آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
مستحبات دفن
مسأله 637 - مستحب است قبر را به اندازه قد انسان متوسط یا گلوى او گود کنند ، ومیت را در نزدیکترین قبرستان دفن نمایند ، مگر آنکه قبرستان دورتر از جهتى بهتر باشد ، مثل آنکه مردمان خوب در آنجا دفن شده باشند ، یا مردم براى فاتحه اهل قبور بیشتر به آنجا مى روند ونیز مستحب است جنازه را در چند ذرعى قبر ، زمین بگذارند وتا سه مرتبه کم کم نزدیک ببرند ، ودر هر مرتبه زمین بگذارند وبردارند ودر نوبت چهارم وارد قبر کنند ، واگر میت مرد است در دفعه سوم طورى زمین بگذارند که سر او طرف پائین قبر باشد ، ودر دفعه چهارم از طرف سر وارد قبر نمایند واگر زن است در دفعه سوم طرف قبله قبر بگذارند وبه پهنا وارد قبر کنند ودر موقع وارد کردن ، پارچه اى روى قبر بگیرند ، ونیز مستحب است جنازه را به آرامى از تابوت بگیرند ووارد قبر کنند ودعاهایى که دستور داده شده ، پیش از دفن وموقع دفن بخوانند وبعد از آنکه میت را در لحد گذاشتند ، گره هاى کفن را باز کنند وصورت میت را روى خاک بگذارند وبالشى از خاک زیر سر اوبسازند وپشت میت خشت خام یا کلوخى بگذارند که به پشت نگردد وپیش از آنکه لحد را بپوشانند ، دست راست را به شانه راست میت بزنند ودست چپ را به قوت بر شانه چپ میت بگذارند ودهان را نزدیک گوش او ببرند وبه شدت حرکتش دهند وسه مرتبه بگویند : اسمع افهم یا فلان بن فلان وبجاى فلان بن فلان اسم میت وپدرش را بگویند مثلا اگر اسم او محمد واسم پدرش على است سه مرتبه بگویند : اسمع افهم یا محمد بن على پس از آن بگویند : هل انت على العهد الذى فارقتنا علیه من شهادة ان لا اله الا الله وحده لا شریک له وان محمدا صلى الله علیه وآله عبده ورسوله وسید النبیین وخاتم المرسلین وان علیا امیر المؤمنین وسید الوصیین وامام افترض الله طاعته على العالمین وان الحسن والحسین وعلی بن الحسین ومحمد بن على وجعفر بن محمد وموسى به جعفر وعلى بن موسى ومحمد بن على وعلى بن محمد والحسن بن على والقائم الحجة المهدى صلوات الله علیهم ائمة المؤمنین وحجج الله على الخلق اجمعین وائمتک ائمة هدى بک ابراریا فلان بن فلان بجاى فلان بن فلان است میت وپدرش را بگویند وبعد بگوید : اذا اتاک الملکان المقربان رسولین من عند الله تبارک وتعالى وسئلاک عن ربک وعن نبیک وعن دینک وعن کتابک وعن قبلتک وعن ائمتک فلا تخف ولا تحزن وقل فی جوابهما الله جل جلاله ربى ومحمد صلى الله علیه وآله نبیى والاسلام دینى والقرآن کتابى والکعبة قبلتى وامیر المؤمنین على بن ابیطالب امامى والحسن بن على المجتبى امامى والحسین بن على الشهید به کربلا امامى وعلى زین العابدین امامى ومحمد الباقر امامى وجعفر الصادق امامى وموسى الکاظم امامى وعلى الرضا امامى ومحمد الجواد امامى و على الهادى امامى والحسن العسکرى امامى والحجة المنتظر امامى هؤلاء صلوات الله علیهم اجمعین ائمتى وسادتى وقادتى وشفعائى بهم اتولى ومن اعدائهم اتبرء فی الدنیا والاخرة ثم اعلم یا فلان بن فلان بجاى فلان بن فلان اسم میت وپدرش را بگوید وبعد بگوید : ان الله تبارک وتعالى نعم الرب وان محمدا صلى الله علیه وآله نعم الرسول وان على بن ابیطالب واولاده المعصومین الائمة الاثنى عشر نعم الائمة وان ما جاء به محمد صلى الله علیه وآله حق وان الموت حق وسؤال منکر ونکیر فی القبر حق والبعث حق والنشور حق والصراط حق والمیزان حق وتطایر الکتب حق وان الجنة حق والنار حق وان الساعة آتیة لا ریب فیها وان الله یبعث من فی القبور پس بگوید : افهمت یا فلان وبجاى فلان اسم میت را بگوید پس از آن بگوید ثبتک الله بالقول الثابت وهداک الله الى صراط مستقیم عرف الله بینک وبین اولیائک فی مستقر من رحمة پس بگوید اللهم جاف الارض عن جنبیه واصعد بروحه الیک ولقه منک برهانا اللهم عفوک عفوک
مسأله 638 - مستحب است کسى که میت را در قبر مى گذارد ، با طهارت وسر برهنه وپا برهنه باشد واز طرف پاى میت از قبر بیرون بیاید وغیر از خویشان میت کسانى که حاضرند ، با پشت دست خاک بر قبر بریزند وبگویند : انا لله وانا الیه راجعون اگر میت زن است کسى که با او محرم مى باشد او را در قبر بگذارد واگر محرمى نباشد خویشانش او را در قبر بگذارند
مسأله 639 - مستحب است قبر را مربع یا مربع مستطیل بسازند وبه اندازه چهار انگشت از زمین بلند کنند ونشانه اى روى آن بگذارند که اشتباه نشود وروى قبر آب بپاشند وبعد از پاشیدن آب کسانى که حاضرند ، دستها را بر قبر بگذارند وانگشتها را باز کرده در خاک فرو برند وهفت مرتبه سوره مبارکه انا انزلناه بخوانند وبراى میت طلب آمرزش کنند واین دعا را بخوانند : اللهم جاف الارض عن جنبیه واصعد الیک روحه ولقه منک رضوانا واسکن قبره من رحمتک ما تغنیه به عن رحمة من سواک
مسأله 640 - پس از رفتن کسانى که تشییع جنازه کرده اند ، مستحب است ولى میت یا کسى که از طرف ولى اجازه دارد ، دعایى را که دستور داده شده ، به میت تلقین کند
مسأله 641 - بعد از دفن ، مستحب است صاحبان عزا را سر سلامتى دهند ولى اگر مدتى گذشته است که به واسطه سر سلامتى دادن ، مصیب یادشان مى آید ، ترک آن بهتر است ، ونیز مستحب است تا سه روز براى اهل خانه میت غذا بفرستند وغذا خوردن نزد آنان ودر منزلشان مکروه است
مسأله 642 - مستحب است انسان در مرگ خویشان ، مخصوصا در مرگ فرزند صبر کند وهر وقت میت را یاد مى کند ، انا لله وانا الیه راجعون بگوید وبراى میت قرآن بخواند وسر قبر پدر ومادر از خداوند حاجت بخواهد وقبر را محکم بسازد که زود خراب نشود
مسأله 643 - جایز نیست ، انسان در مرگ کسى صورت وبدن را بخراشد وبه خود لطمه بزند
مسأله 644 - پاره کردن گریبان در مرگ غیر پدر وبرادر جایز نیست
مسأله 645 - اگر زن در عزاى میت صورت خود را بخراشد ، یا موى خود را بکند ، باید یک بنده آزاد کند ، یا ده فقیر را طعام دهد ، ویا آنها را بپوشاند واگر عاجز بود سه روز پیاپى روزه بگیرد وهمچنین است اگر مرد در مرگ زن یا فرزند یقه لباس خود را پاره کند
مسأله 646 - احتیاط واجب آن است که در گریه بر میت صدا را خیلى بلند نکنند