آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام طهارت
آب مطلق ومضاف
مسأله 14 - آب یا مطلق است ، یا مضاف : آب مضاف آبى است که آن را از چیزى بگیرند : مثل آب هندوانه وگلاب ، یا به چیزى مخلوط باشد : مثل آبى که به قدرى با گل ومانند آن مخلوط شود ، که دیگر به آن آب نگویند وغیر اینها آب مطلق است ، وآن بر پنج قسم است : اول آب کر ، دوم آب قلیل ، سوم آب جارى ، چهارم آب باران ، پنجم آب چاه
آب کر
مسأله 15 - آب کر مقدار آبى است که اگر در ظرفى که درازا وپهنا وگودى آن هر یک سه وجب است بریزند آن ظرف را پر کند وبه عبارت دیگر مساحت آن / صفحة 7 / بیست وهفت وجب باشد ، و وزن آن از صد وبیست وهشت من تبریز بیست مثقال کمتر باشد که تقریبا 377 کیلوگرم مى شود
مسأله 16 - اگر عین نجس مانند بول وخون یا چیزى که نجس شده است مانند لباس نجس ، به آب کر برسد ، چنانچه آن آب ، بو یا رنگ یا مزه نجاست را بگیرد ، نجس مى شود واگر تغییر نکند نجس نمى شود
مسأله 17 - اگر بوى آب کر به واسطه غیر نجاست تغییر کند نجس نمى شود
مسأله 18 - اگر عین نجس مانند خون به آبى که بیشتر از کر است برسد وبو یا رنگ یا مزه قسمتى از آن را تغییر دهد ، چنانچه مقدارى که تغییر نکرده کمتر از کر باشد تمام آب نجس مى شود واگر به اندازه کر یا بیشتر باشد ، فقط مقدارى که بو یا رنگ یا مزه آن تغییر کرده نجس است
مسأله 19 - آب فواره اگر متصل به کر باشد ، آب نجس را پاک مى کند ولى اگر قطره قطره روى آب نجس بریزد ، آن را پاک نمى کند ، مگر آنکه چیزى روى فواره بگیرند ، تا آب آن قبل از قطره قطره شدن به آب نجس متصل شود وبنابر احتیاط واجب باید آب فواره با آن آب نجس مخلوط گردد
مسأله 20 - اگر چیز نجس را زیر شیرى که متصل به کر است بشویند ، آبى که از آن چیز مى ریزد اگر متصل به کر باشد وبو یا رنگ یا مزه نجاست نگرفته باشد وعین نجاست هم در آن نباشد پاک است
مسأله 21 - اگر مقدارى از آب کر یخ ببندد وباقى آن بقدر کر نباشد ، چنانچه نجاست به آن برسد نجس مى شود ، وهر قدر از یخ هم آب شود نجس است
مسأله 22 - آبى که به اندازه کر بوده ، اگر انسان شک کند از کر کمتر شده یا نه ، مثل آب کر است ، یعنى نجاست را پاک مى کند واگر نجاستى هم به آن برسد نجس نمى شود وآبى که کمتر از کر بوده وانسان شک دارد به مقدار کر شده یا نه حکم آب کر ندارد
مسأله 23 - کر بودن آب ، به سه راه ثابت مى شود : اول آنکه خود انسان یقین کند ، دوم آنکه یک مرد عادل بلکه موثق خبر دهد ، سوم کسى که آب در اختیار او است به کر بودن آن خبر دهد مثلا حمامى بگوید آب حوض حمام کر است
آب قلیل
مسأله 24 - آب قلیل آبى است که از زمین نجوشد واز کر کمتر باشد
مسأله 25 - اگر آب قلیل روى چیز نجس بریزد ، یا چیز نجس به آن برسد نجس مى شود ولى اگر از بالا با فشارى روى چیز نجس بریزد ، مقدارى که به آن چیز مى رسد نجس وهر چه بالاتر از آن است پاک مى باشد
مسأله 26 - آب قلیلى که براى برطرف کردن عین نجاست روى چیز نجس ریخته شود واز آن جدا گردد ، نجس است وباید از آب قلیلى هم که بعد از برطرف شدن عین نجاست ، براى آن کشیدن چیز نجس روى آن مى ریزند واز آن جدا مى شود اجتناب کنند
مسأله 27 - آبى که با آن مخرج بول وغائط را مى شویند با پنج شرط پاک است : اول - آنکه بو یا رنگ یا مزه نجاست نگرفته باشد
دوم - نجاستى از خارج به آن نرسیده باشد
سوم - نجاست دیگرى مثل خون یا بول یا غائط بیرون نیامده باشد
چهارم - ذره هاى غائط در آب پیدا نباشد
پنجم - بیشتر از مقدار معمول ، نجاست به اطراف مخرج نرسید باشد
آب جارى
مسأله 28 - آب جارى آبى است که از زمین بجوشد وجریان داشته باشد مانند آب چشمه وقنات
مسأله 29 - آب جارى اگر چه کمتر از کر باشد ، چنانچه نجاست به آن برسد ، تا وقتى بو یا رنگ یا مزه آن به واسطه نجاست تغییر نکرده پاک است
مسأله 30 - اگر نجاستى به آب جارى برسد ، مقدارى از آن ، که بو یا رنگ یا مزه اش به واسطه نجاست تغییر کرده نجس است ، وطرفى که متصل به چشمه است اگر چه کمتر از کر باشد پاک است ، وآبهاى دیگر نهر اگر به اندازه کر باشد یا به واسطه آبى که تغییر نکرده به آب طرف چشمه متصل باشد ، پاک وگرنه نجس است
مسأله 31 - آب چشمه اى که جارى نیست ولى طورى است که اگر از آن بردارند باز مى جوشد ، حکم آب جارى دارد یعنى اگر نجاست به آن برسد ، تا وقتى بو یا رنگ یا مزه آن به واسطه نجاست تغییر نکرده ، پاک است
مسأله 32 - آبى که کنار نهر ، ایستاده ومتصل به آب جارى است ، حکم آب جارى دارد
مسأله 33 - چشمه اى که مثلا در زمستان مى جوشد ودر تابستان از جوشش مى افتد فقط وقتى که مى جوشد حکم آب جارى دارد
مسأله 34 - آب حوض حمام اگر چه کمتر از کر باشد ، چنانچه به خزینه اى که آب آن به اندازه کر است متصل باشد ، مثل آب جارى است
مسأله 35 - آب لوله هاى حمام وعمارات که از شیرها ودوشها مى ریزد ، اگر متصل به کر باشد مثل آب جارى است
مسأله 36 - آبى که روى زمین جریان دارد ولى از زمین نمى جوشد ، چنانچه کمتر ازکر باشد ونجاست به آن برسد نجس مى شود اما اگر از بالا با فشار به پایین بریزد چنانچه نجاست به پایین آن برسد بالاى آن نجس نمى شود
آب باران
مسأله 37 - اگر به چیز نجسى که عین نجاست در آن نیست یک مرتبه باران ببارد جایى که باران به آن برسد پاک مى شود ودر فرش ولباس ومانند اینها فشار لازم نیست ولى باریدن دو سه قطره فائده ندارد ، بلکه باید طورى باشد که بگویند باران مى آید
مسأله 38 - اگر باران ، به عین نجس ببارد وبجاى دیگر ترشح کند ، چنانچه عین نجاست همراه آن نباشد ، وبو یا رنگ یا مزه نجاست نگرفته باشد ، پاک است ، پس اگر باران بر خون ببارد وترشح کند ، چنانچه ذره هاى خون در آب باشد ، یا آنکه بو یا رنگ یا مزه خون گرفته باشد نجس مى باشد
مسأله 39 - اگر بر سقف عمارت یا روى بام آن عین نجاست باشد ، تا وقتى باران به بام مى بارد ، آبى که به چیز نجس رسیده واز سقف یا ناودان مى ریزد پاک است ولى بعد از قطع شدن باران اگر معلوم باشد آبى که مى ریزد ، به چیز نجس رسیده است ، نجس مى باشد
مسأله 40 - زمین نجسى که باران بر آن ببارد پاک مى شود واگر باران بر زمین جارى شود وبه جاى نجسى که زیر سقف است برسد ، آن را نیز پاک مى کند
مسأله 41 - خاک نجسى که به واسطه باران گل شود پاک است
مسأله 42 - هرگاه آب باران در جایى جمع شود ، اگر چه کمتر از کر باشد چنانچه موقعى که باران مى آید ، چیز نجسى را در آن بشویند وآب ، بو یا رنگ یا مزه نجاست نگیرد ، آن چیز نجس پاک مى شود
مسأله 43 - اگر بر فرش پاکى که روى زمین نجس است باران ببارد ، وبر زمین نجس جارى شود ، فرش نجس نمى شود وزمین هم پاک مى گردد
آب چاه
مسأله 44 - آب چاهى که از زمین مى جوشد ، اگر چه کمتر از کر باشد چنانچه نجاست به آن برسد تا وقتى ، بو یا رنگ یا مزه آن به واسطه نجاست تغییر نکرده پاک است ومستحب است پس از رسیدن بعضى از نجاستها ، مقدارى که در کتابهاى مفصل گفته شده از آب آن بکشند
مسأله 45 - اگر نجاستى در چاه بریزد وبو یا رنگ یا مزه آب آن را تغییر دهد ، وتغییر آب چاه از بین برود بنابر احتیاط واجب ، موقعى پاک مى شود که با آبى که از چاه مى جوشد مخلوط گردد
مسأله 46 - اگر آب باران قطع شود ودر گودالى جمع شود وکمتر از کر باشد ، با رسیدن نجاست به آن نجس مى شود
احکام آبها
مسأله 47 - آب مضاف که معنى آن گفته شد ، چیز نجس را پاک نمى کند ، وضوء وغسل هم با آن باطل است
مسأله 48 - آب مضاف هر قدر زیاد باشد ، اگر ذره اى نجاست به آن برسد نجس مى شود ، ولى چنانچه از بالا با فشار روى چیز نجس بریزد ، مقدارى که به چیز نجس رسیده نجس ومقدارى که بالاتر از آن است پاک مى باشد مثلا اگر گلاب را از گلابدان روى دست نجس بریزند ، آنچه بدست رسیده نجس ، وآنچه بدست نرسیده پاک است
مسأله 49 - اگر آب مضاف نجس ، طورى با آب کر یا جارى مخلوط شود ، که دیگر آب مضاف به آن نگویند پاک مى شود
مسأله 50 - آبى که مطلق بوده ومعلوم نیست مضاف شده یا نه مثل آب مطلق است ، یعنى چیز نجس را پاک مى کند ، وضوء وغسل هم با آن صحیح است وآبى که مضاف بوده ومعلوم نیست مطلق شده یا نه مثل آب مضاف است ، یعنى چیز نجس را پاک نمى کند ، وضوء وغسل هم با آن باطل است
مسأله 51 - آبى که معلوم نیست مطلق است یا مضاف ومعلوم نیست که قبلا مطلق یا مضاف بوده نجاست را پاک نمى کند وضوء وغسل هم با آن باطل است واگر نجاست به آن برسد حکم به نجس بودن آن مى شود ولو به اندازه کر یا بیشتر باشد
مسأله 52 - آبى که عین نجاست مثل خون وبول به آن برسد وبو یا رنگ یا مزه آن را تغییر دهد ، اگر چه کر یا جارى باشد نجس مى شود ولى اگر بو یا رنگ یا مزه آن ، به واسطه نجاستى که بیرون آب است عوض شود ، مثلا مردارى که پهلوى آب است بوى آن را تغییر دهد نجس نمى شود
مسأله 53 - آبى که عین نجاست مثل خون وبول در آن ریخته وبو یا رنگ یا مزه آن را تغییر داده ، چنانچه به کر یا جارى متصل شود ، یا بارن بر آن ببارد ، یا باد باران را در آن بریزد ، یا آب باران از ناودان در آن جارى شود ، وتغیر آن از بین برود پاک مى شود ولى بابنر احتیاط واجب باید آب باران یا کر یا جارى با آن مخلوط گردد
مسأله 54 - اگر چیز نجسى را در کر یا جارى آب بکشند ، آبى که بعد از بیرون آوردن ، از آن مى ریزد پاک است
مسأله 55 - آبى که پاک بوده ومعلوم نیست نجس شده یا نه پاک است وآبى که نجس بوده ومعلوم نیست پاک شده یا نه نجس است
مسأله 56 - نیمخورده سگ وخوک ، نجس وخوردن آن حرام است ونیمخورده حیوانات حرام گوشت ، پاک وخوردن آن مکروه مى باشد