آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
نماز آیات
نماز آیات
مسأله 1492 - نماز آیات که دستور آن بعدا کفته خواهد شد به واسطه چهار چیز واجب مى شود : اول - گرفتن خورشید
دوم - گرفتن ماه اگرچه مقدار کمى از آنها گرفته شود وکسى هم از آن نترسد
سوم - زلزله اگرچه کسى هم نترسد
چهارم - رعد وبرق وبادهاى سیاه وسرخ ومانند اینها از امور آسمانى در صورتى که بیشتر مردم بترسند ، واما چیزهاى زمینى وجوب نماز آیات براى آنها مبنى بر احتیاط است
مسأله 1493 - اگر از چیزهایى که نماز آیات براى آنها واجب است بیشتر از یکى اتفاق بیفتد چنانچه بعد از هرکدام نماز بخواند باید براى هر یک از آنها یک نماز آیات بخواند ، مثلا اگر خورشید بگیرد وبعد زلزله هم بشود ، باید دو نماز آیات بخواند
مسأله 1494 - کسى که چند نماز آیات بر او واجب است ووقت آنها نگذشته است چه همه آنها براى یک چیز بر او واجب شده باشد ، مثلا سه مرتبه خورشید گرفته ونماز آنها را نخوانده است یا براى چند چیز واجب شده باشد مثل آفتاب گرفتن ورعد برق وزلزله یک نماز آیات براى همه کفایت مى کند
مسأله 1495 - چیزهایى که نماز آیات براى آنها واجب است ، در هر شهرى اتفاق بیفتد ، فقط مردم همان شهر باید نماز آیات بخوانند وبر مردم جاهاى دیگر واجب نیست ، ولى اگر مکان آنها بقدرى نزدیک باشد که با آن شهر یکى حساب شود ، نماز آیات بر آنها هم واجب است
مسأله 1496 - از وقتى که خورشید یا ماه شروع به گرفتن مى کند انسان مى تواند نماز آیات را بخواند ، وبهتر است بقدرى تأخیر نیندازد که شروع به باز شدن کند
مسأله 1497 - اگر خواندن نماز آیات را بقدرى تأخیر بیندازد که آفتاب یا ماه شروع به باز شدن کند مى تواند نیت اداء بکند ، ولى بهتر است نیت اداء وقضاء نکند واگر بعد از باز شدن تمام آن ، نماز بخواند باید نیت قضاء نماید
مسأله 1498 - اگر مدت گرفتن خورشید یا ماه به اندازه خواندن یک رکعت نماز یا کمتر باشد ، نماز آیات واجب نیست واگر مدت گرفتن آنها بیشتر باشد ولى انسان نماز را نخواند ، تا به اندازه خواندن یک رکعت به آخر وقت آن مانده باشد واجب است بخواند وچنانچه مقصر نباشد نیت ادا بکند والا بنابر احتیاط نیت اداء وقضاء نکند .
مسأله 1499 - موقعى که زلزله ورعد وبرق ومانند اینها اتفاق مى افتد ، انسان باید فورا نماز آیات را بخواند واگر نخواند معصیت کرده وتا آخر عمر بر او واجب است وهر وقت بخواند ادا است .
مسأله 1500 - اگر بعد باز شدن آفتاب یا ماه بفهمد که تمام آن گرفته بوده باید قضاى نماز آیات را بخواند . ولى اگر بفهمد مقدارى از آن گرفته بوده قضاء بر او واجب نیست .
مسأله 1501 - اگر عده اى بگویند که خورشید یا ماه گرفته است ، چنانچه انسان از گفته آنان یقین پیدا نکند ونماز آیات نخواند وبعد معلوم شود راست گفته اند ، در صورتى که تمام خورشید یا ماه گرفته باشد باید نماز آیات را بخواند ، واگر مقدارى از آن گرفته باشد ، خواندن نماز آیات بر او واجب نیست ، وهمچنین است اگر دو نفر که عادل بودن آنان معلوم نیست ، بگویند خورشید یا ماه گرفته ، بعد معلوم شود که عادل بوده اند .
مسأله 1502 - اگر انسان به گفته کسانى که از روى قاعده علمى وقت گرفتن خورشید وماه را مى دانند ، اطمینان پیدا کند که خورشید یا ماه گرفته ، باید نماز آیات را بخواند . ونیز اگر بگویند فلان وقت خورشید یا ماه مى گیرد وفلان مقدار طول مى کشد وانسان به گفته آنان اطمینان پیدا کند ، بنابر اظهر باید به حرف آنان عمل نماید .
مسأله 1503 - اگر بفهمد نماز آیاتى که خوانده باطل بوده ، باید دوباره بخواند واگر وقت گذشته قضاء نماید .
مسأله 1504 - اگر در وقت نماز یومیه نماز آیات هم بر انسان واجب شود ، چنانچه براى هر دو نماز وقت دارد ، هرکدام را اول بخواند اشکال ندارد . واگر وقت یکى از آن دو تنگ باشد ، باید اول آن را بخواند . واگر وقت هر دو تنگ باشد ، باید اول نماز یومیه را بخواند .
مسأله 1505 - اگر در بین نماز یومیه بفهمد که وقت نماز آیات تنگ است ، چنانچه وقت نماز یومیه هم تنگ باشد ، باید آن را تمام کند بعد نماز آیات را بخواند واگر وقت نماز یومیه تنگ نباشد باید آن را بشکند واول نماز آیات ، بعد نماز یومیه را بجا آورد .
مسأله 1506 - اگر در بین نماز آیات بفهمد که وقت نماز یومیه تنگ است ، باید آیات را رها کند ومشغول نماز یومیه شود وبعد از آنکه نماز را تمام کرد پیش از انجام کارى که نماز را بهم بزند ، بقیه نماز آیات را از همانجا که رها کرده بخواند .
مسأله 1507 - اگر در حال حیض یا نفاس زن آفتاب یا ماه بگیرد بنابر احتیاط واجب باید بعد از پاک شدن ، نماز آیات را قضا نماید . واگر زلزله یا رعد وبرق ومانند اینها اتفاق بیفتد ، واجب است که بعد از پاک شدن ، نماز آیات را بخواند .
دستور نماز آیات
مسأله 1508 - نماز آیات دو رکعت است ودر هر رکعت پنج رکوع دارد ودستور آن این است که انسان بعد از نیت تکبیر بگوید ویک حمد ویک سوره تمام بخواند وبه رکوع رود وسر از رکوع بر دارد ، دوباره یک حمد ویک سوره بخواند ، باز به رکوع رود تا پنج مرتبه وبعد از بلند شدن از رکوع پنجم دو سجده نماید وبرخیزد ورکعت دوم را هم مثل رکعت اول بجا آورد وتشهد بخواند وسلام دهد .
مسأله 1509 - در نماز آیات ممکن است انسان بعد از نیت وتکبیر وخواندن حمد ، آیه هاى یک سوره را پنج قسمت کند ویک آیه یا بیشتر از آن را بخواند وبه رکوع رود وسر بردارد وبدون اینکه حمد بخواند ، قسمت دوم از همان سوره را بخواند وبه رکوع رود وهمینطور تا پیش از رکوع پنجم سوره را تمام نماید ، مثلا به قصد سوره قل هو الله احد . بسم الله الرحمن الرحیم بگوید وبه رکوع رود ، بعد بایستد وبگوید : قل هو الله احد دوباره به رکوع رود وبعد از رکوع بایستد وبگوید : الله الصمد باز به رکوع رود وبایستد وبگوید : لم یلد ولم یولد وبرود به رکوع باز هم سر بردارد وبگوید : ولم یکن له کفوا احد وبعد از آن به رکوع پنجم رود وبعد از سر برداشتن ، دو سجده کند ورکعت دوم را هم مثل رکعت اول بجا آور وبعد از سجده دوم تشهد بخواند ونماز را سلام دهد ، ونیز ممکن است سوره را به کمتر از پنج قسمت تقسیم کند ولى بعد از تمام شدن سوره باید حمد را براى رکعت بعد از آن بخواند .
مسأله 1510 - اگر در یک از نماز آیات ، پنج مرتبه حمد وسوره بخواند ودر رکعت دیگر یک حمد بخواند وسوره را قسمت کند مانانعى ندارد .
مسأله 1511 - چیزهایى که در نماز یومیه واجب ومستحب است ، در نماز آیات هم واجب ومستحب مى باشد . ولى در نماز آیات مستحب است بجاى اذان واقامه سه مرتبه بگوید : الصلوة .
مسأله 1512 - مستحب است بعد از رکوع پنجم ودهم بگوید ؟ سمع الله لمن حمده ، ونیز پیش از هر رکوع وبعد از آن تکبیر بگوید ولى بعد از رکوع پنجم ودهم گفتن تکبیر مستحب نیست .
مسأله 1513 - مستحب است پیش از رکوع دوم وچهارم وششم وهشتم ودهم قنوت بخواند واگر فقط قنوت پیش از رکوع دهم بخواند کافیست .
مسأله 1514 - اگر در نماز آیات شک کند که چند رکعت خوانده وفکرش به جایى نرسد نماز باطل است .
مسأله 1515 - اگر شک کند که در رکوع آخر رکعت اول است ، یا در رکوع اول رکعت دوم وفکرش به جایى نرسد ، نماز باطل است . ولى اگر مثلا شک کند که چهار رکوع کرده یا پنج ، چنانچه به سجده نرفته است باید رکوع را که شک دارد بجا آودره یا نه بجا آورد . واگر به سجده رفته باید به شک خود اعتنا نکند .
مسأله 1516 - هر یک از رکوع هاى نماز آیات رکن است که اگر عمدا یا اشتباها کم یا زیاد شود نماز باطل است .