آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
سجود
مسأله 1052 - نمازگزار باید در هر رکعت از نمازهاى واجب ومستحب ، بعد از رکوع دو سجده کند وسجده آن است که پیشانى وکف دو دست وسر دو زانو وسر دو انگشت بزرگ پاها را بر زمین بگذارد
مسأله 1053 - دو سجده روى هم یک رکن است که اگر کسى در نماز واجب عمدا یا از روى فراموشى هر دو را ترک کند ، یا دو سجده دیگر به آنها اضافه نماید ، نمازش باطل است
مسأله 1054 - اگر عمدا یک سجده کم یا زیاد کند ، نماز باطل مى شود ، واگر سهوا یک سجده کم کند حکم آن بعدا گفته خواهد شد
مسأله 1055 - اگر پیشانى را عمدا یا سهوا به زمین نگذارد ، سجده نکرده است اگر چه جاهاى دیگر به زمین برسد ، ولى اگر پیشانى را به زمین بگذارد وسهوا جاهاى دیگر را به زمین نرساند ، یا سهوا ذکر نگوید سجده صحیح است
مسأله 1056 - واجب است که در سجده سه مرتبه سبحان الله یا یک مرتبه سبحان ربى الاعلى وبحمده یا ذکر دیگر مانند الحمد لله به مقدار سه سبحان الله بگوید ، وباید این کلمات دنبال هم وبه عربى صحیح گفته شود و مستحب است سبحان ربى الاعلى وبحمده را سه یا پنج یا هفت مرتبه بگوید
مسأله 1057 - در سجود باید به مقدار ذکر واجب ، بدن آرام باشد وموقع گفتن ذکر مستحب آرام بودن بدن لازم نیست
مسأله 1058 - اگر پیش از آنکه پیشانى به زمین برسد وبدن آرام بگیرد عمدا ذکر سجده را بگوید ، یا پیش از تمام شدن ذکر عمدا سر از سجده بردارد ، نماز باطل است
مسأله 1059 - اگر پیش از آنکه پیشانى به زمین برسد وبدن آرام گیرد ، سهوا ذکر سجده را بگوید وپیش از آنکه سر از سجده بردارد ، بفهمد اشتباه کرده است ، باید دوباره در حال آرام بدون ، ذکر را بگوید
مسأله 1060 - اگر بعد از آنکه سر از سجده برداشت ، بفهمد که پیش از آرام گرفتن بدن ذکر را گفته ، یا پیش از آنکه ذکر سجده تمام شود سر برداشته ، نمازش صحیح است
مسأله 1061 - اگر موقعى که ذکر سجده را مى گوید ، یکى از هفت عضو را عمدا از زمین بردارد ، نماز باطل مى شود ولى موقعى که مشغول گفتن ذکر نیست ، اگر غیر پیشانى جاهاى دیگر را از زمین بردارد ودوباره بگذارد اشکال ندارد
مسأله 1062 - اگر پیش از تمام شدن ذکر سجده سهوا پیشانى را از زمین بر دارد نمى تواند دوباره به زمین بگذارد وباید آن را یک سجده حساب کند ولى اگر جاهاى دیگر را سهوا از زمین بردارد ، باید دو مرتبه به زمین بگذارد وذکر را بگوید
مسأله 1063 - بعد از تمام شدن ذکر سجده اول ، باید بنشیند تا بدن آرام گیرد ودوباره به سجده رود
مسأله 1064 - جاى پیشانى نمازگزار باید از جاى زانوها وسر انگشتان پاى او بلندتر از چهار انگشت بسته نباشد ، ونیز واجب است که جاى پیشانى او از جاى انگشتان وسر زانوهایش پست تر از چهار انگشت بسته نباشد
مسأله 1065 - در زمین سراشیب که سراشیبى آن درست معلوم نیست ، اگر جاى پیشانى نمازگزار از جاى انگشتهاى پا وسر زانوهاى او مختصرى بیش از چهار انگشت بسته بلندتر یا پست تر باشد خالى از اشکال نیست
مسأله 1066 - اگر پیشانى را به چیزى بگذارد که از جاى انگشتهاى پا وسر زانوهاى او بلندتر از چهار انگشت بسته است ، جایز است سر را بردارد و به چیزى که بلندى آن به اندازه چهار انگشت بسته یا کمتر است بگذارد ولى بهتر آن است که پیشانى را از روى آن به روى چیزى که بلندى آن به اندازه چهار انگشت بسته یا کمتر است بکشد
مسأله 1067 - باید بین پیشانى وآنچه بر آن سجده مى کند ، چیزى نباشد پس اگر مهر بقدرى چرک باشد که پیشانى به خود مهر نرسد ، سجده باطل است ولى اگر مثلا رنگ مهر تغییر کرده باشد اشکال ندارد
مسأله 1068 - در سجده باید کف دست را بر زمین بگذارد ولى در حال ناچارى پشت دست مانعى ندارد واگر پشت دست ممکن نباشد بنابر احتیاط مچ دست را بگذارد وچنانچه آن را هم نتواند ، باید تا آرنج هر جا را که مى تواند بر زمین بگذارد واگر آن هم ممکن نیست ، گذاشتن بازو کافى است
مسأله 1069 - در سجده باید سر انگشت بزرگ پاها را یا روى او را یا پشت آن را به زمین بگذارد وبهتر است سر انگشت را بگذارد واگر انگشتهاى دیگر پا را به زمین بگذارد یا به واسطه بلند بودن ناخن ، شست به زمین نرسد نماز باطل است وکسى که بواسطه ندانستن مسأله از روى تقصیر نمازهاى خود را اینطور خوانده باید دوباره بخواند
مسأله 1070 - کسى که مقدارى از شست پایش بریده ، باید بقیه آن را به زمین بگذارد واگر چیزى از آن نمانده یا اگر مانده خیلى کوتاه هست باید بقیه انگشتان را بگذارد واگر هیچ انگشت ندارد ، باید هر مقدارى از پا باقى مانده به زمین بگذارد
مسأله 1071 - اگر بطور غیر معمول سجده کند ، مثلا سینه وشکم را به زمین بچسباند ، یا پاها را دراز کند ، اگر چه هفت عضوى که گفته شد به زمین برسد ، باید نماز را دوباره بخواند
مسأله 1072 - مهر یا چیز دیگرى که بر آن سجده میکند ، باید پاک باشد ولى اگر مثلا مهر را روى فرش نجس بگذارد ، یا یک طرف مهر نجس باشد وپیشانى را به طرف پاک آن بگذارد ، اشکال ندارد
مسأله 1073 - اگر در پیشانى دمل ومانند آن باشد ، چنانچه ممکن است باید با جاى سالم پیشانى سجده کند واگر ممکن نیست باید زمین را گود کند ودمل را در گودال وجاى سالم را به مقدارى که براى سجده کافى باشد بر زمین بگذارد
مسأله 1074 - اگر دمل یا زخم تمام پیشانى را گرفته باشد باید به چانه سجده کند ، واگر بتواند جمع کند بین گذاشتن یکى از دو طرف پیشانى با چانه ولو در دو نماز باشد ، واگر به چانه هم ممکن نیست باید با اشاره سجده نماید واحتیاط مستحب آن است که به هر جاى از صورت که ممکن است سجده کند واگر به هیچ جاى از صورت ممکن نیست با جلوى سر سجده نماید
مسأله 1075 - کسى که نمى تواند پیشانى را به زمین برساند ، باید براى سجده اشاره نماید
مسأله 1076 - کسى که هیچ نمى تواند خم شود ، باید براى سجده با سر اشاره کند واگر نتواند باید با چشمها اشاره نماید واگر با سر یا چشمها هم نمى تواند اشاره کند بهتر است در قلب نیت سجده کند وبا دست ومانند آن براى سجده اشاره نماید
مسأله 1077 - کسى که مى تواند بنشیند بهتر است بنشیند واگر نمى تواند باید ایستاده نیت سجده کند وچنانچه مى تواند براى سجده با سر اشاره کند واگر نمى تواند با چشمها اشاره نماید واگر این را هم نمى تواند بهتر است در قلب نیت سجده کند
مسأله 1078 - اگر پیشانى بى اختیار از جاى سجده بلند شود ، چنانچه ممکن باشد باید نگذارد دوباره به جاى سجده برسد ، واین یک سجده حساب مى شود ، چه ذکر سجده را گفته باشد یا ینه واگر نتواند سر را نگهدارد وبى اختیار دوباره به جاى سجده برسد ، رویهم دو سجده حساب مى شود وسجده دوم زیادى است ومبطل نیست واگر چه ذکر نگفته باشد نباید ذکر بگوید
مسأله 1079 - جایى که انسان باید تقیه کند مى تواند بر فرش ومانند آن سجده نماید ولازم نیست براى نماز بجاى دیگر برود ، ولى اگر بتواند بر حصیر یا چیزى که سجده بر آن صحیح مى باشد ، طورى سجده کند که به زحمت نیفتد ، نباید بر فرش ومانند آن سجده نماید
مسأله 1080 - اگر روى تشک پر یا چیز دیگرى که بدن روى آن آرام نمى گیرد ، سجده کند باطل است
مسأله 1081 - اگر انسان ناچار شود که در زمین گل نماز بخواند ، چنانچه آلوده شدن بدن ولباس براى او مشقت ندارد ، باید سجده وتشهد را بطور معمول بجا آورد واگر مشقت دارد ، در حالى که ایستاده ، براى سجده با سر اشاره کند وتشهد را ایستاده بخواند واگر سجده وتشهد را بطور معمول بجا آورد ، نمازش محل اشکال است
مسأله 1082 - در رکعت اول ورکعت سومى که تشهد ندارد ، مثل رکعت سوم نماز ظهر وعصر وعشاء بهتر است بعد از سجده دوم قدرى بى حرکت بنشیند وبعد برخیزد ولى لازم نیست ، این عمل را جلسه استراحت مى نامند