آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
وضوء
وضوء
مسأله 245 - در وضوء واجب است صورت ودستها را بشویند وجلوى سر وروى پاها را مسح کنند
مسأله 246 - درازى صورت را باید از بالاى پیشانى جایى که موى سر بیرون مى آید تا آخر چانه شست ، وپهناى آن به مقدارى که بین انگشت وسط وشست قرار مى گیرد باید شسته شود ، واگر مختصرى از این مقدار را نشوید وضوء باطل است ، وبراى آنکه یقین کند این مقدار کاملا شسته شده باید کمى اطراف آن را هم بشوید
مسأله 247 - اگر صورت یا دست کسى کوچکتر یا بزرگتر از معمول مردم باشد باید ملاحظه کند که مردمان معمولى تا کجاى صورت خود را مى شویند ، او هم تا همانجا را بشوید ونیز اگر در پیشانى او مو روئیده یا جلوى سرش مو ندارد باید به اندازه معمول ، پیشانى را بشوید
مسأله 248 - اگر احتمال دهد چرک یا چیز دیگرى در ابروها وگوشه هاى چشم ولب او هست که نمى گذارد آب به آنها برسد ، چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا باشد ، باید پیش از وضوء وراسى کند که اگر هست بر طرف نماید
مسأله 249 - اگر پوست صورت از لاى مو پیدا باشد باید آب را به پوست برساند واگر پیدا نباشد شستن مو کافیست ورساندن آب به زیر آن لازم نیست ودر هر دو صورت اگر آب به صورت بریزد ویک دفعه دست بکشد کافى است
مسأله 250 - اگر شک کند که پوست صورت از لاى مو پیدا است یا نه ، اگر آب به صورت بریزد ویک دفعه دست بر آن بکشد کافى است
مسأله 251 - شستن توى بینى ومقدارى از لب وچشم که در وقت بستن دیده نمى شود واجب نیست ، ولى براى آنکه یقین کند از جاهایى که باید شسته شود چیزى باقى نمانده ، واجب است مقدارى از آنها را هم بشوید
مسأله 252 - باید صورت ودستها را از بالا به پایین شست واگر از پایین به بالا بشوید وضوء باطل است
مسأله 253 - اگر دست را تر کند وبه صورت ودستها بکشد ، چنانچه ترى دست به قدرى باشد که به واسطه کشیدن دست ، آب کمى بر آنها جارى شود کافیست
مسأله 254 - بعد از شستن صورت باید دست راست وبعد از آن دست چپ را از آرنج تا سر انگشتها بشوید
مسأله 255 - براى آنکه یقین کند آرنج را کاملا شسته باید مقدارى بالاتر از آرنج را هم بشوید
مسأله 256 - کسى که پیش از شستن صورت دستهاى خود را تا مچ شسته ، در موقع وضوء باید تا سر انگشتان را بشوید واگر فقط تا مچ را بشوید وضوى او باطل است
مسأله 257 - در وضوء شستن صورت ودستها مرتبه اول واجب ومرتبه دوم مستحب ومرتبه سوم وبیشتر آن حرام مى باشد واینکه کدام شستن اول یا دوم یا سوم است مربوط به قصد کسى است که وضوء مى گیرد ، پس اگر به قصد شستن مرتبه اول مثلا ده مرتبه آب به صورت بریزد اشکال ندارد وهمه آنها شستن اول حساب مى شود ، واگر به قصد اینکه سه مرتبه بشوید سه مرتبه آب بریزد مرتبه سوم آن حرام است
مسأله 258 - بعد از شستن هر دو دست باید جلو سر را با ترى آب وضوء که در دست مانده مسح کند وباید با دست راست مسح نماید
مسأله 259 - یک قسمت از چهار قسمت سر ، که مقابل پیشانیست جاى مسح مى باشد وهر جاى این قسمت را به هر اندازه مسح کند کافیست ، وبهتر است از درازا به اندازه یک انگشت واز پهنا به اندازه پهناى سه انگشت بسته مسح نماید
مسأله 260 - لازم نیست مسح سر بو پوست آن باشد بلکه بر موى جلوى سر هم صحیح است ، ولى کسى که موى جلوى سر او به اندازه اى بلند است که اگر مثلا شانه کند به صورتش مى ریزد ، یا به جاهاى دیگر سر مى رسد باید بیخ موها را مسح کند ، یا فرق سر را باز کرده پوست سر را مسح نماید ، واگر موهایى که به صورت مى ریزد یا به جاهاى دیگر سر مى رسد جلوى سر جمع کند وبر آنها مسح نماید ، یا بر موى جاهاى دیگر سر ، که جلو آن آمده مسح کند باطل است
مسأله 261 - بعد از مسح سر باید با ترى آب وضوء که در دست مانده روى پاها را از سر یکى از انگشتهاى تا مفصل مسح نماید
مسأله 262 - پهناى مسح پا به هر اندازه باشد کافیست ولى بهتر آن است که به اندازه پهناى سه انگشت بسته مسح نماید ، وبهتر از آن مسح تمام روى پا است به تمام کف دست
مسأله 263 - بهتر است در مسح پا دست را بر سر انگشتان بگذارد وبعد به پشت پا بکشد ، نه آنکه تمام دست را روى پاک بگذارد وکمى بکشد
مسأله 264 - در مسح سر وروى پا باید دست را روى آنها بکشد ، واگر دست را نگهدارد وسر یا پا را به آن بکشد وضوء باطل است ، ولى اگر موقعى که دست را مى کشد سر یا پا مختصرى حرکت کند اشکال ندارد
مسأله 265 - جاى مسح باید خشک باشد واگر به قدرى تر باشد که رطوبت کف دست به آن اثر نکند مسح باطل است ولى اگر ترى آن به قدرى کم باشد که رطوبتى که بعد از مسح در آن دیده مى شود بگویند فقط از ترى کف دست است اشکال ندارد
مسأله 266 - اگر براى مسح رطوبتى در کف دست نمانده باشد نمى تواند دست را با آب خارج تر کند ، بلکه باید از اعضاء دیگر وضوء رطوبت بگیرد وبا آن مسح نماید
مسأله 267 - اگر رطوبت کف دست فقط به اندازه مسح سر باشد باید سر را با همان رطوبت مسح کند ، وبراى مسح پاها از اعضاء دیگر وضوء رطوبت بگیرد
مسأله 268 - مسح کردن از روى جوراب وکفش باطل است ولى اگر به واسطه سرماى شدید یا ترس از دزد ودرنده ومانند اینها نتواند کفش یا جوراب را بیرون آورد ، مسح کردن بر آنها اشکال ندارد واگر روى کفش نجس باشد باید چیز پاکى بر آن بیندازد وبر آن چیز مسح کند
مسأله 269 - اگر روى پا نجس باشد ونتواند براى مسح آن را آب بکشد بنابر احتیاط واجب باید تیمم نماید ووضوء بگیرد ومسح به محل نجس بنماید
وضوى ارتماسى
مسأله 270 - وضوى ارتماسى آن است که انسان صورت ودستها را به قصد وضوء در آب فرو برد یا آنها را در آب فرو برد وبه قصد وضوء بیرون آورد واگر موقعى که دستها را در آب فرو مى برد نیت کند وتا وقتى که آنها را از آب بیرون مى آورد وریزش آب تمام مى شود به قصد وضوء باشد ، وضوى او صحیح است ونیز اگر موقع بیرون آوردن از آب قصد وضوء کند وتا وقتى که ریزش آب تمام مى شود ، به قصد وضوء باشد وضوى او صحیح مى باشد
مسأله 271 - در وضوى ارتماسى هم باید صورت ودستها از بالا به پایین شسته شود ، پس اگر وقتى که صورت ودستها را در آب فرو مى برد قصد وضوء کند باید صورت را از طرف پیشانى ودستها را از طرف آرنج در آب فرو برد ، واگر موقع بیرون آوردن از آب قصد وضوء کند ، باید صورت را از طرف پیشانى ودستها را از طرف آرنج بیرون آورد
مسأله 272 - اگر وضوى بعضى از اعضاء را ارتماسى وبعضى را غیر ارتماسى انجام دهد اشکال ندارد
دعاهایى که موقع وضوء گرفتن مستحب است
مسأله 273 - کسى که وضوء مى گیرد مستحب است موقعى که نگاهش به آب مى افتد بگوید : بسم الله وبالله والحمد لله الذى جعل الماء طهورا ولم یجعله نجسا و موسعى که پیش از وضوء دست خود را مى شوید بگوید : اللهم اجعلنى من التوابین واجعلنى من المتطهرین ودر وقت مضمضه کردن یعنى آب در دهان گرداندن بگوید : اللهم لقنى حجتى یوم القاک واطلق لسانى بذکرک ودر وقت استنشاق یعنى آب در بینى کردن بگوید : اللهم لا تحرم على ریح الجنة واجعلنى ممن یشم ریحها وروحها وطیبها وموقع شستن رو بگوید : اللهم بیض وجهى یوم تسود فیه الوجوه ولا تسود وجهى یوم تبیض فیه الوجوه ودر وقت شستن دست راست بخواند : اللهم اعطنى کتابى بیمینى والخلد فی الجنان بیسارى وحاسبنى حسابا یسیرا وموقع شستن دست چپ بگوید : اللهم لا تعطنى کتابى بشمالى ولا من وراء ظهرى ولا تجعلها مغلولة الى عنقى واعوذ بک من مقطعات النیران وموقعى که سر را مسح مى کند بگوید : اللهم غشنى برحمتک وبرکاتک وعفوک ودر وقت مسح پا بگوید : اللهم ثبتنى على الصراط یوم تزل فیه الاقدام واجعل سعیى فی ما یرضیک عنى یا ذا الجلال والاکرام
شرایط وضوء
شرایط صحیح بودن وضوء سیزده چیز است : شرط اول آنکه آب وضوء پاک باشد
شرط دوم آنکه مطلق باشد
مسأله 274 - وضوء با آب نجس وآب مضاف باطل است ، اگر چه انسان نجس بودن یا مضاف بودن آن را نداند یا فراموش کرده باشد واگر با آن وضوء نمازى هم خوانده باشد ، باید آن نمار را دوباره با وضوى صحیح بخواند
مسأله 275 - اگر غیر از آب گل آلود مضاف آب دیگرى براى وضوء ندارد ، چنانچه وقت نماز تنگ است باید تیمم کند واگر وقت دارد ، باید صبر کند تا آب صاف شود ووضوء بگیرد
شرط سوم آنکه آب وضوء مباح باشد
مسأله 276 - وضوء با آب غصبى وبا آبى که معلوم نیست صاحب آن راضى است یا نه حرام وباطل است ونیز اگر آب وضوء از صورت ودستها در جاى غصبى بریزد ، چنانچه در غیر آنجا نتواند وضوء بگیرد وضوى او باطل مى باشد واگر در غیر آنجا بتواند وضوء بگیرد وضوء او صحیح است
مسأله 277 - وضوء گرفتن از حوض مدرسه اى که انسان نمى داند آن حوض را براى همه مردم وقف کرده اند یا براى محصلین همان مدرسه ، در صورتى که معمولا مردم متدین از آب آن وضوء بگیرند اشکال ندارد
مسأله 278 - کسى که نمى خواهد در مسجدى نماز بخواند اگر نداند حوض آن را براى همه مردم وقف کرده اند یا براى کسانى که در آنجا نماز مى خوانند ، نمى تواند از حوض آن وضوء بگیرد ، ولى اگر معمولا افراد متدین هم که نمى خواهند در آنجا نماز بخوانند از حوض آن وضوء مى گیرند ، مى تواند از حوض آن وضوء بگیرد
مسأله 279 - وضوء گرفتن از حوض تیمچه ها ومسافر خانه ها ومانند اینها براى کسانى که ساکن آنجاها نیستند ، در صورتى صحیح است که معمولا کسانى که لا ابالى نیستند وساکن آنجاها نیستند ، با آب آنها وضوء بگیرند
مسأله 280 - وضوء گرفتن در نهرهاى بزرگ اگر چه انسان بداند که صاحب آنها راضى نیست ، اشکال ندارد ، ووضوء با آنها جائز است
مسأله 281 - اگر فراموش کند آب ، غصبى است وبا آن وضوء بگیرد وضوى او صحیح است
شرط چهارم آنکه ظرف آب وضوء مباح باشد
شرط پنجم آنکه ظرف آب وضوء طلا ونقره نباشد
مسأله 282 - اگر آب وضوء در ظرف غصبى یا طلا ونقره است وغیر از آن ، آب دیگرى ندارد باید تیمم کند ، ونمى تواند با آب آنها وضوء بگیرد ، واگر آب دیگرى دارد چنانچه در ظرف غصبى یا طلا ونقره وضوى ارتماسى بگیرد یا با آنها آب را به صورت ودستها بریزد وضوى او باطل است ودر صورتى که با مشت یا چیز دیگر ، آب را از آنها بردارد وبه صورت ودستها بریزد وضوى او صحیح است
مسأله 283 - در حوضى که مثلا یک آجر یا یک سنگ آن غصبى است وضوء گرفتن اشکال ندارد
مسأله 284 - اگر در صحن یکى از امامان یا امامزاده گان که سابقا قبرستان بوده حوض یا نهرى بسازند ، چنانچه انسان نداند که زمین صحن را براى قبرستان وقف کرده اند ، وضوء گرفتن در آن حوض ونهر اشکال ندارد
شرط ششم آنکه اعضاء وضوء موقع شستن ومسح کردن پاک باشد بنابر احتیاط
مسأله 285 - اگر پیش از تمام شدن وضوء ، جایى را که شسته یا مسح کرده نجس شود ، وضوء صحیح است
مسأله 286 - اگر غیر از اعضاء وضوء جایى از بدن نجس باشد وضوء صحیح است
مسأله 287 - اگر یکى از اعضاء وضوء نجس باشد وبعد از وضوء شک کند که پیش از وضوء آنجا را آب کشیده یا نه ، اگر مى داند ملتفت بوده ، یا شک دارد که ملتفت بوده یا نه وضوء صحیح است ، ودر هر دو صورت جایى را که نجس بوده باید آب بکشد
مسأله 288 - اگر در صورت یا دستها بریدگى یا زخمیست که خون آن بند نمى آید وآب براى آن ضرر ندارد ، باید در آب کر یا جارى فرو برد وقدرى فشار دهد که خون بند بیاید ، بعد به دستورى که گفته شود وضوى ارتماسى بگیرد
شرط هفتم آنکه وقت براى وضوء ونماز کافى باشد
مسأله 289 - هر گاه وقت به قدرى تنگ است که اگر وضوء بگیرد تمام نماز یا مقدارى از آن بعد از وقت خوانده شود ، باید تیمم کند ولى اگر براى وضوء وتیمم یک اندازه وقت لازم است باید وضوء بگیرد
مسأله 290 - کسى که در تنگى وقت نماز باید تیمم کند اگر به قصد قربت یا براى کار مستحبى مثل خواندن قرآن وضوء بگیرد صحیح است
شرط هشتم آنکه به قصد قربت یعنى براى انجام فرمان خداوند عالم وضوء بگیرد واگر براى خنک شدن یا به قصد دیگرى وضوء بگیرد باطل است
مسأله 291 - لازم نیست نیت وضوء را به زبان بگوید یا از قلب خود بگذراند ولى باید در تمام وضوء متوجه باشد که وضوء مى گیرد ، به طورى که اگر از او بپرسند چه مى کنى بگوید وضوء مى گیرم
شرط نهم آنکه وضوء را به ترتیبى که گفته شد بجا آورد یعنى اول صورت وبعد دست راست وبعد دست چپ را بشوید وبعد از آن سر وبعد پاها را مسح نماید وباید پاى چپ را پیش از پاى راست مسح نکند واگر به این ترتیب وضوء نگیرد باطل است
شرط دهم آنکه کارهاى وضوء را پشت سر هم انجام دهد
مسأله 292 - اگر بین کارهاى وضوء به قدرى فاصله شود که وقتى مى خواهد جایى را بشوید یا مسح کند ، رطوبت جاهایى که پیش از آن شسته یا مسح کرده خشک شده باشد ، وضوء باطل است واگر فقط رطوبت جایى که جلوتر از محلى است که مى خواهد بشوید یا مسح کند ، خشک شده باشد مثلا موقعى که مى خواهد دست چپ را بشوید رطوبت دست راست خشک شده باشد وصورت تر باشد ، وضوء صحیح است
مسأله 293 - اگر کارهاى وضوء را پشت سر هم بجاى آورد ولى به واسطه گرماى هوا یا حرارت زیاد بدن ومانند اینها رطوبت خشک شود وضوى او صحیح است
مسأله 294 - راه رفتن در بین وضوء اشکال ندارد ، پس اگر بعد از شستن صورت ودستها چند قدم ره برود وبعد سر وپا را مسح کند وضوى او صحیح است
شرط یازدهم آنکه شستن صورت ودستها ومسح سر وپاها را خود انسان انجام دهد واگر دیگرى او را وضوء دهد ، یا در رساندن آب به صورت ودستها ومسح سر وپاها به او کمک نماید ، وضوء باطل است
مسأله 295 - کسى که نمى تواند وضوء بگیرد ، باید نایب بگیرد ، که او را وضوء دهد وچنانچه مزد هم بخواهد ، در صورتى که بتواند باید بدهد ولى باید خود او نیت وضوء کند وبا دست خود مسح نماید ، واگر نمى تواند باید نائبش دست او را بگیرد وبه جاى مسح او بکشد ، واگر این هم ممکن نیست باید از دست او رطوبت بگیرد وبا آن رطوبت سر وپاى او را مسح کند ودر جمیع فروض احتیاط واجب آن است که تیمم هم بنماید
مسأله 296 - هر کدام از کارهاى وضوء را که مى تواند به تنهایى انجام دهد ، نباید در آن کمک بگیرد
شرط دوازدهم آنکه استعمال آب براى او مانعى نداشته باشد
مسأله 297 - کسى که مى ترسد که اگر وضوء بگیرد ، مریض شود یا اگر آب را به مصرف وضوء برساند تشنه بماند ، نباید وضوء بگیرد ولى اگر نداند که آب براى او ضرر دارد ووضوء بگیرد ، اگر چه بفهمد ضرر داشته وضوى او صحیح است
مسأله 298 - اگر رساندن آب به صورت ودستها به مقدار کمى که وضوء با آن صحیح است ضرر ندارد وبیشتر از آن ضرر دارد ، باید با همان مقدار وضوء بگیرد
شرط سیزدهم آنکه در اعضاء وضوء مانعى از رسیدن آب نباشد
مسأله 299 - اگر مى داند چیزى به اعضاء وضوء چسبیده ولى شک دارد که از رسیدن آب جلوگیرى مى کند یانه باید آن را برطرف کند یا آب را به زیر آن برساند
مسأله 300 - اگر زیر ناخن چرک باشد ، وضوء اشکال ندارد ولى اگر ناخن را بگیرد باید براى وضوء آن چرک را برطرف کند ونیز اگر ناخن بیشتر از معمول بلند باشد باید چرک زیر مقدارى را که ازمعمول بلندتر است برطرف نماید
مسأله 301 - اگر در صورت ودستها وجلو سر وروى پاها به واسطه سوختن یا چیز دیگر برآمدگى پیدا شود ، شستن ومسح روى آن کافیست وچنانچه سوراخ شود ، رساندن آب به زیر پوست لازم نیست ، بلکه اگر پوست یک قسمت آن کنده شود ، لازم نیست آب را به زیر قسمتى که کنده نشده برساند ، ولى چنانچه پوستى که کنده شده گاهى به بدن مى چسبد وگاهى بلند مى شود باید آن را قطع کند یا آب را به زیر آن برساند
مسأله 302 - اگر انسان شک کند که به اعضاى وضوى او چیزى چسبیده یا نه چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا باشد مثل آنکه بعد از گل کارى شک کند گل به دست او چسبیده یا نه ، باید وارسى کند ، یا به قدرى دست بمالد که اطمینان پیدا کند که اگر بوده بر طرف شده یا آب به زیر آن رسیده است
مسأله 303 - جائى را که باید شست ومسح کرد هر قدر چرک باشد ، اگر چرک آن مانع از رسیدن آب به بدن نباشد اشکال ندارد ، وهمچنین است اگر بعد از گچ کارى ومانند آن چیز سفیدى که جلوگیرى از رسیدن آب به پوست نمى نماید بر دست بماند ، ولى اگر شک کند که با بودن آنها آب به بدن مى رسد یا نه ، باید آنها را برطرف کند
مسأله 304 - اگر پیش از وضوء بداندکه در بعضى از اعضاء وضوء مانعى از رسیدن آب هست وبعد از وضوء شک کند که در موقع وضوء آب را آنجا رسانده یا نه ، وضوى او صحیح است
مسأله 305 - اگر در بعضى از اعضاء وضوء مانعى باشد که گاهى آب به خودى خود زیر آن مى رسد وگاهى نمى رسد وانسان بعد از وضوء شک کند که آب زیر آن رسیده یا نه ، چنانچه بداند موقع وضوء ملتفت رسیدن آب به زیر آن نبوده ، احتیاط واجب آن است که دوباره وضوء بگیرد
مسأله 306 - اگر بعداز وضوء چیزى که مانع از رسیدن آب است در اعضاء وضوء ببیند ونداند موقع وضوء بوده یا بعد پیدا شده ، وضوى او صحیح است
مسأله 307 - اگر بعد از وضوء شک کند چیزى که مانع رسیدن آب است در اعضاء وضوء بوده یا نه ، وضوء صحیح است
احکام وضوء
مسأله 308 - کسى که در کارهاى وضوء وشرائط آن مثل پاک بودن آب وغصبى نبودن آن خیلى شک مى کند باید به شک خود اعتنا نکند
مسأله 309 - اگر شک کند که وضوى او باطل شده یا نه بنا مى گذارد که وضوى او باقیست ، ولى اگر بعد از بول استبراء نکرده ووضوء گرفته باشد وبعد از وضوء رطوبتى از او بیرون آید که نداند بول است یا چیز دیگر وضوى او باطل است
مسأله 310 - کسى که شک دارد وضوء گرفته است یا نه باید وضوء بگیرد
مسأله 311 - کسى که مى داند وضوء گرفته وحدثى هم از او سر زده ، مثلا بول کرده اگر نداند کدام جلوتر بوده ، چنانچه پیش از نماز است ، باید وضوء بگیرد ، واگر در بین نماز است باید نماز را بشکند ووضوء بگیرد واگر بعد از نماز است ، نمازى که خوانده صحیح است وبراى نمازهاى بعد باید وضوء بگیرد
مسأله 312 - اگر بعد از وضوء یا در بین آن یقین کند که بعضى جاها را نشسته یا مسح نکرده است ، چنانچه رطوبت جاهایى که پیش از آن است خشک شده باید دوباره وضوء بگیرد واگر خشک نشده باید جایى را که فراموش کرده وآنچه بعد از آن است بشوید یا مسح کند ، واگر در بین وضوء در شستن یا مسح کردن جایى شک کند باید به همین دستور عمل نماید
مسأله 313 - اگر بعد از نماز شک کند که وضوء گرفته یا نه نماز او صحیح است ولى باید براى نمازهاى بعد وضوء بگیرد
مسأله 314 - اگر در بین نماز شک کند که وضوء گرفته یا نه ، نماز او باطل است وباید وضوء بگیرد ونماز را بخواند
مسأله 315 - اگر بعد از نماز شک کند ، که قبل از نماز وضوى او باطل شده یا بعد از نماز ، نمازى که خوانده صحیح است
مسأله 316 - اگر انسان مرضى دارد که بول او قطره قطره مى ریزد یا نمى تواند از بیرون آمدن غائط خوددارى کند ، چنانچه یقین دارد که از اول وقت نماز تا آخر آن به مقدار وضوء گرفتن ونماز خواندن مهلت پیدا مى کند ، باید نماز را در وقتى که مهلت پیدا مى کند بخواند واگر مهلت او به مقدار کارهاى واجب نماز است ، باید در وقتى که مهلت دارد ، فقط کارهاى واجب نماز را بجا آورد وکارهاى مستحب آن مانند اذان واقامه وقنوت را ترک نماید
مسأله 317 - اگر به مقدار وضوء ونماز مهلت پیدا نمى کند ودر بین نماز چند دفعه بول یا غائط از او خارج مى شود ، که اگر بخواهد بعد از هر دفعه وضوء بگیرد سخت نیست ، باید ظرف آبى پهلوى خود گذارد وهر وقت بول یا غائط از او خارج شد فورا وضوء بگیرد وبقیه نماز را بخواند
مسأله 318 - کسى که بول یا غائط طورى پى در پى از او خارج مى شود که وضوء گرفتن بعد از هر دفعه براى او سخت است ، اگر بتواند مقدارى از نماز را با وضوء بخواند ، باید براى هر نماز یک وضوء بگیرد
مسأله 319 - کسى که بول یا غائط پى در پى از او خارج مى شود اگر نتواند هیچ مقدار از نماز را با وضوء بخواند ، مى تواند به یک وضوء براى نمازهاى متعدد اکتفاء نماید
مسأله 320 - اگر مرضى دارد که نمى تواند از خارج شدن باد جلوگیرى کند ، باید به وظیفه کسانى که نمى توانند از بیرون آمدن بول وغائط خوددارى کنند عمل نماید
مسأله 321 - کسى که بول یا غائط پى در پى از او خارج مى شود ، باید براى هر نمازى وضوء بگیرد وفورا مشغول نماز شود ، ولى براى بجا آوردن سجده وتشهد فراموش شده ونماز احتیاط که باید بعد از نماز انجام داد ، در صورتى که آنها را بعد از نماز فورا بجا بیاورد ، وضوء گرفتن لازم نیست
مسأله 322 - کسى که بول او قطره قطره مى ریزد باید براى نماز به وسیله کیسه اى که در آن پنبه یا چیز دیگرى است که از رسیدن بول به جاهاى دیگر جلوگیرى مى کند ، خود را حفظ نماید ، ونیز کسى که نمى تواند از بیرون آمدن غائط خوددارى کند ، چنانچه ممکن باشد باید به مقدار نماز از رسیدن غائط به جاى دیگر جلوگیرى نماید
مسأله 323 - کسى که نمى تواند از بیرون آمدن بول وغائط خوددارى کند در صورتى که ممکن باشد ، باید به مقدار نماز از خارج شدن بول وغائط جلوگیرى نماید اگر چه خرج داشته باشد
مسأله 324 - کسى که نمى تواند از بیرون آمدن بول وغائط خوددارى کند ، بعد از آنکه مرض او خوب شد ، لازم نیست نمازهایى را که در وقت مرض مطابق وظیفه اش خوانده قضا نماید ، ولى اگر در بین وقت نماز مرض او خوب شود ، باید نمازى را که در آن وقت خوانده دوباره بخواند
چیزهایى که باید براى آنها وضوء گرفت
مسأله 325 - براى شش چیز وضوء گرفتن لازم است : اول براى نمازهاى واجب غیر از نماز میت ، دوم براى سجده وتشهد فراموش شده ، اگر بین آنها ونماز حدثى از او سر زده مثلا بول کرده باشد ، سوم براى طواف واجب خانه کعبه ، چهارم اگر نذر یا عهد کرده یا قسم خورده باشد که وضوء بگیرد ، پنجم اگر نذر کرده باشد که جایى از بدن خود را به خط قرآن برساند ، ششم براى آب کشیدن قرآنى که نجس شده ، یا بیرون آوردن آن از مستراح ومانند آن در صورتى که مجبور باشد دست یا جاى دیگر بدن خود را به خط قرآن برساند ، ولى چنانچه معطل شدن به مقدار وضوء بى احترامى به قرآن است ، باید بدون اینکه وضوء بگیرد ، قرآن را از مستراح ومانند آن بیرون آورد ، یا اگر نجس شده آب بکشد
مسأله 326 - مس نمودن خط قرآن ، یعنى رساندن جایى از بدن به خط قرآن براى کسى که وضوء ندارد حرام است وباید موى خود را هم به خط قرآن نرساند مگر آنکه مو خیلى بلند باشد به نحوى که از توابع بدن شمرده نشود ولى اگر قرآن را به زبان فارسى یا به زبان دیگر ترجمه کنند مس آن اشکال ندارد
مسأله 327 - جلوگیرى بچه ودیوانه از مس خط قرآن واجب نیست ولى اگر مس نمودن آنان بى احترامى به قرآن باشد باید از آنان جلوگیرى کنند
مسأله 328 - کسى که وضوء ندارد ، حرام است اسم خداوند متعال را به هر زبانى نوشته باشد ، مس نماید
مسأله 329 - اگر پیش از وقت نماز به قصد اینکه با طهارت باشد ، وضوء بگیرد یا غسل کند صحیح است ونزدیک وقت نماز هم اگر به قصد مهیا بودن براى نماز وضوء بگیرد اشکال ندارد
مسأله 330 - کسى که یقین دارد وقت داخل شده اگر نیت وضوى واجب کند وبعد از وضوء بفهمد وقت داخل نشده ، وضوى او صحیح است
مسأله 331 - مستحب است انسان براى نماز میت وزیارت اهل قبور ، ورفتن به مسجد ، وحرم امامان علیه السلام وضوء بگیرد وهمچنین براى همراه داشتن قرآن وخواندن ونوشتن آن ، ونیز براى مس حاشیه قرآن ، وبراى خوابیدن وضوء گرفتن مستحب است ، ونیز مستحب است که کسى که وضوء دارد دوباره وضوء بگیرد ، واگر براى یکى از این کارها وضوء بگیرد هر کارى را که باید با وضوء انجام داد مى تواند بجا آورد مثلا مى تواند با آن وضوء نماز بخواند
چیزهایى که وضوء را باطل مى کند
مسأله 332 - شش چیز وضوء را باطل مى کند اول بول دوم غائط سوم باد معده وروده که از مخرج غائط خارج مى شود چهارم خوابى که به واسطه آن چشم نبیند وگوش نشنود ولى اگر چشم نبیند وگوش بشنود وضوء باطل نمى شود پنجم استحاضه زنان که بعدا گفته مى شود ششم جنابت ، واما چیزهاى دیگرى که براى آن باید غسل کرد مثل مس میت وضوء را باطل نمى کند ، وچیزهایى که عقل را از بین مى برد مانند دیوانگى ومستى وبیهوشى بنابر احتیاط واجب وضوء را باطل مى کند وباید براى اعمالى که وضوء شرط آنها است وضوء گرفته شود
احکام وضوى جبیره
چیزى که با آن زخم وشکسته را مى بندند ودوایى که روى زخم ومانند آن مى گذارند جبیره نامیده مى شود
مسأله 333 - اگر در یکى از جاهاى وضوء زخم یا دمل یا شکستگى باشد ، چنانچه روى آن باز است وآب براى آن ضرر ندارد ، باید بطور معمول وضوء گرفت
مسأله 334 - اگر زخم یا دمل یا شکستگى در صورت ودستها است وروى آن باز است وآب ریختن روى آن ضرر دارد باید اطراف آن را بشوید وکفایت مى کند ، ولازم نیست که دست تر بر آن بکشد ویا پارچه پاکى روى آن بگذارد ودست تر را روى پارچه بکشد
مسأله 335 - اگر زخم یا دمل یا شکستگى در جلوى سر یا روى پاها است وروى آن باز است ، چنانچه نتواند آن را مسح کند باید تیمم نماید ووضوء از او ساقط است
مسأله 336 - اگر روى دمل یا زخم یا شکستگى بسته باشد ، چنانچه باز کردن آن ممکن است وآب هم براى آن ضرر ندارد ، باید باز کند ووضوء بگیرد ، چه زخم ومانند آن در صورت ودستها باشد یا جلوى سر وروى پاها
مسأله 337 - اگر زخم یا دمل یا شکستگى در صورت یا دستها باشد وروى آن بسته باشد وبشود روى آن را باز کرد ، چنانچه ریختن آب روى آن ضرر دارد وجبیره پاک باشد باید دست تر روى جبیره بکشد
مسأله 338 - اگر نمى شود روى زخم را باز کرد ولى زخم وچیزى که روى آن گذاشته پاک است باید مسح روى جبیره بنماید هر چند رسانیدن آب به زخم ممکن باشد وضرر هم نداشته باشد ، واگر زخم یا چیزى که روى آن گذاشته نجس است ، چنانچه آب کشیدن آن ورساندن آب به روى زخم ممکن باشد ، باید آن را آب بکشد وموقع وضوء آب را به زخم برساند ، ودر صورتى که آب براى زخم ضرر دارد ، یا آنکه رساندن آب به روى زخم ممکن نیست ویا زخم نجس است و نمى شود آن را آب کشید ، باید اطراف زخم را بشوید واگر جبیره پاک است ، روى آن را مسح کند واگر جبیره نجس است ، یا نمى شود روى آن را دست تر کشید ، مثلا دوایى است که به دست مى چسبد اطراف آن را بشوید به ترتیبى که گذشت
مسأله 339 - اگر جبیره تمام صورت یا تمام یکى از دستها یا تمام هر دو دست را گرفته باشد ، باید وضوى جبیره اى بگیرد
مسأله 340 - اگر جبیره تمام اعضاء وضوء را گرفته باشد ، باید وضوى جبیره اى بگیرد ، واحتیاط واجب آن است که تیمم هم بنماید
مسأله 341 - کسى که در کف وانگشتها جبیره دارد ودر موقع وضوء دست تر روى آن کشیده است ، باید سر وپاها را با همان رطوبت مسح کند
مسأله 342 - اگر جبیره تمام پهناى روى پا را گرفته باشد ولى مقدارى از طرف انگشتان ومقدارى از طرف بالاى پا باز است ، باید جاهایى که باز است روى پا را وجایى که جبیره است روى جبیره را مسح کند
مسأله 343 - اگر در صورت یا دستها چند جبیره باشد ، باید بین آنها را بشوید واگر جبیره ها در سر یا روى پاها باشد ، باید بین آنها را مسح کند ودر جاهایى که جبیره است باید به دستور جبیره عمل نماید
مسأله 344 - اگر جبیره بیشتر از معمول اطراف زخم را گرفته وبرداشتن آن ممکن نیست ، باید به دستور جبیره عمل کند وچنانچه شستن ضرر ندارد مقدار صحیح وآن مقدار را بشوید ، واگر ضرر دارد باید تیمم نماید ، واگر برداشتن جبیره ممکن است باید جبیره را بردارد ، پس اگر زخم در صورت ودستها است اطراف آن را بشوید واگر در سر یا روى پاها است اطراف آن را مسح کند وبراى جاى زخم به دستور جبیره عمل نماید
مسأله 345 - اگر در جاى وضوء زخم وجراحت وشکستگى نیست ، ولى به جهت دیگرى آب براى آن ضرر دارد ، باید تیمم کند
مسأله 346 - اگر جایى از اعضاء وضوء را رگ زده است ونمى تواند آن را آب بکشد یا آب براى آن ضرر دارد ، باید به دستور جبیره عمل کند
مسأله 347 - اگر در جاى وضوء یا غسل چیزى چسبیده است که برداشتن آن ممکن نیست ، یا به قدرى مشقت دارد که نمى شود تحمل کرد ، باید تیمم نماید
مسأله 348 - غسل جبیره اى مثل وضوى جبیره اى است ولى باید آن را ترتیبى بجا آورند واگر ارتماسى انجام دهند باطل است
مسأله 349 - کسى که وظیفه او تیمم است اگر در بعضى از جاهاى تیمم او زخم یا دمل یا شکستگى باشد ، باید به دستور وضوى جبیره اى ، تیمم جبیره اى نماید
مسأله 350 - کسى که باید با وضوء یا غسل جبیره اى نماز بخواند ، چنانچه بداند که تا آخر وقت عذر او برطرف نمى شود ، مى تواند در اول وقت نماز بخواند وهمچنین اگر شک داشته باشد ، ولى اگر مى داند که تا آخر وقت عذر او برطرف مى شود ، احتیاط واجب آن است که صبر کند ????عذر او برطرف نشد در آخر وقت نماز را با وضوء یا غسل جبیره اى بجا آورد
مسأله 351 - اگر انسان براى مرضى که در چشم او است موى چشم خود را بچسباند ، باید تیمم بنماید
مسأله 352 - کسى که نمى داند وظیفه اش تیمم است یا وضوى جبیره اى ، بنا بر احتیاط واجب باید هر دو را بجا آورد
مسأله 353 - نمازهایى را که انسان با وضوى جبیره اى خوانده صحیح است وبعد از آنکه عذرش برطرف شد ، براى نمازهاى بعد نباید وضوء بگیرد مگر مواردى که وظیفه اش جمع بین وضوء وتیمم بوده است