آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام صلح
مسأله 2156 - صلح آن است که انسان با دیگرى سازش کند که مقدارى از مال یا منفعت مال خود راملک او کند ، یا از طلب یاحق خود بگذرد که او هم در عوض ، مقدارى از مال ، یا منفعت مال خود را به او واگذار نماید ، یا طلب ، یا حقى که دارد بگذرد . بلکه اگر بدون آنکه عوض بگیرد مقدارى از مال ، یا منفعت مال خود را به کسى واگذار کند ، یا از طلب یا حق خود بگذرد ، باز هم صلح صحیح است .
مسأله 2157 - دو نفرى که چیزى را به یکدیگر صلح مى کنند ، باید بالغ وعاقل باشند وکسى آنها را مجبور نکرده باشد وقصد صلح داشته باشند .
مسأله 2158 - لازم نیست صیغه صلح به عربى خوانده شود ، بلکه با هرلفظى که بفهمانند باهم صلح وسازش کرده اند صحیح است .
مسأله 2159 - اگر کسى گوسفندهاى خود را به چوپان بدهد که مثلا یکسال نگهدارى کند واز شیر آن استفاده نماید ومقدارى روغن بدهد ، چنانچه شیر گوسفند را در مقابل زحمتهاى چوپان وآن روغن صلح کند صحیح است ونیز اگر گوسفند را یکساله به چوپان اباحه نماید ه از شیر آن استفاده کند ودر عوض ، مقدارى روغن بدهد اشکال ندارد .
مسأله 2160 - اگر کسى بخواهد طلب یا حق خود را به دیگرى صلح کند در صورتى صحیح است که او قبول نماید ولى اگر بخواهد از طلب یا حق خود بگذرد قبول کردن او لازم نیست .
مسأله 2161 - اگر انسان مقدار بدهى خود را بداند وطلبکار او نداند ، چنانچه طلبکار طلب خود را به کمتر از مقدارى که هست صلح کند ، مثلا پنجاه تومان طلبکار باشد وطلب خود را به ده تومان صلح نماید ، زیادى براى بدهکار حلال نیست ، مگر آنکه مقدار بدهى خود را به او بگوید واو را راضى کند یا طورى باشد که اگر مقدار طلب خود را مى دانست ، باز هم به آن مقدار صلح مى کرد .
مسأله 2162 - اگر بخواهند دو چیزى را که از یک جنسند ووزن آنها معلوم است به یکدیگر صلح کنند ، باید وزن یکى بیشتر از دیگرى نباشد ، واگر وزن آنها معلوم نباشد ، اگر چه احتمال دهند که وزن یکى بیشتر از دیگرى است صلح خالى از اشکال نیست .
مسأله 2163 - اگر دو نفر از کنفر طلبکار باشند ، یا دو نفر از دو نفر دیگر طلبکار باشند وبخواهند طلبهاى خود را به یکدیگر صلح کنند ، چنانچه طلب انان از یک جنس ووزن آنها یکى باشد مثلا هر دو ده من گندم طلبکار باشند ، مصالحه آنان صحیح است ، وهمچنین است اگر جنس طلب آنان یکى نباشد مثلا یکى ده من برنج ودیگرى دوازده من گندم طلبکار باشد ، ولى اگر طلب آنان از یک جنس وچیزى باشدکه معمولا با وزن یا پیمانه آن را معامله مى کنند ، در صورتى که وزن یا پیمانه آنها مساوى نباشد ، مصالحه آنان اشکال دارد .
مسأله 2164 - اگر از کسى طلبى دارد که باید بعد از مدتى بگیرد ، چنانچه طلب خود را بمقدارکمترى صلح کند ومقصودش این باشد که از مقدارى از طلب خود گذست کند وبقیه را نقد بگیرد اشکال ندارد .
مسأله 2165 - اگر دو نفر چیزى را باهم صلح کنند ، یا رضایت یکدیگر مى توانند صلح را بهم بزنند . ونیز اگر در ضمن معامله براى هر دو ، یا یکى از آنان حق بهم زدن معامله را قرار داده باشند ، کسى که آن حق را دارد مى تواند صحلح را بهم بزند .
مسأله 2166 - تا وقتى خریدار وفروشنده از مجلس معامله متفرق نشده اند مى توانند معامله را بهم بزنند . ونیز اگر مشترى حیوانى را بخرد ، تا سه روز حق بهم زدن معامله را دارد . وهمچنین اگر پول جنسى را که نقد خریده تا سه روز ندهد وجنس را تحویل نگیرد ، فروشنده ، مى تواند معامله را بهم بزند ، ولى کسى که مالى را صلح مى کند در این سه صورت حق بهم زدن صلح را ندارد ودر هشت صورت دیگر که در احکام خرید وفروش گفته شد صلح را مى تواند بهم بزند .
مسأله 2167 - اگر جیزى را که به صلح گرفته معیوب باشد ، مى تواند صلح را بهم بزند . ولى اگر بخواهد تفاوت قیمت صحیح ومعیوب را بگیرد اشکال دارد .
مسأله 2168 - هر گاه مال خود را به کسى صلح نماید وبا او شرط کند که اگر بعد از مرگ وارثى نداشتم باید چیزى را که بتو صلح کردم وقف کنى واو هم این شرط را قبول کند ، باید به شرط عمل نماید .