آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام ارث
احکام ارث
مسأله 2721 - کسانى که به واسطه خویشى ارث مى برند سه دسته هستند : دسته اول - پدر ومادر واولاد میت وبا نبودن اولاد ، اولاد هر چه پایین روند ، هر کدام آنان که به میت نزدیکتر است ارث مى برد وتا یکنفر از این دسته هست دسته دوم ارث نمى برند . دسته دوم - جد یعنى پدر بزرگ وجده ، یعنى مادر بزرگ وخواهر وبرادر وبا نبودن برادر وخواهر ، اولاد ایشان هر کدام آنان که به میت نزدیکتر است ارث مى برد وتا یکنفر از این دسته هست دسته سوم ارث نمى برند . دسته سوم - عمو وعمه ودایى وخاله واولاد آنان وتا یکنفر از عموها وعمه ها ودایى وخاله هاى وخاله واولاد آنان ارث نمى برند ولى اگر میت عموى پدر وپسر عموى پدر ومادرى داشته باشد ، ارث به پسر عموى پدر ومادرى مى رسد وعموى پدرى ارث نمى برد .
مسأله 2722 - اگر عمو وعمه ودایى وخاله خود میت واولاد انان واولاد اولاد آنان نباشند ، عمو وعمه ودایى وخاله پدر ومادر میت ارث مى برند واگر اینها نباشند ، اولادشان ارث مى برند واگر اینها هم نباشند ، عمو وعمه ودایى وخاله جد وجده میت ، واگر اینها هم نباشند ، اولادشان ارث مى برند .
مسأله 2723 - زن وشوهر به تفصیلى که در چند صفحه بعد بیان مى شود ، از یکدیگر ارث مى برند .
ارث دسته اول
مسأله 2724 - اگر وارث میت فقط یک نفر از دسته اول باشد ، مثل پدر یا مادر یا یک پسر یا یک دختر باشد ، همه مال میت به او مى رسد ، واگر چند پسر یا چند دختر باشند ، همه مال به طورى مساوى بین آنان قسمت مى شود ، واگر یک پسر ویک دختر باشند ، مال را سه قسمت مى کنند ، دو قسمت را پسر ویک قسمت را دختر مى برد واگر چند پسر وچند دختر باشند ، مال را طورى قسمت مى کنند که هر پسرى دو برابر دختر ببرد .
مسأله 2725 - اگر وارث میت فقط پدر ومادر او باشند . مال سه قسمت مى شود ، دو قسمت آن را پدر ویک قسمت را مادر مى برد ، ولى اگر میت دو برادر ، یا چهار خواهر ، یا یک برادر ودو خواهر داشته باشد که همه آنان پدرى باشند یعنى پدر آنان با پدر میت یکى باشد ، خواه مادرشان هم با مادر میت یکى باشد یا نه ، اگر چه تا میت پدر ومادر دارد اینها ارث نمى برند ، اما به واسطه بودن اینها مادر شش یک مال را مى برد وبقیه را به پدر مى دهند .
مسأله 2726 - اگر وارث میت فقط پدر ومادر ویک دختر باشند ، چنانچه میت دو برادر یا چهار خواهر یا یک برادر ودو خواه رپدرى نداشته باشد ، مال را پنج قسمت مى کنند ، پدر ومادر هر کدام یک قسمت ودختر سه قسمت آن را مى برد واگر دو برادر یا چهار خواهر یا یک برادر ودو خواهر پدرى داشته باشد ، مال را شش قسمت مى کنند ، پدر ومادر ، هر کدام یک قسمت ودختر سه قسمت مى برد ویک قسمت باقیمانده را چهار قسمت مى کنند یک قسمت را به پدر وسه قسمت را به دختر مى دهند مثلا اگر مال میت را 24 قسمت کنند ، 15 قسمت آن را به دختر و 5 قسمت آن را به پدر و 4 قسمت آن را به مادر مى دهند .
مسأله 2727 - اگر وارث میت فقط پدر ومادر ویک پسر باشند ، مال را شش قسمت مى کنند ، پدر ومادر هر کدام یک قسمت وپسر چهار قسمت آن را مى برد . واگر چند پسر یا چند دختر باشند ، آن چهار قسمت را به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند واگر پسر ودختر باشند ، آن چهار قسمت را طورى تقسیم مى کنند که هر پسرى دو برابر دختر ببرد .
مسأله 2728 - اگر وارث میت فقط پدر ویک پسر ، یا مادر ویک پسر باشند ، مالى را شش مى کنند ، یک قسمت آن را پدر یا مادر وپنج قسمت را پسر مى برد .
مسأله 2729 - اگر وارث میت فقط پدر ، یا مادر ، با پسر ودختر باشند ، مال را شش قسمت مى کنند یک قسمت آنر ا پدر ، یا مادر مى برد وبقیه را طورى قسمت مى کنند که هر پسرى دو برابر دختر ببرد .
مسأله 2730 - اگر وارث میت فقط پدر ویک دختر ، یا مادر ویک دختر باشند ، مال را چهار قسمت مى کنند ، یک قسمت آن را پدر یا مادر وقیه را دختر مى برد .
مسأله 2731 - اگر وارث میت فقط پدر وچند دختر یا مادر وچند دختر باشند ، مال را پنج قسمت مى کنند ، یک قسمت را پدر یا مادر مى برد وچهار قسمت را دخترها به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند .
مسأله 2732 - اگر میت اولاد نداشته باشد . ، نوه پسرى او اگر چه دختر باشد ، سهم پسر میت را مى برد ونوه دخترى او اگر چه پسر باشد ، سهم دختر میت را مى برد ، مثلا اگر میت یک پسر از دختر خود ویک دختر از پسرش داشته باشد ، مال را سه قسمت مى کنند یک قسمت را به پسر دختر ودو قسمت را به دختر پسر مى دهند .
ارث دسته دوم
مسأله 2733 - دسته دوم از کسانى که به واسطه خویشى ارث مى برند ، جد یعنى پدر بزرگ وجده یعنى مادر بزرگ وبرادر وخواهر میت است ، واگر برادر وخواهر نداشته باشد ، اولادشان ارث میبرند .
مسأله 2734 - اگر وارث میت فقط یک برادر ، یا یک خواهر باشد ، همه مال به او مى رسد ، واگر چند برادر پدر ومادرى ، یا چند خواهر پدر ومادرى باشند ، مال به طور مساوى بین آنان قسمت مى شود ، واگر برادر وخواهر پدر ومادرى باهم باشند ، هر برادرى دو برابر خواهر مى برد ، مثلا اگر دو برادر ویک خواهر پدر ومادرى دارد ، مال را پنج قسمت مى کنند ، هر یک از برادرها دو قسمت وخواهر یک قسمت آن را مى برد
مسأله 2735 - اگر میت برادر وخواهر پدر ومادرى دارد ، برادر وخواهر پدرى که از مادر با میت ارث نمى برد ، واگر برادر وخواهر پدر ومادرى ندارد ، چنانه فقط یک خواهر یا یک برادر پدرى داشته باشد ، همه مال به او مى رسد ، واگر چند برادر یا چند خواهر پدرى داشته باشد ، مال به طور مساوى بین آنان قسمت مى شود واگر هم برادر وهم خواهر پدرى داشته باشد ، هر برادرى دو برابر خواهر مى برد .
مسأله 2736 - اگر وارث میت فقط یک خواهر یا یک برادر مادرى باشد که از پدر با میت جداست ، همه مال به او مى رسد ، واگر چند برادر مادرى یا چند خواه رمادرى یا چند برادر وخواهر مادرى باشند ، مال به طور مساوى بین آنان قسمت مى شود .
مسأله 2737 - اگر میت برادر وخواهر پدر ومادرى وبرادر وخواهر پدرى ویک برادر یا یک خواهر مادرى داشته باشد ، برادر وخواهر پدرى ارث نمى برند ومال را شش قسمت مى کنند ، یک قسمت آن را به برادر یا خواهر مادرى وبقیه را به برادر وخواهر پدر ومادرى مى دهند وهر برادرى در برابر خواهر مى برد .
مسأله 2738 - اگر میت برادر وخواهر پدر ومادرى وبرادر وخواهر پدرى وبرادر وخواهر مادرى داسته باشد ، برادر وخواهر پدرى ارث نمى برند ومال را سه قسمت مى کند ، یک قسمت آن را برادر وخواهر مادرى به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند وبقیه را به برادر وخواهر پدر ومادرى مى دهند وهر برادرى دو برابر خواهر مى برد .
مسأله 2739 - اگر وارث ممیت فقط برادر وخواهر پدرى ویک برادر مادرى یا یک خواهر مادرى باشد ، مال را شش قسمت مى کنند ، یک قسمت آن را برادر یا خواهر مادرى مى برد وبقیه را به برادر وخواهر پدرى مى دهند وه ربرادرى دو برابر خواهر مى برد .
مسأله 2740 - اگر وارث میت فقط برادر وخواهر پدرى وچند برادر وخواهر مادرى باشند 7 مال را سه قسمت مى کنند ، یک قسمت آن را برادر وخواهر مادرى به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند وبقیه را به برادر وخواهر پدرى مى دهند وهر برادرى دو برابر خواهر مى برد .
مسأله 2741 - اگر وارث میت فقط برادر وخواهر وزن او باشند ، زن ارث خود را به تفصیلى که در چند صفحه بیان مى شود مى برد . وخواهر وبرادر به طورى که در مسائل گذشته بیان شد ارث خود را مى برند ، ونیز اگر زنى بمیرد ووارث او فقط خواهر وبرادر شوهر او باشند ، شوهر نصف مال را مى برد وخواهر وبرادر به طورى که در مسائل پیش ذکر شد ارث خود را مى برند . ولى براى انکه زن با شوهر ارث مى برد از سهم برادر وخواهر مادرى پیزى کم نمى شود ، واز سهم برادر وخواهر پدر ومادرى یا پدرى کم مى شود ، مثلا اگر وارث میت شوه وبرادر وخواهر مادرى وبرادر وخواهر پدر ومادرى او باشد ، نصف مال به شوهر مى رسد ویک قسمت از سه قسمت اصل مال را به برادر وخواهر مادرى مى دهند وآنجه مى ماند مال برادر وخواهر پدر ومادرى است ، پس اگر همه مال او شش تومان باشد سه تومان به شوهر ودو تومان به برادر وخواه رمادرى ویک تومان به برادر وخواه رپدر ومادرى مى دهند .
مسأله 2742 - اگر میت خواهر وبرادر نداشته باشد ، سهم ارث آنان را به اولادشان مى دهند وسهم برادر زاده وخواهر زاده مادرى به طور مساوى بین آنان قسمت مى شود واز سهمى که به برادر زاده وخواه رزاده پدرى یا پدر ومادرى مى رسد ، هر پسرى دو برادر دختر مى برد .
مسأله 2743 - اگر وارث میت فقط یک جد یا یک جده است ، چه پدرى باشدیامادرى ، همه مال به اومى رسد وبابودن جد میت پدرجد او ارث نمى برد .
مسأله 2744 - اگر وارث میت فقط جدوجده پدرى باشند ، مال سه قسمت مى شود دوقسمت راجد ویکقسمت راجده مى برد واگر جدوجده مادرى باشند ، مال رابه طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند .
مسأله 2745 - اگروارث میت فقط یک جد یاجده پدرى ویک جد یا جده مادرى باشند سه قسمت مى شود ، دو قسمت را جد یا جده پدرى ویک قسمت را جد یا جده مادرى مى برد .
مسأله 2746 - اگر وراث میت جد وجده مادرى باشند مال سه قسمت مى شود ، یک قسمت آن راجد وجده مادرى به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند ودو قسمت آن را به جد وجده پدرى مى دهند وجد دو برابر جده مى برد .
مسأله 2747 - اگر وارث میت فقط زن وجد وجده پدرى وجد وجده مادرى اوباشند زن ارث خود رابه تفصیلى که در چند صفحه بعد بیان مى شود مى برد ویک قسمت از سه قسمت اصل مال را به جد یا وجده مادرى مى دهند که به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند ، وبقیه را به جد وحده پدر یمى دهند وجد دو برابر جده مى برد . واگر وارث میت شوهر وجد وجده باشند ، شوهر نصف مال را مى برد وجد وجده به دستورى که در مسائل گذشته گفته شد ، ارث خود را مى برند .
ارث دسته سوم
مسأله 2748 - دسته سوم عمو وعمه ودایى وخالى واولاد آنان است به تفصیلى که بیان شد که اگر ااز طبقه اول ودوم کسى نباشد ، اینها ارث مى برند .
مسأله 2749 - اگر وارث میت فقط یک عمو یا یک عمه است ، چه پدر ومادرى باشد یعنى با میت از یک پدر ومادر باشد ، یا پدرى باشد یا مادرى ، همه مال به او مى رسد ، واگر چند عمو یا جند عمه باشند وهمه پدر ومادرى ، یا همه پدرى باشند ، مال به طور مساوى بین آنان قسمت مى شود ، واگر عمو وعمه هر دو باشند وهمه پدر ومادرى ، یا همه پدرى باشند ، عمو دو برابر عمه مى برد مثلا اگر وارث میت دو عمو ویک عمه باشند ، مال را پنج قسمت مى کنند ، یک قسمت را به عمه مى دهند وچهار قسمت را عموها به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند .
مسأله 2750 - اگر وارث میت فقط چند عموى مادرى یا چند عمه مادرى یا عمو وعمه مادرى باشند ، مال به طور مساوى بین آنان قسمت مى شود .
مسأله 2751 - اگر وارث میت جند عمو وعمه باشند وبعضى پدرى وبعضى مادرى وبعضى پدر ومادرى باشند ، عمو وعمه پدرى ارث نمى برند ، پس اگر میت یک عمو یا یک عمه مادرى دارد ، مال را شش قسمت مى کنند ، یک قسمت را به عمو یا عمه مادرى وبقیه را به عمو وعمه پدر ومادرى مى دهند وعموى پدر مادرى دو برابر عمه پدر ومادرى مى برد ، واگر هم عمو وهم عمه مادرى دارد ، مال را سه قسمت مى کنند دو قسمت را به عمو وعمه پدر ومادرى مى دهند وعمو درو برابر عمه مى برد ویک قمست را به عمو وعمه مادرى مى دهند که به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند واحتیاط آن است که در تقسیم با یکدیگر صلح کنند .
مسأله 2752 - اگر وارث میت فقط یک دیى ، یا یک خاله باشد ، همه مال به او مى رسد واگر هم دایى وهم خاله باشند وهمه پدر ومادرى ، یا پدرى ، یا مادرى باشند ، مال به طور مساوى بین آنان قسمت مى شود واحتیاط آن است که در تقسم بایکدیگر صلح کنند .
مسأله 2753 - اگر وارث میت فقط یک دایى ، یا یک خاله مادرى ، ودایى وخاله پدر ومادرى ودایى وخاله پدر باشند ، دایى وخاله پدرى ارث نمى برند ، ومال را شش قسمت مى کنند ، یک قسمت را به دایى یا خاله مادرى و بقیه را به دایى وخاله پدر ومادرى مى دهند واحتیاط آن است که در تقسیم با یکدیگر صلح کنند .
مسأله 2754 - اگر وارث فقط دایى وخاله پدرى ودایى وخاله مادرى ودایى وخاله پدر ومادرى باشند ، دایى وخاله پدرى ارث نمى برند وباید مال را سه قسمت کنند ، یک قسمت آن را دایى وخاله مادرى به طور مساوى بین خودشان قسمت نمایند وبقیه را به دایى وخاله پدرى او بدهند واحتیاط آن است که در تقسیم آن با یکدیگر صلح کنند .
مسأله 2755 - اگر وارث میت یک دایى یا یک خاله ویک عمو یا یک عمه باشند مال را سه قسمت مى کنند ، یک قسمت رادایى یا یا خاله وبقیه را عمو یا عمه مى برد .
مسأله 2756 - اگر وارث میت یک دایى یا یک خاله وعمو وعمه باشند ، چنانچه عمو وعمه ، ، پدر ومادرى یا پدرى باشند ، مال را سه قسمت مى کنند ، یک قسمت را دایى یا خاله مى برد واز بقیه دو قسمت به عمو ویک قسمت به عمه مى دهند ، بنابر این اگر مال را نه قسمت کنند یه قسمت را به دایى یا خال وچهار قسمت را به عمو ودو قسمت را به عمه مى دهند .
مسأله 2757 - اگر وارث میت یک دایى یا یک خاله ویک عمو یا یک عمه مادرى وعمو وعمه پدر ومادرى یا پدرى باشند ، مال را سه قسمت مى کنند ، یک قسمت آن را به دایى یا خاله مى دهند ودو قسمت با قیمانده را شش قسمت مى کنند ، یک قسمت را به عمو یا عمه مادرى وبقیه را به عمو وعمه پدر ومادرى یا پدرى مى دهند وعمو دو برابر عمه مى برد . بنا بر این اگر مال را نه قسمت کنند ، سه قسمت را به دایى یا خاله ، ویک قسمت را به عمو یا عمه مادرى ، وپنج قسمت دیگر را به عمو وعمه پدر ومادرى یا پدرى مى دهند .
مسأله 2758 - اگر وارث میت یک دایى یا یک خاله وعمو وعمه مادرى وعمو وعمه پدر ومادرى یا پدرى باشند ، مال را یه قسمت مى کنند ، یک سهم آن را به طور مساوى بین عمو وعمه مادرى قسمت مى کنند ودو سهم دیگر را بین عمو وعمه پدر ومادرى اى پدرى قسمت مى نمایند وعمو دو برابر عمه مى برد . بنابر این اگر مال را نه قسمت کنند ، سه قسمت آن ، سهم خاله یا دایى ودو قسمت سهم عمو وعمه مادرى وچهار قسمت سهم عمو وعمه پدر ومادرى یا پدرى مى باشد .
مسأله 2759 - اگر وارث میت چند دایى وچند خاله باشند که همه پدر ومادرى یا پدرى یا مادرى باشند وعمو وعمه هم داشته باشد ، مال سه سهم مى شود ، دو سهم آن را به دستورى که در مسأله پیش گفته شد ، عمو وعمه بین خودشان قسمت مى کنند ویک سهم آن را دایى ها وخاله ها به طور مساوى بین خودشان قسمت مى نمایند .
مسأله 2760 - اگر وارث میت داى یا خاله مادرى وچند دایى وخاله پدر ومادرى یا پدرى وعمو وعمه باشند ، مال سه سهم مى شود ، ودو سهم مى شود ، ودو سهم آن را به دستورى که سابقا گفته شد عمو وعمه بین خودشان قسمت مى کند ، پس اگر میت یک داى یا یک خاله مادرى دارد یک سهم دیگر آن را شش قسمت مى کنند یک قسمت را به دایى یا خاله مادرى مى دهند وبقیه را بهدایى وخاله پدر ومادرى یا پدرى مى دهند ککه بنا بر احتیاط باید در تقسیم آن باهم صلح کنند واگر چند دایى مادرى یا چند خاله مادر یا هم دایى مادرى وهم خاله مادرى دراد آن یک سهم را سه قسمت مى کنند ، یک قسمت را دایى ها وخاله هاى مادرى به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند وبقیه را به داى وخاله پدر ومادرى یا پدرى مى دهند که بنا بر احتیاط در تقسیم آن باهم صلح کنند .
مسأله 2761 - اگر میت عمو وعمه ودایى وخاله نداشته باشد ، مقدارى که به عمو وعمه مى رسد ، به اولاد آنان ومقدارى که به دایى وخاله مى رسد ، به اولاد آنان داده مى شود .
مسأله 2762 - اگر وارث میت عمو وعمه ودایى وخاله پدر وعمو وعمه ودایى وخاله مادر او باشند ، مال سه سهم مى شود ، یک سهم آن را عمو وعمه ودایى وخاله مادر میت به طور مساوى بین خودشان قسمت مى کنند ، ودو سهم دیگر آن را سه قسمت مى کنند ، یک قسمت را دایى وخاله پدر میت به طور مساوى بین خودشان قسمت مى نمایند ، ودو قسمت دیگر آن را به عمو وعمه پدر میت مى دهند وعمو دو برابر عمه مى برد .
ارث زن وشوهر
مسأله 2763 - اگر زنى بمیرد واولاد نداشته باشد ، نصف همه مال را شوهر او وبقیه راورثه دیگر مى برند ، واگر از آن شوهر یا از شوهر دیگر اولاد داشته باشد ، چهار یک همه مال را شوهر وبقیه راورثه دیگر مى برند .
مسأله 2764 - اگر مردى بمیرد واولاد نداشته باشد ، چهار یک مال او را زن وبقیه را ورثه دیگر مى برند ، واگر از ان زن یا از زن دیگر اولاد داشته باشد ، هشت یک مال را زن وبقیه را ورثه دیگر مى برند ، وزن از زمین خانه مسکونى ، نه از خود زمین ونه از قیمت آن ارث نمى برد ، وفرقى بین زن بچه دار وغیر او نیست وهمچنین از زمین باغ وزراعت وزمینهاى دیگر ارث نمى برد ، ونیز از خود هوایى خانه مانند بنا ودرخت ارث نمى برد ، ولى از قیمت آنها ارث مى برد وهمچنین از درخت وزراعت وساختمانى که در زمین باغ وزراعت وزمینهاى دیگر است .
مسأله 2765 - اگر زن بخواهد در چیزهایى که از آنها ارث نمى برد ، مانند زمین خانه مسکونى ، تصرف کند ، باید از ورثه دیگر اجازه بگیرد . وچنانچه پیش از دادن سهم زن ، اینها را بفروشند صحیح است واازه زن شرط صحة معامله نیست .
مسأله 2766 - اگر بخواهند بنا ودرخت ، مانند آن را قیمت نمایند ، باید حساب کنند که اگر آنها بدون اجاره در زمین بمانند تا از بین بروند ، چقدر ارزش دارند وسهم زن را از آن قیمت بدهند .
مسأله 2767 - مجراى آب قنات ومانند آن حکم زمین را دارد وآجر وچیزهایى که در آن بکار رفته ، در حکم ساختمان است .
مسأله 2768 - اگر میت بیش از یک زن داشته باشد ، چنانچه اولاد نداشته باشد چهار یک مال ، واگر اولاد داشته باشد ، هشت یک مال به شرحى که بیان شد ، به طور مساوى بین زنهاى او قسمت مى شود ، اگر چه شوهر با هیچ یک از آنان یا بعض آنان نزدیکى نکرده باشد ، ول اگر در مرضى که به آن مرض از دنیا رفته ، زنى را عقد کرده وبا او نزدیکى نکرده است ، آن زن از او ارث نمى برد وحق مهر هم ندارد .
مسأله 2769 - اگر زن در حال مرض شوهر کند وبه همان مرض بمیرد شوهرش اگر چه به او نزدیکى نکرده باشد ، از او ارث مى برد .
مسأله 2770 - اگر زن را به ترتیبى که در احکام طلاق گفته شد ، طلاق رجعى بدهند ودر بین عده بمیرد ، شوهر از او ارث مى برد . ونیز اگر شوهر در بین عده زن بمیرد ، زن از او ارث مى برد ، ولى اگر بعد از گذشتن عده رجعى یا در عده طلاق بائن یکى از آنان بمیرد ، دیگرى از او ارث نمى برد .
مسأله 2771 - اگر شوهر در حال مرض عیالش را طلاق دهد وپیش از گذشتن دوازده ماه هلالى بمیرد ، زن با دو شرط از او ارث مى برد ، اول - آنکه در این مدت شوهر دیگر نکرده باشد . دوم - شوهر در مرضى که در آن مرض زن راطلاق داده ، به واسطه آن مرض یا به جهت دیگرى بمیرد ، پس ار از آن مرض خوب شود . وبه جهت دیگرى از دنیا برود . زن از او ارث نمى برد .
مسأله 2772 - لباسى که مرد براى زن خود گرفته ، اگر زیادتر از متعارف باشد ، بعد از مردن شوهر ، جزء مال شوهر است واگر به مقدار متعارف باشد ولو نپوشیده باشد جزء مال شوهر نیست .
مسائل متفرقه ارث
مسأله 2773 - قرآن وانگشتر وشمشیر میت ولباسى را که پوشیده یا مهیا شده براى پوشیدن مال پسر بزرگتر است واگر میت از سه چیز اول بیشتر از یکى دارد ، مثلا دو قرآن یا دو انگشتر دارد یکى بیشتر مال او نیست ولى لباس هر چه باشد به او تعلق دارد .
مسأله 2774 - اگر پسر بزرگ میت بیش از یکى باشد مثلا از دوزن او در یک وقت دو پسر به دنیا آمده باشند ، باید لباس وقرآن وانگشتر وشمشیر میت را به طور مساوى بین خودشان قسمت کنند .
مسأله 2775 - اگر میت قرض داشته باشد ، چنانچ قرضش به اندازه مال او یا زیادتر باشد ، باید چهار چیزى هم که مال پسر بزرگتر است ودر مسأله پیش ذکر شد ، به قرض او بدهند ، واگر قرضش کمتر از مال او باشد ، نباید از آن چهار چیزى که به پسر بزرگتر مى رسد ، به نسبت به قرض او بدهند ، مثلا اگر همه دارایى او شصت تومان است وبه مقدار بیست تومان آن از چیزهایى است که مال پسر بزرگتر است وسى تومان هم قرض دارد ، قرض را از چهل تومان باقى مى دهند .
مسأله 2776 - مسلمان از کافر ارث مى برد ولى کافر اگر چه پدر یا پسر میت باشد از او ارث نمى برد .
مسأله 2777 - اگر کسى یکى از خویشان خود را عمدا وبه ناحق بکشد ، از او ارث نمى برد ، ولى اگر از روى خطا باشد مثل آنکه سنگ را به هوا بیندازد . واتفاقا به یکى از خویشان او بخورد واو را بکشد از او ارث مى برد ولى از دیه قتل که بعدا بیان مى شود ارث نمى برد .
مسأله 2778 - هر گاه بخواهند ارث را تقسیم کنند ، براى بچه از که در شکم است که اگر زنده بدنیا بیاید ارث مى برد ، سهم دو پسر را کنار مى گذارند . ولى اگر احتمال بدهند بیشتر است مثلا احتمال بدهند که زن به سه بچه حامله باشد ، سهم سه پسر را کنار مى گذارند ، وچنانچه مثلا یک پسر یا یک دختر به دنیا آمده ، زیادى را ورثه بین خودشان تقسیم مى کنند .