آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام عاریه
مسأله 2340 - عاریه آن است که انسان مال خود را به دیگرى بدهد که از آن استفاده کند ودر عوض ، چیزى هم از او نگیرد .
مسأله 2341 - لازم نیست در عاریه صیغه بخوانند ، واگر مثلا لباس را به قصد عاریه به کسى بدهد واو به همین قصد بگیرد عاریه صحیح است .
مسأله 2342 - عاریه دادن چیز غصبى وچیزى که مال انسان است ولى منفعت آن را به دیگرى واگذار کرده مثلا آن را اجاره داده ، در صورتى صحیح است که مالک چیز غصبى یا کسى که آن چیز را اجاره کرده ، بگوید به عاریه دادن راضى هستم .
مسأله 2343 - چیزى را که منفعتش مال انسان است مثلا آن را اجاره کرده ، مى تواند عاریه بدهد . ولى اگر در اجاره شرط کرده باشند که خودش از آن استفاده کند نمى تواند آن را به دیگرى عاریه دهد .
مسأله 2344 - اگر دیوانه وبچه مال خود را عاریه بدهند صحیح نیست ، اما اگر ولى بچه مصلحت بداند که مال او را عاریه دهد وبچه آن مال را به دستور ولى به عاریه کننده برساند اشکال ندارد
مسأله 2345 - اگر در نگهدارى چیزى که عاریه کرده کوتاهى نکند ودر استفاده از آن هم زیاده روى ننماید واتفاقا آن چیز تلف شود ضامن نیست . ولى چنانچه شرط کنند که اگر تلف شود عاریه کننده ضامن باشد ، یا چیزى را که عاریه کرده طلا ونقره باشد ، باید عوض آن را بدهد .
مسأله 2346 - اگر طلا ونقره را عاریه نماید وشرط کند که اگر تلف شود ضامن نباشد ، چنانچه تلف شود ضامن نیست .
مسأله 2347 - اگر عاریه دهنده بمیرد ، عاریه گیرنده باید چیزى را که عاریه کرده به ورثه او بدهد .
مسأله 2348 - اگر عاریه دهنده طورى شود که شرعا نتواند در مال خود تصرف کند مثلا دیوانه شود ، عاریه کننده باید مالى را که عاریه کرده به ولى او بدهد .
مسأله 2349 - کسى که چیزى را عاریه داده هر وقت بخواهد مى تواند آن را پس بگیرد وکسى هم که عاریه کرده هر وقت بخواهد مى تواند آن را پس دهد .
مسأله 2350 - عاریه دادن چیزى چیزى که استفاده حلال ندارد مثل ظرف طلا ونقره باطل است .
مسأله 2351 - عاریه دادن گوسفند براى استفاده از شیر وپشم آن وعاریه دادن حیوان نر بارى کشیدن بر ماده صحیح است .
مسأله 2352 - اگر چیزى را که عاریه کرده به مالک ، یا وکیل ، یا ولى او بدهد وبعد آن چیز تلف شود ، عاریه کنند ضامن نیست . ولى اگر بدون اجازه صاحب ما لیا وکیل ، یا ولى او آن را به جاى ببرد که صاحبش معمولا به آنجا مى برده ، مثلا اسب را در اصطبلى که صاحبش براى آن درست کرده ببندد وبعد تلف شود ، یا کسى آن را تلف کند ضامن است .
مسأله 2353 - اگر چیز نجس را براى کارى که شرط آن پاکى است عاریه دهد مثال لباس را عاریه دهد که با آن نماز بخواند ، بنا بر احتیاط واجب باید نجس بودن آن را به کسى که عاریه مى کند بگوید .
مسأله 2354 - چیزى راکه عاریه کرده بدون اجازه صاحب آن نمى تواند به دیگرى اجاره ، یا عاریه دهد .
مسأله 2355 - اگر چیزى را که عاریه کرده با اجازه صاحب آن به دیگرى عاریه دهد ، چنانچه کسى که اول آن چیز را عاریه کرده بمیرد یا دیوانه شود ، عاریه دومى باطل نمى شود .
مسأله 2356 - اگر بداند مالى را که عاریه کرده غصبى است ، باید آن را به صاحبش برساند ونمى تواند به عاریه دهنده بدهد .
مسأله 2357 - اگر مالى را که مى داند غصبى است عاریه کند واز آن استفاده اى ببرد ودر دست او از بین برود ، مالک مى تواند عوض مال وعوض استفاده اى را که عاریه کنند ه برده ، از او یا از کسى که مال را غصب کرده مطالبه کند واگر از عاریه دهنده بگیرد او نمى تواند چیزى را کهبه مالک مى دهد از عاریه گیرنده مطالبه نماید .
مسأله 2358 - اگر نداند مالى را که عاریه کرده غصبى است ودر دست او از بین برود ، چنانچه صاحب مال عوض آن را از او بگیرد ، او هم مى تواند آنچه را به صاحب مال داده از عاریه دهنده مطالبه نماید ، ولى اگر چیزى را که عاریه کرده طلا ونقره باشد ، یا عاریه دهنده با او شرط کرده باشد که اگر آن چیز از بین برود عوضش را بدهد ، نمى تواند چیزى را که به صاحب مال مى دهد ، از عاریه دهنده مطالبه نماید .