آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
جاهایى که فقط قضاى روزه واجب است
مسألة 1689 - در چند صورت فقط قضاى روزه بر انسان واجب است وکفارهواجب نیست : اول - آنکه در شب ماه رمضان جنب باشد وبه تفصیلى که درمسألة 1639 گفته شد تا اذان صبح از خواب دوم بیدار شود . دوم - عملى که روزهراباطل مى کند بجا نیاورد ولى نیت روزه نکند یا ریا کند ، یا قصد کند که روزهنباشد ، یا قصد کند کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد . سوم - آنکه در ماهرمضان غسل جنابت را فراموش کند وبا حال جنابت یک روز یا چند روز روزهبگیرد . چهارم آنکه در ماه رمضان بدون اینکه تحقیق کند صبح شده یا نه ، کارىکه روزه را باطل مى کند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده ونیز اگر بعد ازتحقیق با اینکه گمان دارد صبح شده ، کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهدبعد معلوم شود صبح بوده ، قضاى آن روز ، بر او واجب است ، واگر بعد از تحقیق شک کند که صبح شده یا نه وکارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد بعد معلومشود صبح بوده احتیاط آن است که قضاى روزه آن روز را بجا آورد . پنجم - آنکهکسى بگوید صبح نشده وانسان به گفته او کارى که روزه را باطل مى کند انجامدهد ، بعد معلوم شود صبح بوده است . ششم - آنکه کسى بگوید صبح شده وانسان به گفته او یقین نکند وخود او هم موثق نباشد وکارى که روزه را باطلمى کند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده است . هفتم - آنکه کور ومانند آنبه گفته کس دیگر افطار کنند ، بعد معلوم شود مغرب نبوده است . هشتم - آنکه درهواى صاف به واسطة تاریکى یقین کند که مغرب شده وافطار کند بعد معلوم شودمغرب نبوده است وهمچنین اگر در هواى ابر به اعتقاد اینکه مغرب شده ، افطارکند ، بعد معلوم شود مغرب نبوده ، قضاء لازم است . نهم - آنکه برا خنک شدن یابى جهت مضمضه کند یعنى آب در دهان بگرداند وبى اختیار فرو رود . ولى اگرفراموش کند که روزه است وآب را فرو دهد یا براى وضوء نماز واجب مضمضهکند وبى اختیار فرو رود ، قضاء بر او واجب نیست . ودر مضمضه براى وضوء غیرنماز واجب احتیاطا قضاء نماید
.مسأله 1690 - اگر غیر آب چیز دیگرى را در دهان ببرد وبى اختیار فرو رود یاآب داخل بینى کند وبى اختیار فرو رود ، قضاء بر او واجب نیست .
مسأله 1691 - مضمضه زیاد براى روزه دار مکروه است واگر بعد از مضمضه بخواهد آب دهان را فرو برد ، بهتر است سه مرتبه آب دهان را بیرون بریزد .
مسأله 1692 - اگر انسان بداند که به واسطة مضمضه بى اختیار یا از روىفراموشى آب وارد گلویش مى شود ، نباید مضمضه کند .
مسأله 1693 - اگر در ماه رمضان ، بعد از تحقیق یقین کند که صبح نشده وکارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده ، قضاء لازمنیست
مسألة 1694 - اگر انسان شک کند که مغرب شده یا نه ، نمى تواند افطار کند .ولى اگر شک کند که صبح شده یا نه ، پیش از تحقیق هم مى تواند کارى که روزه راباطل مى کند انجام دهد .