آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
متفرّقه
>سؤال 899< خروج از مکّه یا خروج از منى و رفتن به شهرهاى دیگر در صور ذیل چه حکمى دارد:
الف) پس از اعمال روز عید قربان و پیش از اعمال مکّه
اگر ضرورت شغلى باشد، اشکال ندارد و اگر ضرورت شغلى نیست و دو سه ساعت است، اشکال ندارد. ولى بهتر است بیرون نرود.
ب) در روز یازدهم پس از رمى جمرات
اشکال ندارد.
ج) پس از بیتوتة نیمة اوّل شب یازدهم یا دوازدهم
اشکال ندارد.
د) پس از اعمال ایام تشریق و پیش از اعمال مکّه
اشکال ندارد.
>سؤال 900< آیا با توجّه به نوبت هاى طولانى حج و اینکه اگر کسى مکرّراً حجّ مستحبّى به جا بیاورد، ممکن است نوبت دیگران را تضییع نماید، باز هم ترک حج به مدت پنج سال مکروه است؟
بهتر است در این زمان عمرة مفرده برود.
>سؤال 901< در مواردى که وظایفى براى ولیّ حج گزار در حج معیّن مى شود، مراد سرپرست او در سفر حج است یا ولیّ شرعیِ او؟
هر کدام که در حج حاضرند او سرپرست است.
>سؤال 902< آیا براى یافتن حدود محلّ عرفات و مشعر و منى و... مى توان به تابلوهایى که مسئولین کشور عربستان تعبیه کرده اند و حدود را معیّن کرده اند، اعتماد کرد یا باید به طریق دیگرى حدود این مکان ها را پیدا کرد؟
باید اعتماد
کرد، بلکه تفحّص جایز نیست.
>سؤال 903< آیا اعتکاف در مسجدالنّبى و مسجدالحرام مطلقاً جایز است یا نیاز به قصد ده روز یا نذر دارد؟
مطلقاً جایز است.
>سؤال 904< در بیرون مسجدالحرام و مسجدالنّبى اتّصالى میان صفوف جماعت وجود ندارد، اگر کسى در این مکان ها در نماز جماعت شرکت کرد آیا صحیح است؟
به هر طریقى که آنها نماز را صحیح مى دانند عمل شود، اشکال ندارد. ولى به نماز آنها نباید اکتفا کرد و به عبارت دیگر با آنها نماز خواندن با ترتیبى که آنها دارند فضیلت زیاد دارد، ولى اکتفا به آن نماز هم جایز نیست.
>سؤال 905< آیا مى توان عمرة مفرده را به کار خیر نظیر جهیزیّه و... تبدیل کرد؟ کدام عمل افضل است؟ آیا این موضوع در مورد عمرة اوّل و دفعات بعدى فرقى مى کند؟
در دفعة اوّل عمره را برود و در دفعات بعد، حتماً رسیدگى به کار دیگران افضل است.
>سؤال 906< در جایى که عدّه اى منتظر نوبتشان براى رفتن به حجّ واجب هستند، آیا جایز است براى مرتبة دوّم و بیشتر به حج رفت و جاى آنها را گرفت؟
اگر به جاى آنها است، جایز نیست.
>سؤال 907< در صورتى که کسى نذر یا عهد کند یا قسم بخورد، عمرة مفرده بر او واجب مى شود؟ اگر نتواند به جا بیاورد چه وظیفه اى دارد؟
چیزى براى او واجب نیست، ولى اگر بتواند و نرود باید کفّارة آن را بدهد.
>سؤال 908< میزان حجاب زن در طواف و سعى چه اندازه است؟
تفاوتى میان طواف و سعى و سایر زمان ها و مکان ها نیست.
>سؤال 909< به زائران سفارش شده در نمازهاى جماعت اهل سنّت از مهر استفاده نکنند، ولى متأسّفانه مشاهده شده در اثر عدم توجیه مناسب توسّط مدیران یا روحانیون
کاروان ها، در هتل ها، در مساجد عادى، در مسیر راه نیز برخى از زائران بدون مهر یا حصیر یا چیزى که سجده بر آن صحیح است، نماز مى خوانند آیا نمازشان صحیح است؟
سفارش بسیار به جاست، ولى اعاده نیز لازم است و در فرض مسئله متابعت از سنّى ها جایز نیست.
>سؤال 910< در عمرة مفرده طواف کردن بیشتر فضیلت دارد یا عمرة مجدّد به جا آوردن؟ عمرة مجدّد خیلى بهتر است.
>سؤال 911< برخى از زائران زن یا مرد ایرانى با وضعیّت غیراسلامى و غیراخلاقى در سرزمین وحى حضور پیدا مى کنند و آبروى ایران و شیعه را مخدوش مى سازند، آیا زمینه سازى براى حضور چنین افرادى و عدم برخورد با رفتارهاى غیر اسلامى آنان توسّط مسئولان و متولّیان امر چه صورت دارد؟ توصیة حضرتعالى در این زمینه چه مى باشد؟
این زوّار ننگ براى جمهورى اسلامى هستند و حجّ آن ها اصلاً ارزش ندارد. مسئولین بلکه همه مخصوصاً رئیس کاروان ها و روحانیون کاروان ها باید جلوگیرى کنند و اینجانب بارها به مسئولین مربوطه گفته ام ولى اثرى نداشته است.
>سؤال 912< کسانى که حجّ واجب خود را انجام داده اند و سال هاى بعد به مکّه مشرّف مى شوند، آیا مى توانند عمره و حجّ تمتّع به جا نیاورند و به یک عمرة مفرده اکتفا کنند؟
اشکال ندارد.
>سؤال 913< اگر مسلمانى غیر شیعه، شیعه شود، وظیفه اش نسبت به نماز و روزه و حجّى که قبل از شیعه شدن انجام داده چیست؟
اگر به وظیفه رفتار نموده باشد، قضا ندارد.
>سؤال 914< هرگاه کسى بعد از اتمام عمرة تمتّع بیهوش شود و بعد از ایّام تشریق به هوش آید و نتواند کسى را نایب کند حجّ او چه صورتى دارد؟
باید حجّ خود را دوباره به جا آورد.
>سؤال 915< بعضى اوقات کف مسجدالحرام یا
بخش هایى از مسجدالنّبى مرطوب یا خیس است، اگر بدن یا لباس زائران با این رطوبت خیس شد، چه حکمى دارد؟
پاک است.
>سؤال 916< آیا کسى که مى خواهد به حج مشرّف شود، مى تواند پول آن را براى جهیزیّه، مدرسه سازى، امور خیر، اشتغال زایى جوانان و... هزینه کند؟
جایز نیست. هر کار واجبى به جاى خود نیکو و لازم است.
>سؤال 917< توصیة حضرتعالى براى حجاب بانوانى که به حجِ ّ تمتّع یا عمرة مفرده مشرّف مى شوند و در مکّه یا مدینه حضور دارند چیست؟
باید با چادر و روگرفته باشند و با چادرهاى رنگى هم نباشند و تماس آن ها با نامحرم به اندازة متعارف باشد و شخصیّت ایرانى باید محفوظ بماند.
>سؤال 918< آیا به فتواى حضرتعالى مسافر مى تواند در مکّه یا مدینه بدون نذر یا عهد قبلى و بدون قصد ده روز، روزة مستحبّى بگیرد؟ در صورتى که روزة قضا به عهدة او باشد باز هم مى تواند روزه مستحبّى بگیرد؟
مى تواند.
>سؤال 919< اگر کسى در عمرة تمتّع کارى که موجب فساد عمره است انجام دهد و عمرة او باطل شود، در این صورت براى صحّت حج خود چه باید بکند؟ خواهشمند است پاسخ را در دو صورت وقت داشتن براى بقیة اعمال حج و وقت نداشتن بیان فرمایید.
اگر وقت دارد عمره را به جا آورد و اگر وقت نیست حجّ او حجّ اِفراد مى شود.
>سؤال 920< اینجانب تا کنون دو مرتبه سفر حجّ واجب مشرّف شده ام و بسیار علاقه مندم در کار حج و مدیریّت حج خدمتگزار زائران بیت الله الحرام باشم. براى این امر استخاره کردم پیگیر این مسأله باشم، بسیار خوب آمد و استخاره کردم بگذارم به حال خودش که خود به خود سفر حج قسمت من شود استخاره بد بود،
ولى چون یک مادر بیمار و محروم از زندگى موفّق دارم که من تنها فرزند او مى باشم اصرار دارد که من دیگر سفر حج نروم. استدعا دارم بفرمایید آیا به طور کلّى از این مسأله منصرف شوم بهتر است یا پیگیر آن باشم یا اگر خود به خود درست شد بروم؟
اگر مادرتان از رفتن به حج جدّاً ناراحت مى شود، باید نروید؛ ولى اگر ناراحت نمى شود، رفتن شما به حج به هر طریقى که نوشته اید اشکال ندارد.
>سؤال 921< محدودة حرم، براى ترک محرّمات و رعایت احکام و آداب، محدودة مسجدالحرام است یا شهر مکّه یا محدودة دیگرى؟ اگر منظور از حرم مسجدالحرام است، با توجّه به توسعة روزافزون و تغییر هر سالة محدودة آن مسجد، به کدام محدوده حرم گفته مى شود؟
حرم اطراف مکّه است و محدود به حدودى است که در مناسک حج مشخص شده است.
سؤال 922 اگر کسى در عمرة مفرده کارى انجام دهد که موجب فساد عمره شود؛ مثلاً بعد از تقصیر بفهمد که عمداً یا به واسطة جهل به مسئله طواف را ترک یا از آن کم کرده است، بنابراین آیا واجب است به میقات برگردد و عمره را از سر گیرد یا مى تواند عمره را رها کند و به وطن خود برگردد؟
اگر در جایى عمره باطل شد، لازم نیست دو مرتبه عمره به جا آورد، ولى بدون عمره از مکّه بیرون رود سزاوار نیست، مگر ضرورتى جلو بیاید.
>سؤال 923< دست کشیدن یا بوسیدن نرده هاى قبرستان بقیع یا درب هاى ورودى حرمین شریفین یا ضریح پیامبر اکرم و... چه حکمى دارد؟
جایز نیست.
سؤال 924 اگر کسى نذر کرده باشد که در ایّام حج در مکانى باشد، مثل اینکه نذر کرده باشد
در روز عرفه به کربلا برود، در این صورت اگر همان سال مستطیع شود و بتواند به حج برود، کدام مقدّم است؟ عمل به نذر یا انجام حجِ ّ واجب؟
نذر او باطل مى شود و باید به حج برود.
سؤال 925 در فرض سؤال فوق، در صورتى که به حج برود، آیا باید کفارة عمل نکردن به نذر را بپردازد؟
لازم نیست.
>سؤال 926< آیا کوتاه نکردن شارب هم مثل کوتاه موى سر و ریش، قبل از حج و عمره مستحب است؟
اگر وضع غیر عادى پیدا کند، حتّى در سر یا ریش مستحب نیست.
>سؤال 927< یکى از حجّاج وصیّت کرده است که در صورت فوت او در مکّه یا مدینه، جنازه اش به شهر خودش منتقل شود، حال اگر این کار مستلزم کالبد شکافى و پرداخت هزینه هاى گزاف باشد، عمل به این وصیّت چه حکمى دارد؟
لازم نیست.
>سؤال 928< در برخى موارد کفش هاى حجّاج در مسجدالحرام و مسجدالنّبى گم مى شود و در عوض تعدادى کفش که صاحب آن مشخّص نیست، در همان مکان مى ماند و در اکثر موارد آن کفش ها را دور مى ریزند و مى شود گفت که احتمالاً کسى کفش ها را اشتباه پوشیده است. در این صورت کسى که کفش او گم شده است مى تواند یکى از آن کفش ها را بپوشد و برود؟
مى تواند.
>سؤال 929< ورود به حرم و ورود به مسجدالحرام و طواف، هر کدام غسل مستحبّى جداگانه دارد، آیا یک غسل به هر سه نیّت کفایت مى کند؟
کفایت مى کند.
>سؤال 930< آیا کسى که روزة قضا بر عهده دارد مى تواند در مدینه یا مکه روزة مستحبى بگیرد؟
مى تواند.
>سؤال 931< کسى که در ماه مبارک رمضان در مکه و مدینه است و قصد ده روز ندارد، مى تواند روزة مستحبى بگیرد؟
مى تواند.
>سؤال 932< شخصى در
ماه مبارک رمضان اتفاقاً موقع افطار در مسجدالحرام بوده و از باب تقیّه و بنابر اصرار اهل مکه، روزة خود را با آنان افطار نموده است، اکنون چه وظیفه اى در خصوص قضا و کفارة روزه دارد؟
اولاً باید در آن موقع آنجا نرود و ثانیاً اگر مى تواند با عذرى روزه را نخورد و ثالثاً اگر مجبور شد، باید بعداً قضا کند ولى کفّاره ندارد.
>سؤال 933< فتواى حضرتعالى در خصوص شرکت زائران مکّه و مدینه در نماز جماعت اهل سنّت چیست؟ آیا اعادة نماز را لازم مى دانید؟
شرکت مستحب است، ولى باید اعاده کند.
>سؤال 934< کسانى که در مکّه و مدینه به نماز جماعت اهل سنّت اقتدا مى کنند، آیا لازم است بر چیزى که سجده بر آن جایز است سجده نمایند یا مى توانند مانند دیگران بر فرش و... سجده کنند؟ در این صورت تکلیف نماز آنها چه مى شود؟
باید مثل آنها نماز بخوانند، ولى باید اعاده کنند.
>سؤال 935< اگر کسى در مسجدالحرام و مسجدالنّبى بخواهد نماز فرادى بخواند، آیا در حال اختیار، مى تواند روى فرش سجده کند یا خیر؟
نمى تواند، ولى استفاده از مهر وامثال آن نیز جایز نیست.
>سؤال 936< بعضى از زائران در مکّه و مدینه در نماز جماعت از مهرهاى کوچک یا حصیر یا بادبزن و کاغذ و نظائر آن براى سجده استفاده مى کنند، نظر مبارک حضرتعالى در این خصوص چیست؟
جایز نیست.
>سؤال 937< در کف مسجدالحرام و مسجدالنّبى انواع سنگ ها به کار برده شده است، آیا به فتواى حضرتعالى سجده چه در حال اختیار و چه در حال اضطرار بر همة آن سنگ ها صحیح است؟
صحیح است.
>سؤال 938< آیا اتّصال نماز در طبقة دوّم و پشت بام مسجدالنّبى و مسجدالحرام صحیح است و نماز جماعت در
آنجا کفایت از نماز واجب مى کند؟
رفتار طبق روش آن ها در هر چیز نماز صحیح است. ولى کلاً نماز با آن ها که مستحب است کافى از نماز نیست و باید اعاده کند.
>سؤال 939< آیا زائر مکّه و مدینه مى تواند در تمام شهر جدید و فعلى مکّه و مدینه، نماز خود را تمام بخواند؟ آیا مناطقى که بعداً به این دو شهر افزوده مى شود هم تابع همین فتوى است؟
کلاً مى تواند تمام بخواند.
>سؤال 940< آیا با غسل زیارت پیامبر گرامى مى شود نماز واجب خواند؟
با هر غسلى مى شود نماز خواند مگر غسل استحاضه که وضو دارد.
>سؤال 941< آیا ثواب نماز در مسجدالحرام و مسجدالنّبى و کلّاًً احکام این دو مسجد شریف، شامل مکان هاى توسعه یافته و جدید نیز مى شود؟
مى شود.
>سؤال 942< آیا مقلّد حضرتعالى مى تواند هنگام عزیمت به مکّه و مدینه در مورد نماز جماعت اهل تسنّن از مرجع تقلید دیگرى تقلید نماید و به نماز جماعتى که در مسجدالحرام و مسجدالنّبى مى خواند، اکتفا کند؟ یا باید حتماً اعاده کند؟
نماز با آنها بسیار خوب است، حتّى امام صادق فرموده است نماز با آنها نظیر نماز با پیامبر گرامى است. بنابر این نماز را به طرز آنها بخوانید؛ مثلاً احتیاج به مهر ندارد و... ولى چون از جهاتى نماز آنها باطل است، باید نماز خود را بخوانید و تقاضا دارم در این باره طفره نروید و در این مکان هاى مقدّس که یک رکعت نماز ثواب بیش از هزار رکعت نماز را دارد، خود را از این ثواب محروم نکنید.
>سؤال 943< خواندن دو رکعت نماز به نیابت افراد زنده در مسجدالحرام و مسجدالنّبى چه حکمى دارد؟
اشکال ندارد.
>سؤال 944< شخصى جهت اقامة نماز به مسجدالحرام وارد شده
و مى بیند که نماز جماعت تمام شده ولى صف هاى نماز به هم نخورده است، آیا اذان و اقامه از او ساقط مى شود؟
ساقط مى شود.
>سؤال 945< نماز حجّاج در عرفات و مشعر و منى قصر است یا تمام؟
قصر است.
>سؤال 946< آیا خواندن نماز واجب و مستحب در حجر اسماعیل اشکال دارد؟
اشکال ندارد.
>سؤال 947< خروج حجّاج ایرانى از مسجدالحرام یا مسجدالنّبى هنگام اقامة نماز جماعت چه حکمى دارد؟
اگر برداشت بد مى شود، حرام است.
>سؤال 948< گاهى اوقات دیده مى شود که حجّاج هنگام اقامة نماز جماعت پشت درب مغازه ها مى نشینند تا صاحب مغازه از نماز برگردد، نظر حضرتعالى در این خصوص چیست؟
جایز نیست.
>سؤال 949< نماز خواندن در حالى که نمازگزار رو به قبله و پشت به قبر مبارک پیامبر گرامى باشد، چه حکمى دارد؟
اشکال ندارد، ولى این کار را نکند خیلى بهتر است.
>سؤال 950< بعضى اوقات در راه رفتن یا برگشتن سفر حج، همة وقت نماز (مخصوصاً صبح) در هواپیما مى گذرد. در چنین حالتى بعضى از زوّار مى ایستند و اگر در راهِ رفتن باشند به سمت جلوى هواپیما و اگر در راه برگشت باشند به سمت عقب هواپیما نماز مى خوانند تا مراعات ایستادن و قبله را کرده باشند، ولى این امر با مخالفت مهمانداران و مسئولین هواپیما مواجه مى شود. چون نظم و کنترل هواپیما در آن زمان به هم مى خورد. حال در صورت صلاحدید بفرمائید زوّار چه وظیفه اى براى نماز خود دارند؟
روى صندلى نماز بخوانند کفایت مى کند، ولى مصیبت بزرگ اینجاست که در جمهورى اسلامى چرا باید چنین چیزها باشد که متأسّفانه در هواپیما، در قطار، در اتومبیل دیده مى شود.