آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
حیض
حیض
حیض خونى استه که غالبا در هر ماه چند روزى از رحم زنها خارج میشود وزن را در موقع دیدن خون حیض ، حائض مى گویند
مسأله 444 - خون حیض در بیشتر اوقات ، غلیظ وگرم ورنگ آن سیاه یا سرخ است وبا فشار وکمى سوزش بیرون مى آید
مسأله 445 - زنهاى سیده بعد از تمام شدن شصت سال یائسه مى شوند ، یعنى خون حیض نمى بینند وزنهایى که سیده نیستند ، بعد از تمام شدن پنجاه سال یائسه مى شوند
مسأله 446 - خونى که دختر پیش از تمام شدن نه سال وزن بعد از یائسه شدن مى بیند حیض نیست
مسأله 447 - زن حامله وزنى که بچه شیر مى دهد ممکن است حیض ببینند
مسأله 448 - دخترى که نمى داند نه سالش تمام شده یا نه اگر خونى ببیند که نشانه هاى حیض را نداشته باشد حیض نیست واگر نشانه هاى حیض را داشته باشد ، حیض است ومعلوم مى شود نه سال او تمام شده است
مسأله 449 - زنى که شک دارد یائسه شده یا نه ، اگر خونى ببیند ونداند حیض است یا نه ، باید بنا بگذارد که یائسه نشده است
مسأله 450 - مدت حیض کمتر از سه روز وبیشتر از ده روز نمى شود ، واگر مختصرى هم از سه روز کمتر باشد حیض نیست
مسأله 451 - لازم نیست سه روز اول حیض پشت سر هم باشد ، پس اگر مثلا دو روز خون ببیند ویک روز پاک شود ودوباره یک روز خون ببیند حیض است
مسأله 452 - لازم نیست در تمام سه روز خون بیرون بیاید ، بلکه اگر در فرج یا رحم ، خون باشد کافى است ، وچنانچه در بین سه روز مختصرى پاک شود ومدت پاک شدن ، به قدرى کم باشد که بگویند در تمام سه روز در فرج یا رحم خون بوده ، باز هم حیض است
مسأله 453 - لازم نیست شب اول وشب چهارم را خون ببیند ، ولى باید در شب دوم وسوم خون قطع نشود ، پس اگر از اول روز اول تا غروب روز سوم پشت سر هم خون بیاید یا در وسطهاى روز اول شروع شود ودر همان موقع از روز چهارم قطع شود ودر شب دوم وسوم هم هیچ خون قطع نشود حیض است
مسأله 454 - اگر سه روز پشت سر هم خون ببیند وپاک شود چنانچه دوباره خون ببیند وروزهایى که خون دیده ودر وسط پاک بوده ، روى هم از ده روز بیشتر نشود روزهایى هم که در وسط پاک بوده حیض است
مسأله 455 - اگر خونى ببیند که از سه روز بیشتر واز ده روز کمتر باشد و نداند خون دمل وزخم است یا خون حیض باید آن را حیض قرار دهد
مسأله 456 - اگر خونى ببیند که نداند خون زخم است یا حیض چنانچه خون از سمت چپ خارج شود حیض است والا حیض نیست
مسأله 457 - اگر خونى ببیند وشک کند که خون حیض است یا نفاس ، چنانچه شرائط حیض را داشته باشد ، باید حیض قرار دهد
مسأله 458 - اگر خونى ببیند که نداند خون حیض است یا بکارت ، باید خود را وارسى کند ، یعنى مقدارى پنبه داخل فرج نماید وکمى صبر کند ، بعد بیرون آورد پس اگر اطراف آن آلوده باشد ، خون بکارت است واگر به همه آن رسیده ، حیض مى باشد
مسأله 459 - اگر کمتر از سه روز خون ببیند وپاک شود وبعد سه روز خون ببیند ، خون دوم حیض است وخون اول اگر چه در روزهاى عادتش باشد ، حیض نیست
احکام حائض
مسأله 460 - چند چیز بر حائض حرام است : اول - عبادتهایى که مانند نماز باید با وضوء یا غسل یا تیمم بجا آورده شود ولى بجا آوردن عبادتهایى که وضوء وغسل وتیمم براى آنها لازم نیست مانند نماز میت ، مانعى ندارد
دوم - تمام چیزهایى که بر جنب حرام است ودر احکام جنابت گفته شد
سوم - جماع کردن در قبل ، که هم براى مرد حرام است وهم براى زن ، اگر چه به مقدار ختنه گاه داخل شود ومنى هم بیرون نیاید ، بلکه احتیاط واجب آن است که مقدار کمتر از ختنه گاه را هم داخل نکند ، ودر دبر زن حائض وطى نمودن کراهت شدید دارد ولى جائز است
مسأله 461 - جماع کردن در روزهایى هم که حیض زن قطعى نیست ولى شرعا باید براى خود حیض قرار دهد حرام است پس زنى که بیشتر از ده روز خون مى بیند وباید به دستورى که بعدا گفته مى شود روزهاى عادت خویشان خود را حیض قرار دهد ، شوهرش نمى تواند در آن روزها با او نزدیکى نماید
مسأله 462 - اگر شماره روزهاى حیض زن به سه قسمت تقسیم شود ومرد در قسمت اول آن با زن خود در قبل جماع کند ، باید هیجده نخود طلا کفاره به فقیر بدهد ، واگر در قسمت دوم جماع کند ، نه نخود ، واگر در قسمت سوم جماع کند ، باید چهار نخود ونیم بدهد ، مثلا زنى که شش روز خون حیض مى بیند ، اگر شوهرش در شب یا روز اول ودوم با او جماع کند باید هیجده نخود طلا بدهد ودر شب یا روز سوم وچهارم نه نخود ودر شب یا روز پنجم وششم باید چهار نخود ونیم بدهد
مسأله 463 - براى وطى در دبر زن حائض کفاره لازم نیست
مسأله 464 - لازم نیست که هیجده نخود ، طلاى کفاره را سکه دار بدهد وقیمت آن را هم مى تواند داد
مسأله 465 - اگر قیمت طلا در وقتى که جماع کرده ، با وقتى که مى خواهد به فقیر بدهد فرق کرده باشد ، باید قیمت وقتى را که مى خواهد به فقیر بدهد حساب کند
مسأله 466 - اگر کسى هم در قسمت اول وهم در قسمت دوم وهم در قسمت سوم حیض ، با زن خود جماع کند ، باید هر سه کفاره را ( روى هم سى ویک نخود ونیم مى شود ) بدهد
مسأله 467 - اگر انسان بعد از آنکه در حال حیض ، جماع کرد وکفاره آن را داد دوباره جماع کند ، باز هم باید کفاره بدهد
مسأله 468 - اگر با زن حائض چند مرتبه جماع کند ودر بین آنها کفاره ندهد باید براى هر جماع یک کفاره بدهد
مسأله 469 - اگر مرد در حال جماع بفهمد زن حائض شده ، باید فورا از او جدا شود واگر جدا نشود باید کفاره بدهد
مسأله 470 - اگر مرد با زن حائض زنا کند ، یا با زن حائض نامحرمى به گمان اینکه عیال خود او است جماع نماید باید کفاره بدهد
مسأله 471 - طلاق دادن زن در حال حیض ، به طورى که در کتاب طلاق گفته مى شود باطل است
مسأله 472 - اگر زن بگوید حائضم یا از حیض پاک شده ام ، باید حرف او را قبول کرد
مسأله 473 - اگر زن در بین نماز حائض شود ، نماز او باطل است
مسأله 474 - اگر زن در بین نماز شک کند که حائض شده یا نه ، نماز او صحیح است ولى اگر بعد از نماز بفهمد که در بین نماز حائض شده ، نمازى که خوانده باطل است
مسأله 475 - بعد از آنکه زن از خون حیض پاک شد ، واجب است براى نماز وعبادتهاى دیگر که باید با وضوء یا غسل یا تیمم بجا آورده شود ، غسل کند ودستور آن مثل غسل جنابت است ، وظاهرا با آن غسل مى تواند نماز بخواند ، ولى مستحب است براى نماز پیش از غسل وضوء هم بگیرد
مسأله 476 - بعد از آنکه زن از خون حیض پاک شد ، اگر چه غسل نکرده باشد ، طلاق او صحیح است وشوهرش هم مى تواند با او جماع کند ، اما کارهاى دیگرى که در وقت حیض بر او حرام بوده مانند توقف در مسجد ومس خط قرآن بنا بر احتیاط تا غسل نکند انجام ندهد اگر چه بعضى از آنها جائز است
مسأله 477 - اگر آب براى وضوء وغسل کافى نباشد وبه اندازه اى باشد که بتواند یا غسل کند یا وضوء بگیرد ، باید غسل کند ومستحب است قبل از غسل بدل از وضوء تیمم نماید واگر فقط براى وضوء کافى باشد وبه اندازه غسل نباشد عوض غسل باید تیمم نماید واگر براى هیچ یک از آنها آب ندارد ، باید یک تیمم کند ، بدل از غسل وتیمم دیگرى قبل از آن بدل از وضوء مستحب است
مسأله 478 - نمازهاى یومیه اى که زن در حال حیض نخوانده ، قضاء ندارد ولى روزه هاى واجب را باید قضاء نماید
مسأله 479 - هر گاه وقت نماز داخل شود وبداند که اگر نماز را تأخیر بیندازد حائض مى شود ، باید فورا نماز بخواند
مسأله 480 - اگر زن حائض نماز را تأخیر بیندازد واز اول وقت به اندازه خواندن یک نماز بگذرد وحائض شود ، قضاى آن نماز بر او واجب است ولى در تند خواندن وکند خواندن وچیزهاى دیگر ، باید ملاحظه حال خود را بکند مثلا زنى که مسافر نیست اگر در اول ظهر نماز نخواند ، قضاى آن در صورتى واجب مى شود که به مقدار خواندن چهار رکعت به دستورى که گفته شد از اول ظهر بگذرد وحائض شود ، وبراى کسى که مسافر است گذشت وقت به مقدار خواندن دو رکعت کافى است
مسأله 481 - اگر زن در آخر وقت نماز ازخون پاک شود وبه اندازه غسل ومقدمات دیگر نماز مانند تهیه کردن لباس یا آب کشیدن آن وخواندن یک رکعت نماز یا بیشتر از یک رکعت وقت داشته باشد ، باید نماز را بخواند واگر نخواند ، باید قضاى آن را به جا آورد
مسأله 482 - اگر زن حائض به اندازه غسل وقت ندارد ، ولى مى تواند با تیمم نماز را در وقت بخواند آن نماز بر او واجب نیست ، اما اگر گذشته از تنگى وقت تکلیفش تیمم است ، مثل آنکه آب برایش ضرر دارد ، باید تیمم کند وآن نماز را بخواند
مسأله 483 - اگر زن حائض شک کند که براى نماز وقت دارد یا نه ، باید نمازش را بخواند
مسأله 484 - اگر به خیال اینکه به اندازه تهیه مقدمات نماز وخواندن یک رکعت وقت ندارد ، نماز نخواند وبعد بفهمد وقت داشته ، باید قضاى آن نماز را بجا آورد
مسأله 485 - مستحب است زن حائض در وقت نماز ، خود را از خون پاک نماید وپنبه ودستمال را عوض کند ووضوء بگیرد واگر نمى تواند وضوء بگیرد ، تیمم نماید ودر جاى نماز رو به قبله بنشیند ومشغول ذکر دعا وصلوات شود
مسأله 486 - خواندن وهمراه داشتن قرآن ورساندن جایى از بدن به مابین خطهاى قرآن وحاشیه آن ونیز خضاب کردن به حنا ومانند آن ، براى حائض مکروه است
اقسام زنهاى حائض
اقسام زنهاى حائض
مسأله 487 - زنهاى حائض بر شش قسمند : اول - صاحب وقتیه وعددیه ، وآن زنى است که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند وشماره روزهاى حیض او هم در هر دو ماه یک اندازه باشد ، مثل آنکه دو ماه پشت سر هم از اول ماه تا هفتم خون ببیند
دوم - صاحب عادت وقتیه وآن زنیست که دو ماه پشت سر هم در وقت معین ، خون حیض ببیند ولى شماره روزهاى حیض او در هر دو ماه یک اندازه نباشد ، مثلا دو ماه پشت سر هم از روز اول ماه خون ببیند ولى ماه اول روز هفتم وماه دوم روز هشتم از خون پاک شود
سوم - صاحب عددیه وآن زنیست که شماره روزهاى حیض او در دو ماه پشت سر هم به یک اندازه باشد ، ولى وقت دیدن آن دو خون یکى نباشد ، مثل آنکه ماه اول از پنجم تا دهم وماه دوم از دوازدهم تا هفدهم خون ببیند
چهارم - مضطربه وآن زنیست که چند ماه خون دیده ، ولى عادت معینى پیدا نکرده ، یا عادتش بهم خورده وعادت تازه اى پیدا نکرده است
پنجم - مبتدئه وآن زنیست که دفعه اول خون دیدن او است
ششم - ناسیه وآن زنیست که عادت خود را فراموش کرده است وهر کدام اینها احکامى دارند که در مسائل آینده گفته مى شود
1 - صاحب عادت وقتیه وعددیه
مسأله 488 - زنهایى که عادت وقتیه وعددیه دارند سه دسته اند : اول - زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند ودر وقت معین هم پاک شود ، مثلا دو ماه پشت سرهم از روز اول ماه خون ببیند وروز هفتم پاک شود که عادت حیض این زن از اول ماه تا هفتم است
دوم - زنى که از خون پاک نمى شود ولى دو ماه پشت سر هم چند روز معین مثلا از اول ماه تا هشتم خونى که مى بیند نشانه هاى حیض را دارد ، یعنى غلیظ وسیاه وگرم است وبا فشار وسوزش بیرون مى آید ، وبقیه خونهاى او نشانه هاى استحاضه را دارد ، که عادت او از اول ماه تا هشتم مى شود
سوم - زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند وبعد از آنکه سه روز یا بیشتر خون دید یک روز یا بیشتر پاک شود ودوباره خون ببیند وتمام روزهایى که خون دیده با روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود ودر هر دو ماه همه روزهایى که خون دیده ودر وسط پاک بوده روى هم یک اندازه باشد که عادت او به اندازه تمام روزهایى است که خون دیده ودر وسط پاک بوده است ، ولازم نیست روزهایى که در وسط پاک بوده در هر دو ماه به یک اندازه باشد ، مثلا اگر در ماه اول از روز اول ماه تا سوم خون ببیند وسه روز پاک شود ودوباره سه روز خون ببیند ودر ماه دوم بعد از آنکه سه روز خون دید ، سه روز یا کمتر یا بیشتر پاک شود ودوباره خون ببیند ورویهم از نه روز بیشتر نشود ، همه حیض است وعادت این زن نه روز مى شود
مسأله 489 - زنى که عادت وقتیه وعددیه دارد ، اگر در وقت عادت یا دو سه روز جلوتر یا دو سه روز عقبتر خون ببیند ، بطورى که بگویند حیض را جلو یا عقب انداخته اگر چه آن خون ، نشانه هاى حیض را نداشته باشد ، باید به احکامى که براى زن حائض گفته شد عمل کند وچنانچه بعد بفهمد حیض نبوده مثل اینکه پیش از سه روز پاک شود ، باید عبادتهایى را که بجا نیاورده قضاء نماید
مسأله 490 - زنى که عادت وقتیه وعددیه دارد اگر چند روز پیش از عادت با فرض آنکه عرفا بگویند عادت اوجلو افتاده وهمه روزهاى عادت وچند روز بعد از عادت خون ببیند ورویهم از ده روز بیشتر نشود ، همه حیض است ، واگر از ده روز بیشتر شود ، فقط خونى را که در روزهاى عادت خود دیده ، حیض است وخونى که بیش از آن وبعد از آن دیده استحاضه مى باشد وباید عبادتهایى را که در روزهاى پیش از عادت وبعد از عادت بجا نیاورده قضاء نماید واگر همه روزهاى عادت را با چند روز پیش از عادت خون ببیند وروى هم از ده روز بیشتر نشود ، همه حیض است واگر از ده روز بیشتر شود ، فقط روزهاى عادت او حیض است وخونى که جلوتر از آن دیده استحاضه مى باشد وچنانچه در آن روزها عبادت نکرده باید قضا نماید واگر همه روزهاى عادت را با چند روز بعد از عادت خون ببیند وروى هم از ده روز بیشتر نشود ، همه حیض است واگر بیشتر شود فقط روزهاى عادت حیض وباقى استحاضه است
مسأله 491 - زنى که عادت وقتیه وعددیه دارد اگر مقدارى از روزهاى عادت را با چند روز پیش از عادت خون ببیند وروى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است واگر از ده روز بیشتر شود روزهایى که در عادت خون دیده با چند روز پیش از آن که روى هم به مقدار عادت او شود ، حیض ، وروزهاى اول را استحاضه قرار مى دهد واگر مقدارى از روزهاى عادت را با چند روز بعد از عادت خون ببیند وروى هم از ده روز بیشتر نشود ، همه حیض است واگر بیشتر شود ، باید روزهایى که در عادت ، خون دیده با چند روز بعد از آن که روى هم به مقدار عادت او شود ، حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد
مسأله 492 - زنى که عادت دارد ، اگر بعد از آنکه سه روز یا بیشتر خون دید پاک شود ودوباره خون ببیند وفاصله بین دو خون کمتر از ده روز باشد وهمه روزهایى که خون دیده با روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر باشد ، مثل آنکه پنج روز خون ببیند وپنج روز پاک شود ودوباره پنج روز خون ببیند ، چند صورت دارد : 1 - آنکه تمام خونى که دفعه اول دیده ، یا مقدارى از آن ، در روزهاى عادت باشد وخون دوم که بعد از پاک شدن مى بیند در روزهاى عادت نباشد ، که باید همه خون اول را حیض ، وخون دوم را استحاضه قرار دهد
2- آنکه خون اول در روزهاى عادت نباشد ، وتمام خون دوم یا مقدارى از آن در روزهاى عادت باشد که باید همه خون دوم را حیض ، وخون اول را استحاضه قرار دهد
3 - آنکه مقدارى از خون اول ودوم در روزهاى عادت باشد وخون اولى که در روزهاى عادت بوده از سه روز کمتر نباشد وبا پاکى وسط ومقدارى از خون دوم که آن هم در روزهاى عادت بوده از ده روز بیشتر نباشد ، که در این صورت همه آنها حیض است ومقدارى از خون اول که پیش از روزهاى عادت بوده ومقدارى از خون دوم که بعد از روزهاى عادت بوده استحاضه است ، مثلا اگر عادتش از سوم ماه تا دهم بوده در صورتى که یک ماه از اول تا ششم خون ببیند ودو روز پاک شود وبعد تا پانزدهم خون ببیند ، از سوم تا دهم حیض است واز اول تا سوم وهمچنین از دهم تا پانزدهم استحاضه مى باشد
4 - آنکه مقدارى از خون اول ودوم در روزهاى عادت باشد ولى خون اولى که در روزهاى عادت بوده ، از سه روز کمتر باشد ، که باید در تمام دو خون وپاکى وسط کارهایى را که بر حائض حرام است وسابقا گفته شد ترک کند و کارهاى استحاضه را بجا آورد ، یعنى به دستورى که براى زن مستحاضه گفته شد عبادتهاى خود را انجام دهد
مسأله 493 - زنى که عادت وقتیه وعددیه دارد ، اگر در وقت عادت ، خون نبیند ودر غیر آن وقت به شماره روزهاى حیضش خون ببیند ، باید همان را حیض قرار دهد چه پیش از وقت عادت دیده باشد چه بعد از آن
مسأله 494 - زنى که عادت وقتیه وعددیه دارد ، اگر در وقت عادت خود خون ببیند ولى شاره روزهاى آن کمتر یا بیشتر از روزهاى عادت او باشد وبعد از پاک شدن ، دوباره به شماره روزهاى عادتى که داشته خون ببیند باید خون اول را حیض قرار دهد ودومى را استحاضه
مسأله 495 - زنى که عادت وقتیه وعددیه دارد ، اگر بیشتر از ده روز خون ببیند خونى که در روزهاى عادت دیده اگر چه نشانه هاى حیض را نداشته باشد ، حیض است وخونى که بعد از روزهاى عادت دیده اگر چه نشانه هاى حیض را داشته باشد استحاضه است مثلا زنى که عادت حیض او از اول ماه تا هفتم است اگر از اول تا دوازدهم خون ببیند ، هفت روز اول آن حیض وپنج روز بعد استحاضه مى باشد
2 - صاحب عادت وقتیه
مسأله 496 - زنهایى که عادت وقتیه دارند سه دسته اند : اول زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند وبعد از چند روز پاک شود ولى شماره روزهاى آن در هر دو ماه یک اندازه نباشد ، مثلا دو ماه پشت سر هم روز اول ماه خون ببیند ولى ماه اول روز هفتم وماه دوم روز هشتم از خون پاک شود که این زن باید روز اول ماه را عادت حیض خود قرار دهد
دوم زنى که از خون پاک نمى شود ولى دو ماه پشت سرهم در وقت معین خون او نشانه هاى حیض را دارد یعنى غلیظ وسیاه وگرم است وبا فشار وسوزش بیرون مى آید وبقیه خونهاى او نشانه استحاضه را دارد وشماره روزهایى که خون او نشانه حیض دارد ، در هر دو ماه یک اندازه نیست مثلا در ماه اول از اول ماه تا هفتم ودر ماه دوم از اول ماه تا هشتم خون او نشانه هاى حیض وبقیه نشانه استحاضه را داشته باشد ، که این زن هم باید روز اول ماه را روز اول عادت حیض خود قرار دهد سوم زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین سه روز یا بیشتر خون حیض ببیند وبعد پاک شود ودو مرتبه خون ببیند وتمام روزهایى که خون دیده با روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود ولى ماه دوم کمتر یا بیشتر از ماه اول باشد ، مثلا در ماه اول هشت روز ودر ماه دوم نه روز باشد که این زن هم باید روز اول ماه را روز اول عادت حیض خود قرار دهد
مسأله 497 - زنى که عادت وقتیه دارد ، اگر در وقت عادت خود یا دو سه روز پیش از عادت یا دو سه روز بعد از عادت خون ببیند به طورى که بگویند عادت را جلو یا عقب انداخته ، اگر چه آن خون نشانه هاى حیض را نداشته باشد ، باید به احکامى که براى زنهاى حائض گفته شد ، رفتار نماید واگر بعد بفهمد حیض نبوده ، مثل آنکه پیش از سه روز پاک شود ، باید عبادتهایى را که بجا نیاورده قضاء نماید
مسأله 498 - زنى که عادت وقتیه دارد اگر بیشتر از ده روز خون ببیند ونتواند حیض را به واسطه نشانه هاى آن تشخیص دهد ، باید شماره عادت خویشان خود را حیض قرار دهد ، چه پدرى باشند چه مادرى ، زنده باشند یا مرده ، ولى در صورتى مى تواند عادت آنان را حیض خود قرار دهد که شماره روزهاى حیض همه آنان یک اندازه باشد ، یا آنکه شماره روزهاى بعضى را بداند ومخالفت شماره روزهاى دیگران را با او نداند ، واگر شماره روزهاى حیض آنان یک اندازه نباشد ، مثلا عادت بعضى پنج روز وعادت بعض دیگر هفت روز باشد نمى تواند عادت آنان را حیض خود قرار دهد ، مگر آنکه کسانى که عادتشان با دیگران فرق دارد ، به قدرى کم باشند که در مقابل آنان هیچ حساب شوند که در این صورت باید عادت بیشتر آنان را حیض خود قرار دهد
مسأله 499 - زنى که عادت وقتیه دارد وشماره عادت خویشان خود را حیض قرار مى دهد ، باید روزى را که در هر ماه اول عادت او بوده ، اول حیض خود قرار دهد ، مثلا زنى که هر ماه ، روز اول ماه خون مى دیده وگاهى روز هفتم وگاهى روز هشتم پاک مى شده ، چنانچه یک ماه دوازده روز خون ببیند وعادت خویشانش هفت روز باشد ، باید هفت روز اول ماه را حیض وباقى را استحاضه قرار دهد
مسأله 500 - زنى که باید شماره عادت خویشان خون را حیض قرار دهد ، چنانچه خویش نداشته باشد ، یا شماره عادات آنان مثل هم نباشد ، مخیر است در هر ماه از روزى که خون مى بیند سه روز یا شش روز یا هفت روز را حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد ، ولى اگر در خون روزهاى وسط یا آخر نشانه هاى حیض بیشتر باشد ، باید حیض را در آن روزها که نشانه هاى حیض بیشتر است قرار دهد
3 - صاحب عادت عددیه
مسأله 501 - زنهایى که عادت عددیه دارند سه دسته اند : اول - زنى که شماره روزهاى حیض او در دو ماه پشت سر هم یک اندازه باشد ، ولى وقت خون دیدن او یکى نباشد که در این صورت هر چند روزى که خون دیده عادت او مى شود ، مثلا اگر ماه اول از روز اول تا پنجم وماه دوم از یازدهم تا پانزدهم خون ببیند ، عادت او پنج روز مى شود : دوم - زنى که از خون پاک نمى شود ولى دو ماه پشت سر هم چند روز از خونى که مى بیند نشانه حیض وبقیه نشانه استحاضه را دارد وشماره روزهایى که خون نشانه حیض دارد در هر دو ماه یک اندازه است اما وقت آن یکى نیست ، که در این صورت هر چند روزى که خون او نشانه حیض را دارد ، عادت او مى شود مثلا اگر یک ماه از اول ماه تا پنجم وماه بعد از یازدهم تا پانزدهم خون او نشانه حیض وبقیه نشانه استحاضه را داشته باشد ، شماره روزهاى عادت او پنج روز مى شود
سوم - زنى که دو ماه پشت سر هم سه روز یا بیشتر خون ببیند ویک روز یا بیشتر پاک شود ودو مرتبه خون ببیند ووقت دیدن خون ، در ماه اول با ماه دوم فرق داشته باشد ، که اگر تمام روزهایى که خون دیده وروزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود وشماره روزهاى آن هم به یک اندازه باشد ، تمام روزهایى که خون دیده با روزهاى وسط که پاک بوده عادت حیض او مى شود ، ولازم نیست روزهایى که در وسط پاک بوده در هر دو ماه به یک اندازه باشد مثلا اگر ماه اول از روز اول ماه تا سوم خون ببیند ودو روز پاک شود ودوباره سه روز خون ببیند وماه دوم از یازدهم تا سیزدهم خون ببیند ودو روز یا بیشتر یا کمتر پاک شود ودوباره خون ببیند وروى هم از هشت روز بیشتر نشود ، عادت او هشت روز مى شود
مسأله 502 - زنى که عادت عددیه دارد ، اگر بیشتر از شماره عادت خود خون ببیند واز ده روز بیشتر شود ، چنانچه همه خونهایى که دیده یک جور باشد ، باید از موقع دیدن خون به شماره روزهاى عادتش حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد واگر همه خونهایى که دیده یکجور نباشد ، بلکه چند روز از آن ، نشانه حیض وچند روز دیگر نشانه استحاضه را داشته باشد ، اگر روزهایى که خون نشانه حیض را دارد با شماره روزهاى عادت او یک اندازه است ، باید همان روزها را حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد واگر روزهایى که خون نشانه حیض دارد ، از روزهاى عادت او بیشتر است ، فقط به اندازه روزهاى عادت او حیض ، وبقیه استحاضه است ، واگر روزهایى که خون نشانه حیض دارد ، از روزهاى عادت او کمتر است ، باید آن روزها را با چند روز دیگر که روى هم به اندازه روزهاى عادتش شود ، حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد
4- مضطربه
مسأله 503 - مضطربه یعنى زنى که چند ماه خون دیده ولى عادت معینى پیدا نکرده ، یا عادتش بهم خورده وعادت دیگرى پیدا نکرده است ، اگر بیشتر از ده روز خون ببیند وهمه خونهایى که دیده یک جور باشد چنانچه عادت خویشان او هفت روز است بایت هفت روز را حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد ، واگر کمتر است مثلا پنج روز است باید همان را حیض قرار دهد ، وبنا بر احتیاط واجب ، در تفاوت بین شماره عادت آنان وهفت روز که دو روز است کارهایى را که بر حائض حرام است ترک نماید وکارهاى استحاضه را بجا آورد ، یعنى به دستورى که براى زن مستحاضه گفته شد عبادتهاى خود را انجام دهد ، واگر عادت خویشانش بیشتر از هفت روز مثلا نه روز است ، باید هفت روز را حیض قرار دهد وبنابر احتیاط واجب در تفاوت بین هفت روز وعادت آنان که دو روز است ، کارهاى استحاضه را بجا آورد وکارهایى را که بر حائض حرام است ترک نماید
مسأله 504 - مضطربه اگر بیشتر از ده روز خونى ببیند که چند روز آن نشانه حیض وچند روز دیگر نشانه استحاضه دارد ، چنانچه خونى که نشانه حیض دارد کمتر از سه روز یا بیشتر از ده روز باشد ، باید به دستورى که در مسأله قبل گفته شد رفتار نماید ، واگر خونى که نشانه حیض دارد کمتر از سه روز وبیشتر از ده روز نباشد ، همه آن حیض است ، ولى اگر پیش از گذشتن ده روز از خونى که نشانه حیض دارد دوباره خونى ببیند که آن هم نشانه حیض را داشه باشد ، مثل آنکه پنج روز خون سیاه ونه روز خون زرد ودوباره پنج روز خون سیاه ببیند ، باید به دستورى که در مسأله قبل گفته شد رفتار نماید
5-مبتدئه
مسأله 505 - مبتدئه یعنى زنى که دفعه اول خون دیدن اوست ، اگر بیشتر از ده روز خون ببیند وهمه خونهایى که دیده یک جور باشد ، باید عادت خویشان خود را به طورى که در وقتیه گفته شد حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد
مسأله 506 - مبتدئه اگر بیشتر از ده روز خونى ببیند که چند روز آن نشانه حیض وچند روز دیگر نشانه استحاضه را داشته باشد ، چنانچه خونى که نشانه حیض دارد کمتر از سه روز وبیشتر از ده روز نباشد ، همه آن حیض است ولى اگر پیش از گذشتن ده روز از خونى که نشانه حیض دارد دوباره خونى ببیند که آن هم نشانه خون حیض داشته باشد ، مثل آنکه پنج روز خون سیاه ونه روز خون زرد و دوباره پنج روز خون سیاه ببیند باید عادت خویشان خون را حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد
مسأله 507 - مبتدئه اگر بیشتر از ده روز خون ببیند که چند روز آن نشانه حیض وچند روز دیگر آن نشانه استحاضه داشته باشد ، چنانچه خونى که نشانه حیض دارد از سه روز کمتر یا از ده روز بیشتر باشد ، باید عادت خویشان خود را حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد
6- ناسیه
مسأله 508 - ناسیه یعنى زنى که عادت خود را فراموش کرده است ، اگر بیشر از ده روز خون ببیند باید روزهایى که خون او نشانه حیض را دارد ، حیض قرار دهد واگر نتواند حیض را به واسطه نشانه هاى آن تشخیص دهد بنابر احتیاط واجب باید هفت روز اول را حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد
مسائل متفرقه حیض
مسأله 509 - مبتدئه ، ومضطربه ، وناسیه ، وزنى که عادت عددیه دارد ، اگر خونى ببیند ویقین کنند که سه روز طول مى کشد ، باید عبادت را ترک کنند وچنانچه بعد بفهمد حیض نبوده باید عبادتهاى را که بجا نیاورده اند قضاء نمایند ، ولى اگر یقین نکنند که تا سه روز طول مى کشد ، بنابر احتیاط واجب باید تا سه روز کارهاى استحاضه را بجا آورند وکارهایى را که بر حائض حرام است ترک نمایند وچنانچه پیش از سه روز پاک نشدند ، باید آن را حیض قرار دهند ، ودر این حکم فرقى نیست بین آنکه خون نشانه هاى حیض را داشته باشد یا نه
مسأله 510 - زنى که در حیض عادت دارد ، چه در وقت حیض عادت داشته باشد چه در عدد حیض یا هم در وقت وهم در عدد آن ، اگر دو ماه پشت سر هم بر خلاف عادت خود خونى ببیند که وقت آن با شماره روزهاى آن ، یا هم وقت و هم شماره روزهاى آن یکى باشد ، عادتش برمى گردد به آنچه در این دو ماه دیده است مثلا اگر از روز اول ماه تا هفتم خون مى دیده وپاک مى شده چنانچه دو ماه از دهم تا هفدهم ماه خون ببیند وپاک شود ، از دهم تا هفدهم عادت او مى شود
مسأله 511 - مقصود از یک ماه ، از ابتداى خون دیدن است تا سى روز ، نه از روز اول ماه تا آخر ماه
مسأله 512 - زنى که معمولا ماهى یک مرتبه خون مى بیند ، اگر در یکماه دو مرتبه خون ببیند وآن خون نشانه هاى حیض را داشته باشد ، چنانچه روزهایى که در وسط پاک بوده از ده روز کمتر نباشد ، باید هر دو را حیض قرار دهد
مسأله 513 - اگر سه روز یا بیشتر خونى ببیند که نشانه حیض را دارد ، بعد ، ده روز یا بیشتر خونى ببیند که نشانه استحاضه را دارد ودوباره سه روز خونى به نشانه هاى حیض ببیند ، باید خون اول وخون آخر را که نشانه هاى حیض داشته حیض قرار دهد
مسأله 514 - اگر زن پیش از ده روز پاک شود وبداند که در باطن خون نیست باید براى عبادتهاى خود غسل کند ، اگر چه گمان داشته باشد که پیش از تمام شدن ده روز دوباره خون مى بیند ، ولى اگر یقین داشته باشد که پیش از تمام شدن ده روز دوباره خون مى بیند نباید غسل کند
مسأله 515 - اگر زن پیش از ده روز پاک شود ، واحتمال دهد که در باطن خون هست ، باید قدرى پنبه داخل فرج نماید وکمى صبر کند وبیرون آورد ، پس اگر پاک بود ، غسل کند وعبادتهاى خود را بجا آورد واگر پاک نبود اگر چه به آب زرد رنگى هم آلوده باشد ، چنانچه در حیض عادت ندارد ، یا عادت او ده روز است باید صبر کند که اگر پیش از ده روز پاک شد ، غسل کند واگر سر ده روز پاک شد ، یا خون او از ده گذشت ، سر ده روز غسل نماید واگر عادتش کمتر از ده روز است در صورتى که بداند پیش از تمام شدن ده روز یا سر ده روز پاک مى شود ، نباید غسل کند واگر احتمال دهد خون او از ده روز مى گذرد باید تا روز دهم عبادت را ترک کند مگر اینکه قبل از آن مأیوس از انقطاع خون تا روز دهم بشود واگر مأیوس از انقطاع خون شود کارهاى استحاضه را بجا آورد وکارهایى را که بر حائض حرام است ترک نماید پس اگر پیش از تمام شدن ده روز یا سر ده روز از خون پاک شد ، تمامش حیض است واگر از ده روز گذشت ، باید عادت خود را حیض وبقیه را استحاضه قرار دهد وعبادتهایى را که بعد از روزهاى عادت بجا نیاورده قضاء نماید
مسأله 516 - اگر چند روز را حیض قرار دهد وعبادت نکند ، بعد بفهمد حیض نبوده است ، باید نماز وروزه اى را که در آن روزها بجا نیاورده قضاء نماید واگر چند روز را به گمان اینکه حیض نیست عبادت کند ، بعد بفهمد حیض بوده چنانچه آن روزها را روزه گرفته باید قضاء نماید