آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
حکم نماز وروزه کسانى که با هواپیما مسافرت مى کنند
مسأله 1 - هر گاه شخص روزه دار سوار هواپیما شود وهواپیما چهار فرسخ عمودى پرواز کند آنگاه به زمین بنشیند چنین شخصى در حکم مسافر است وباید روزه خود را افطار کند چون مجموع رفتن وآمدن مى شود هشت فرسخ واین مقدار هم حد سفر شرعى است .
مسأله 2 - هر گاه کسى از محلى که ظهر شده ونماز را در آنجا خوانده است با هواپیماى سریع السیر به محل دیگر که هنوز ظهر نشده است برود ، ظاهرا نماز ظهر وعصر دیگرى بر او واجب نیست ، وچنانچه در این فرض در هیج کدام از این دو محل نماز نخواند تنها یک قضاى ظهر وعصر کافى است ، ونیز در همین فرض چنانچه در محل اول نماز ظهر را نخواند وقتى که در محل دوم یم خواهد نماز را بخواند گرچه در محل دوم وقت باقى است اما وقت آن در محل او لگذشته است باید به نیت اداء نماز را بخواند نه قضاء .
مسأله 3 - هر گاه پیش از غروب آفتاب از محلى با هواپیما ویا قمر مصنوعى طورى حرکت کند که به هر منطقه اى در بیست وچهار ساعت برسد آفتاب در آنجا غروب نکرده باشد ، نماز مغرب وعشاء بر او واجب نخواهد بود .
مسأله 4 - هر گاه آدمى از محلى که رؤیت هلال رمضان در آنجا شده وبه قصد او لماه روزه گرفته مسافرت کند وقبل از ظهر به محلى رسید که مى خواهد ده روز در آنجا بماند ویا وطن اوست ولى در آنجا اول رمضان ثابت نشده است در صورتى که چیزى مخورده باشد باید روزه را نگهدارد ، وچنانچه از محلى که رؤیت هلال شوال شده به جایى مسافرت کند که در آنجا هنوز اول ماه ثابت نشده است افطار واجب است .
نماز وروزه اهالى قطبین بعض از مناطق کره زمین است که شش ماه شب است وشش ماه روز مانند ، دو قطب شمالى وجنوبى کره زمین . در صورتى که ضرورتى ایجاب نکند نباید در چنین مناطقى زندگى کرد ولى در صورت ضرورت ویا بودن مصلحت بیشترى ناگزیر به ماندن شد بارى نماز وروزه یکى از دو راه را باید انتخاب نماید : 1 - اوقات نماز وروزه آنجا را با اوقات مناطق معتدله اى که نزدیکتر به آنجا است ویا سابقا در آنجا زندگى مى کرده است تطبیق نماید مثلا با ساعت ، هر وقت فهمید در آن مناطق ظهر شده نماز ظهر وعصر ، وهر وقت مغرب شده نماز مغ رب وعشاء ، وهر وقت صبح شده نماز صبح بخواند وهر گاه در آنجا ماه رمضان شد او هم روزه بگیرد واین کار با بود وسائل امروزى از قبیل رادیو وتلویزیون کارآسانى است . 2 - ملاک را اوقات مناطق معتدله قرار دهد بدون در نظر گرفتن نزدیکترین منطقه نسبت به آنجا . ودر انتخاب اوقات مناطق معتدله مخیر است مثلا مخیر است میزان را ایران یا عراق یا حجاز ویا نظائر اینها قرار دهد .