او فطره داد ؛ مگر این که از ظاهر حال او گمان پیدا شود که فقیر است یا انسان بداند که قبلاً فقیر بوده است .
(مسئله 2109) اگر انسان به خیال این که کسی فقیر است به او فطره دهد و بعد بفهمد فقیر نبوده دو حالت دارد:
1_ اگر مالی که به او داده است از بین نرفته باشد ، باید پس بگیرد و به مستحق بپردازد ؛ و اگر نتواند بگیرد باید از مال خودش فطره را بدهد .
2_ اگر آن مال از بین رفته باشد ، در صورتی که گیرندة فطره خود را مستحق نمی دانسته و یقین داشته یا احتمال می داده آنچه را گرفته فطره است باید عوض آن را بدهد وگرنه او ضامن نیست و پرداخت کننده باید دوباره فطره را بدهد .
(مسئله 2110) کسی که سید نیست نمی تواند به سید فطره بدهد ؛ حتی اگر سیدی نان خور او باشد نمی تواند فطرة او را به سید دیگر بپردازد . ولی سید می تواند فطرة خود و هر سیدی را که نان خور او می باشد به سید و یا غیر سید بپردازد ؛ ولی اگر نان خور سید غیرسید باشد بنا بر احتیاط فطرة او را به سید ندهد .
(مسئله 2111) مستحب است در پرداخت زکات فطره ابتدا خویشان فقیر و بعد همسایگان فقیر خود را بر دیگران مقدم بدارد ؛ همچنین مستحب است اهل علم فقیر را بر غیر اهل علم مقدم بدارد . ولی اگر دیگران از جهتی برتری داشته باشند مستحب است آنان را در اولویت قرار دهد .