آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
واجبات طواف
سؤال 495 آیا در نیّت طواف، شخص باید از اوّل قصد طواف معیّنى را داشته باشد یا مى تواند طواف را شروع کند و در اثناى آن تعیین کند که طواف واجب او باشد یا نیابتى و... ؟
باید از اوّل قصد او معیّن باشد.
سؤال 496 اگر کسى از اوّل قصد طواف معیّنى را داشته باشد و شروع به طواف کند، در اثناى آن طواف مى تواند قصد خود را تغییر دهد؟ مثلاً اگر واجب است نیّت مستحب کند یا بالعکس؟
نمى تواند.
سؤال 497 اگر کسى به قصد طواف وارد مطاف شود و از حجرالاسود شروع به طواف کند و در شوط اوّل تصوّر کند چون نیّت را به زبان نیاورده، طواف را رها کند و از اوّل شروع کند، طواف او چه حکمى دارد؟
اشکال ندارد.
سؤال 498 کسى که به جهت عذرى توسّط دیگرى طواف واجب داده مى شود (با چرخ یا تخت یا بر دوش او) ، اگر در بین طواف خوابش
ببرد و نداند از چه شوطى خوابش برده یا نداند قبل از اتمام شوط چهارم بوده یا بعد از آن طواف او چه حکمى دارد؟
طواف او باطل است.
سؤال 499 اگر کسى غسل مسّ میّت بر عهده داشته باشد و به جهت جهل به مسئله بدون غسل، طواف واجب و نماز آن را به جا آورده باشد، چه باید بکند؟ آیا فرقى مى کند که قبل از تقصیر مسئله را بفهمد یا بعد از آن؟
طواف باطل است.
سؤال 500 اگر کسى غسل مسّ میّت بر عهده داشته باشد و قبل از طواف، غسل دیگرى مثل غسل احرام یا زیارت کرده باشد ولى به جهت جهل به مسئله نیّت غسل مسّ میّت نکرده باشد، طواف و نماز طوافى که انجام داده است چه حکمى دارد؟
طواف او باطل است.
سؤال 501 اگر کسى که ختنه نشده است محرم شد، در صورتى که امکان ختنه شدن او باشد، باید ختنه کند یا با توجّه به اینکه این کار باعث خونریزى مى شود، باید براى طواف نایب بگیرد؟
اگر دکتر متخصّص و متدیّن اجازه نمى دهد، مى تواند طواف را به جا آورد.
سؤال 502 اگر کسى سهواً یا جهلاً یا بواسطة عذرى، بدون ختنه طواف کند، پس از پایان اعمال از احرام خارج مى شود یا خیر؟چه وظیفه اى دارد؟
طواف او صحیح است.
سؤال 503 اگر کسى غسل جنابت بر عهده داشته باشد و فراموش کند و غسل مستحّبى کند، این غسل براى انجام طواف و نماز آن کافى است یا بعد که به یاد آورد باید غسل و طواف و نماز را اعاده نماید؟
طواف او باطل است.
سؤال 504 اگر زنى به گمان پاک شدن از حیض، غسل کند و با آن غسل طواف واجب و نماز
آن و سایر اعمال را به جا آورد و پس از آن با مشاهدة خون دریابد که هنگام طواف و نماز حائض بوده است، چه باید بکند؟
طواف او باطل است.
سؤال 505 اگر کسى پس از پایان عمرة مفرده متوجّه شود که طواف و نماز طواف و همچنین طواف نساء و نماز آن را بدون وضو یا غسل انجام داده است، چه وظیفه اى دارد؟
باید همگى را با وضو انجام دهد و به مُحلّى که شده است ضرر نمى زند و عمرة او صحیح است.
سؤال 506 طهارت بدن و لباس در طواف براى کودک محرم هم واجب است؟
واجب نیست.
سؤال 507 کسى که از گرفتن وضو و انجام غسل معذور است و براى انجام طواف واجب هم وقت صبر کردن ندارد، باید طواف و نماز آن را خودش با تیمّم انجام دهد؟ یا باید نایب بگیرد؟ یا بین این دو عمل مخیّر است؟
باید خود او طواف و نماز آن را انجام دهد، ولى نایب گرفتن با اینکه خود انجام مى دهد به جا است.
سؤال 508 اگر محرم با تیمّم بدل از غسل یا وضو، طواف واجب را انجام دهد و پس از آن سایر اعمال را تا پایان عمره انجام دهد و پس از اتمام اعمال، عذرش برطرف شود، پس از غسل یا وضو در صورتى که وقت کافى داشته باشد باید طواف و نماز و سعى و طواف نساء و نماز آن را اعاده کند یا خیر؟
اعاده لازم نیست، ولى خوب است.
سؤال 509 کسى که جنب است یا غسل مسّ میّت بر او واجب است، اگر براى طواف واجب امکان غسل کردن نداشته باشد و وقت کافى هم براى صبر کردن تا برطرف شدن
عذر نباشد، باید با تیمّم طواف و نماز طواف را به جا آورد یا باید نائب بگیرد؟
باید تیمّم کند و طواف را به جا آورد.
سؤال 510 کسى که حائض یا نفسا بوده و اکنون پاک شده است ولى براى انجام طواف واجب، امکان غسل ندارد و وقت کافى هم براى صبر کردن ندارد، باید با تیمّم طواف کند یا باید نائب بگیرد؟
باید تیمّم کند.
سؤال 511 اگر طواف کننده پس از اتمام نماز طواف و پیش از سعى، اطمینان پیدا کند که طواف را ناقص انجام داده است، آیا باید برگردد و طواف را کامل کند؟ در این صورت آیا نماز طواف را هم باید اعاده کند؟
اگر یقین دارد که چهار شوط به جا آورده است باید برگردد و سه شوط دیگر و نماز را به جا آورد و اگر یقین ندارد، طواف را با نماز به جا آورد.
سؤال 512 کسى که براى غسل واجب معذور است و باید براى انجام نماز یا طواف، تیمّم بدل از غسل کند، بنابر فتواى حضرتعالى اگر براى عمل واجب بعدى، عذرش همچنان باقى بود و تیمّم او باطل شد، باید وضو بگیرد. حال سؤال اینجاست که با تیمّم اوّلى حتماً باید یک عمل واجب انجام داده باشد تا براى واجب بعدى وضو بگیرد؟ یا اینکه اگر تیمّم کرد و قبل از انجام طواف یا نماز، تیمّمش باطل شد، باید وضو بگیرد. مثلاً کسى که در غیر وقت نماز تیمّم مى کند و تا وقت نماز تیمّم او باطل مى شود، باید مجدداً تیمّم کند یا وضو بگیرد یا کسى که براى طواف در منزل تیمّم مى کند و تا مسجدالحرام تیمّم او باطل مى شود، باید مجدّداً تیمم
کند یا وضو بگیرد؟
تیمّم بدل از غسل اگر باطل شد نظیر خود غسل است و باید براى عبادت بعدى وضو بگیرد و فرقى نیست بعد از تیمّم یا غسل عبادتى انجام داده شده باشد یا نه.
سؤال 513 آیا وجود نجاستى که در بدن و لباس نماز گزار عفو شده است، مانند خون کمتر از گودى دست، براى طواف و نماز طواف هم اشکال ندارد؟
اشکال ندارد.
سؤال 514 اگر کودک محرم براى طواف واجب در بغل دیگرى باشد، باید در حین طواف شانة چپ او به سمت کعبه باشد؟
لازم نیست.
سؤال 515 هنگام طواف در بغل گرفتن طفلى که لباس یا بدن او نجس است، به طهارت و صحّت طواف لطمه مى زند؟
لطمه نمى زند.
سؤال 516 اگر کسى در طواف یا غیر از آن ببیند لباس دیگرى نجس است - هر چند او از نزدیکان باشد- آیا باید به او اطلاع دهد؟
لازم نیست.
سؤال 517 اگر کسى در اثناى طواف واجب شک کند که وضو یا غسل داشته است، براى ادامة طواف و نماز طواف چه وظیفه اى دارد؟
ادامه دهد ولى اگر بخواهد نماز طواف یا طواف واجب دیگرى به جا آورد، باید وضو بگیرد.
سؤال 518 اگر کسى در اثناى یک شوط از طواف، اجباراً جا به جا شود یا به طرف کعبه برگردد، طواف او باطل مى شود و باید از سرگیرد؟
باطل نمى شود.
سؤال 519 اگر زنى هنگام طواف قبل از رسیدن به دور چهارم حائض شود با اینکه عادت او هفت روز است، وظیفة او چیست؟ و چه موقع طواف را انجام دهد و اگر بعد از دور چهارم باشد تکلیف چیست؟
باید طواف را رها کند و فوراً از مسجد بیرون رود وبراى کارهایى که طهارت مى خواهد نایب بگیرد.
سؤال 520 اگر کسى
در اثناى یکى از اشواط طواف، محدث شده و وضوى او باطل گردد، در این صورت چه وظیفه اى دارد؟
باید برود وضو بگیرد و اگر چهار شوط نموده باشد، مى تواند از شوط پنجم شروع کند و بهتر است از سر بگیرد.
سؤال 521 اگر کسى در وطن خود متوجه شود که سهواً یا از روى جهل به مسئله طواف عمرة تمتّع را ترک یا قسمتى از آن را کم کرده است، در این صورت چه وظیفه اى دارد؟ آیا محرّمات احرام بر او حرام است؟
اگر طواف نساء را به جا آورده است مُحِلّ شده است و براى آنچه به جا نیاورده است، نایب بگیرد ولى اگر طواف نساء را به جا نیاورده یا ناقص به جا آورده است تا نایب از طرف او طواف نساء را انجام ندهد، مُحلّ نمى شود.
سؤال 522 اگر کسى در اثناى طواف در صحّت شوط سابق شک کند چه وظیفه اى دارد؟
آن شک را به حساب نیاورد.
سؤال 523 زن مستحاضه اگر بخواهد طواف واجب انجام دهد و امکان غسل کردن نداشته باشد و وقت کافى هم براى صبر کردن نباشد، وظیفة او براى انجام طواف و نماز آن تیمّم است یا گرفتن نایب؟
باید تیمّم کند.
سؤال 524 اگر محرم در عمرة مفرده یا عمرة تمتّع یک قسمت یا همة طواف را عمداً ترک کند و مشغول سعى صفا و مروه شود و قبل از تقصیر بخواهد طواف را انجام دهد، مى تواند؟ در این صورت سعى را هم باید تکرار کند؟
باید بعد از طواف سعى را تکرار کند.
سؤال 525 کسى که عمداً طواف عمرة مفرده را ترک یا قسمتى از آن را کم کرده است و اکنون به وطن خود بازگشته است، براى جبران این
امر چه وظیفه اى دارد؟ آیا محرّمات احرام بر او حرام است؟
عمرة مفرده او باطل است، ولى چون تقصیر کرده است محلّ شده است.
سؤال 526 کسى که عمداً طواف عمرة تمتّع را ترک یا قسمتى از آن را کم کرده است و اکنون به وطن خود بازگشته است، براى جبران این امر چه وظیفه اى دارد؟ آیا محرّمات احرام بر او حرام است؟
حجّ او باطل است، ولى به واسطة تقصیر محلّ شده است.
سؤال 527 شخصى در عمرة مفرده پس از تقصیر و هنگامى که قصد داشته طواف نساء به جا بیاورد به یاد مى آورد که طواف و نماز آن را بدون وضو یا غسل به جا آورده است. چه وظیفه اى دارد؟
باید با وضو انجام دهد و کفایت مى کند.
سؤال 528 اگر کسى عمرة تمتّع را انجام دهد و بعد از آن متوجه شود که طواف او به جهتى باطل بوده است و پس از آن حائض شود، چه وظیفه اى دارد؟ لطفاً در مورد اینکه وقت براى اعادة طواف یا اعمال داشته باشد یا خیر جداگانه پاسخ فرمایید.
اگر مى تواند دو مرتبه عمره را به جا آورد و اگر نمى تواند، حجّ تمتّع او مبدّل به حجّ إفراد مى شود.
سؤال 529 زمان نیّت طواف چه زمانى است؟ آیا قبل از رسیدن به حجرالاسود مى شود نیّت کرد یا باید مقابل حجرالاسود نیّت شود یا فرقى نمى کند؟
فرقى نمى کند ولى باید توجه داشته باشد که شروع باید محاذى حجرالاسود باشد البته عادى نه دقّى.
سؤال 530 شخصى طواف واجب خود را از مقابل درب کعبه آغاز کرده و به همان جا ختم نموده و پس از آن نیز سایر اعمال عمره را تا آخر انجام داده است، در این صورت چه وظیفه اى دارد؟
آیا باید فقط طواف را اعاده نماید یا سایر اعمال نیز نیاز به اعاده دارد؟
اعاده طواف کفایت مى کند.
سؤال 531 شخصى لباس احرامش نجس شده است ولى در مقابل افراد کاروان خجالت کشیده است که بگوید یا لباس خود را تطهیر و تعویض نماید. بنابراین طواف و نماز طواف و سعى و تقصیر را با همان لباس نجس انجام داده است و براى طواف نساء و نماز آن لباس خود را تعویض نموده است. حال در مکّه است و مى خواهد بداند چه وظیفه اى دارد؟
باید عمرة دیگرى انجام دهد.
سؤال 532 در فرض سؤال قبل اگر آن شخص به کشور خود برگشته بود، چه وظیفه اى دارد؟
حجِ ّ او باطل است.
سؤال 533 اگر کسى طواف واجب یا مستحبّ خود را بعد از شوط چهارم به جهتى قطع کند و از مطاف خارج شود، آیا بعداً مى تواند آن چهار شوط را نادیده بگیرد و طواف را از اوّل اعاده کند؟
مى تواند نادیده بگیرد.
سؤال 534 شخصى در شوط پنجم طواف، مى بیند افراد کاروان او طواف را تمام کرده اند و براى نماز طواف مى روند. او هم طواف را رها کرده و با آنها به خواندن نماز طواف مشغول مى شود و اعمال را تا آخر انجام مى دهد و پس از اتمام اعمال متوجّه مى شود که طواف را ناقص انجام داده است، اکنون چه وظیفه اى دارد؟
اگر مى دانسته باید عمرة دیگرى انجام دهد و اگر نمى دانسته است، مى تواند باقیماندة طواف را انجام دهد.
سؤال 535 اگر هنگام طواف، شانة چپ طواف کننده مقدارى از سمت کعبه بچرخد، طواف او چه حکمى دارد؟
لازم نیست در همة حالات شانة چپ به طرف کعبه باشد و اگر به واسطة رسیدن به حجر اسماعیل یا رسیدن به گوشه هاى خانة
کعبه و نظایر آن، شانة چپ قدرى از سمت کعبه خارج و یا متمایل به پشت شود، اشکال ندارد. و به طور کلى طواف کننده باید به طور متعارف و همانطور که همة مسلمین طواف مى کنند، دور بزند و از کارهایى که اهل وسوسه مى کنند، پرهیز نماید.
سؤال 536 دو نفر که با همدیگر طواف مى کرده اند، در آخر کار، در عدد اشواط با هم اختلاف پیدا کرده اند. به صورتى که یکى از آن ها یقین دارد که در شوط ششم هستند و دیگرى یقین دارد در شوط هفتم هستند. در این صورت این دو نفر چه وظیفه اى دارند؟
هر کدام به وظیفة خود عمل کند.
سؤال 537 طواف در عمره و حجّ مستحبى، طواف واجب محسوب مى شود یا احکام طواف مستحب را دارد؟
طواف واجب محسوب مى شود.
سؤال 538 اگر در حال طواف، کسى در کنار حجر اسماعیل قرار گیرد و دستش را روى حجر بگذارد اشکال دارد؟
اشکال ندارد.
سؤال 539 بعضى اوقات طواف کننده در اثر ازدحام جمعیّت به اختیار خودش جلو نمى رود بلکه فشار جمعیّت او را به جلو مى راند و خودش دخالتى در حرکت ندارد، آیا اینگونه طواف صحیح است؟
صحیح است.
سؤال 540 مستحاضة کثیره باید براى مجموع طواف و نماز طواف یک غسل کند و وضو بگیرد یا باید براى طواف یک غسل و وضو و براى نماز جداگانه یک غسل و وضو انجام دهد؟
اگر آلوده نشده است، همان غسل اوّل و وضوى اوّل کفایت مى کند.
سؤال 541 کسى که به نیابت از دیگرى به حج آمده است، اگر در حین طواف شک کند که طواف را به نیّت منوبٌ عنه شروع کرده یا نه، وظیفه اى دارد؟
وظیفه اى ندارد و براى منوبٌ عنه محسوب مى شود.
سؤال 542 جوانى که ختنه نشده
است مستطیع شده و مى خواهد به حج برود، ولى به تشخیص پزشکان ختنه براى او مضر است، در این صورت آیا مى تواند اعمال را بدون ختنه انجام دهد یا وجوب حج از او ساقط مى شود یا باید نایب بگیرد؟
حج از او ساقط است.
سؤال 543 شخصى طواف را قبل از حجرالاسود شروع کرده و اشتباهاً در شوط هفتم در همان جا ختم کرده و از مطاف خارج شده است و اعمال را به پایان رسانیده است، چنین شخصى اکنون چه وظیفه اى دارد؟ آیا فرقى مى کند که در مکّه از اشتباه خود مطّلع شود یا در وطن؟
عمره و حجّ او صحیح است.
سؤال 544 شخصى در حال طواف واجب، در چند متر جلوتر یکى از آشنایان را دیده و آن چند متر را تندتر و به قصد دیدن او جلوتر رفته است تا به او برسد، آیا آن مقدار از طواف که به طواف توجّه نداشته و به قصد دیگرى راه رفته است، باید اعاده شود؟
اعاده لازم نیست.
سؤال 545 وقتى طواف کسى از جایى قطع شود و بعد بخواهد از همان جا ادامه دهد، آیا باید دقیقاً از همان نقطه ادامه دهد یا ملاک خط محاذات یا روبروى آن نقطه نسبت به کعبه است؟
ملاک خط محاذات عرفى است.
سؤال 546 آیا مى شود پس از اتمام اشواط طواف، احتیاطاً چند دور طواف اضافه انجام داد تا اطمینان از صحّت اشواط حاصل شود؟
لازم نیست، بلکه جایز نیست.
سؤال 547 شخصى هنگام سعى بنابر شواهدى یقین حاصل مى کند که اشتباهاً طواف را هشت دور انجام داده است، آیا در این صورت وظیفه اى دارد؟
وظیفه اى ندارد.
سؤال 548 اگر کسى هنگام طواف در صحّت شوط سابق یا در صحّت قسمتى از همین
شوط که از آن گذشته است، شک کند چه وظیفه اى دارد؟
به شک خود اعتنا نکند.
سؤال 549 یکى از حجّاج در بین اشواطِ طواف خسته مى شود و قدرى استراحت مى کند ولى بعد که مى خواهد طواف را ادامه دهد شک مى کند که چند شوط طواف کرده است، تکلیف او براى ادامة طواف چیست؟
باید طواف دیگرى انجام دهد.
>سؤال 550< زنى که حائض یا نفسا است و امکان صبر کردن او براى انجام طواف واجب پس از پاک شدن نیست، باید نائب بگیرد؟
باید نایب بگیرد.
>سؤال 551< اگر زنى به تصوّر اینکه پاک شده است، طواف عمرة تمتّع را انجام دهد و نماز آن را بخواند و در اثناى سعى، متوجّه شود که هنوز حائض یا نفساء است، در صورت وسعت وقت و تنگى وقت چه وظیفه اى دارد؟
در صورت وسعت باید صبر کند تا پاک شود و طواف را انجام دهد و در صورت تنگى وقت مى تواند نایب بگیرد.
>سؤال 552< هنگامى که طفل غیر بالغ را محرم مى کنند، آیا باید از اول تا آخر لباس او را وارسى کنند که نجس نشده باشد؟ و اگر نجس شد تطهیر و تعویض لازم است؟
لازم نیست.
>سؤال 553< کسى که طفل غیر بالغ را طواف مى دهد یا افراد مریض را با صندلى چرخدار طواف مى دهد، خودش هم باید غسل یا وضو داشته باشد یا فقط طهارت طواف کننده لازم است؟
طهارت براى او لازم نیست.
>سؤال 554< کودکى که طواف مى کند، اگر به این سو و آن سو برود یا به عقب و جلو برود و خلاصه مثل دیگران طواف نکند، طواف او چه حکمى دارد؟
اشکال ندارد.