آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
نجاسات
نجاسات
مسأله 84 - نجاسات یازده چیز است : اول : بول ، دوم : غائط ، سوم : منى ، چهارم : مردار ، پنجم : خون ، ششم وهفتم : سگ وخوک ، هشتم : مشرک ، نهم : شراب ، دهم : فقاع ، یازدهم : عرق شتر نجاستخوار ، وبنابر احتیاط واجب باید اجتناب کرد از عرق مطلق حیوان نجاستخوار ، واما عرق جنب از حرام پاک است ، ولى نماز خواندن در آن جایز نیست
بول وغائط
مسأله 85 - بول وغائط انسان وهر حیوان حرام گوشتى که خون جهنده دارد که اگر رگ آن را ببرند ، خون از آن جستن مى کند ، نجس است وبنابر احتیاط واجب باید از بول حیوان حرام گوشتى که خون آن جستن نمى کند ، مثل ماهى حرام گوشت اجتناب کرد ، ولى غائط آن وفضله حیوانات کوچک مثل پشه ومگس که گوشت ندارند پاک است
مسأله 86 - بول وفضله پرندگان حرام گوشت پاک است
مسأله 87 - بول وغائط حیوان نجاستخوار نجس است ، وهمچنین است بول وغائط حیوانى که انسان آن را وطى کرده ، یعنى با آن نزدیکى نموده ، وگوسفندى که گوشت آن از خوردن شیر خوک محکم شده است
منى
مسأله 88 - منى انسان وحیوانى که خون جهنده دارد نجس است
مردار
مسأله 89 - مردار انسان وحیوانى که خون جهنده دارد نجس است ، چه خودش مرده باشد ، یا به غیر دستورى که در شرع معین شده آن را کشته باشند وماهى چون خون جهنده ندارد ، اگر چه در آب بمیرد پاک است
مسأله 90 - چیزهایى از مردار که مثل پشم ومو وکرک واستخوان ودندان ، روح نداشته باشد پاک است
مسأله 91 - اگر از بدن انسان یا حیوانى که خون جهنده دارد در حالى که زنده است گوشت یا چیز دیگرى را که روح دارد جدا کنند نجس است
مسأله 92 - اگر پوستهاى مختصر لب وجاهاى دیگر بدن را بکنند پاک است
مسأله 93 - تخم مرغى که از شکم مرغ مرده بیرون مى آید ، اگر پوست روى آن سفت شده باشد پاک است ، ولى ظاهر آن را باید آب کشید
مسأله 94 - اگر بره وبزغاله پیش از آنکه علفخوار شوند بمیرند ، پنیر مایه اى که در شیردان آنها مى باشد پاک است ولى ظاهر آن را باید آب کشید
مسأله 95 - دواجات روان ، وعطر ، روغن ، وواکس ، وصابون که از خارجه مى آورند اگر انسان یقین به نجاست آنها نداشته باشد پاک است
مسأله 96 - گوشت ، وپیه ، وچرمى که احتمال آن برود که از حیوانى است که به دستور شرع کشته شده پاک است ، وچنانچه از دست مسلمانى گرفته ویا از بازار مسلمانها ، تهیه کند خوردن آن گوشت وپیه حلال ونماز در آن چرم جایز است ، ولى اگر از دست کافر گرفته شود یا اینکه دست مسلمانى باشد که از کافر گرفته وتحقیق نکرده که آن حیوان به دستور شرع کشته شده یا نه ، خوردن آن گوشت وپیه حرام ، ونماز در آن چرم جایز نیست
خون
مسأله 97 - خون انسان وهر حیوانى که خون جهنده دارد یعنى حیوانى که اگر رگ آن را ببرند خون از آن جستن مى کند نجس است ، پس خون حیوانى که مانند ماهى وپشه خون جهنده ندارد پاک مى باشد
مسأله 98 - اگر حیوان حلال گوشت را به دستورى که در شرع معین شده بکشند وخون آن به مقدار معمول بیرون آید خونى که در بدنش مى ماند پاک است ، ولى اگر به علت نفس کشیدن یا به واسطه اینکه سر حیوان در جاى بلندى بوده خون به بدن حیوان برگردد آن خون نجس است
مسأله 99 - خونى که گاهى در تخم مرغ دیده مى شود پاک ، ولى خوردن آن خون حرام است ، مگر آنکه به واسطه مخلوط شدن با اجزاء تخم مرغ از بین برود که در این صورت خوردن تخم مرغ حلال است
مسأله 100 - خونى که گاهى موقع دوشیدن شیر در آن دیده مى شود نجس است وشیر را نجس مى کند
مسأله 101 - خونى که از لاى دندانها مى آید ، اگر به واسطه مخلوط شدن با آب دهان از بین برود اجتناب از آب دهان لازم نیست
مسأله 102 - خونى که به واسطه کوبیده شدن ، زیر ناخن یا زیر پوست مى میرد ، اگر طورى شود که دیگر به آن خون نگویند پاک است ، واگر به آن خون بگویند نجس است ، ودر این صورت چنانچه ناخن یا پوست سوارخ شود ، اگر مشقت ندارد باید براى وضوء وغسل خون را بیرون آورند واگر مشقت دارد باید اطراف آن را به طورى که نجاست زیاد نشود بشویند وپارچه یا چیزى مثل پارچه بر آن بگذارند وروى پارچه دست تر بکشند وتیمم هم بکنند
مسأله 103 - اگر انسان نداند که خون ، زیر پوست مرده یا گوشت به واسطه کوبیده شدن به آن حالت در آمده پاک است
مسأله 104 - اگر موقع جوشیدن غذا ذره اى خون در آن بیفتد ، تمام غذا وظرف آن نجس مى شود وجوشیدن وحرارت وآتش پاک کننده نیست
مسأله 105 - زردابه اى که در حال بهبودى زخم در اطراف آن پیدا مى شود ، اگر معلوم نباشد که با خون مخلوط است پاک مى باشد
سگ وخوک
مسأله 106 - سگ وخوکى که در خشکى زندگى مى کنند حتى مو واستخوان وپنجه وناخن ورطوبتهاى آنها نجس است ولى سگ وخوک دریاى پاک است
کافر
مسأله 107 - کافر یعنى کسى که منکر خدا است ، یا براى خدا شریک قرار مى دهد نجس است
مسأله 108 - اهل کتاب ، یعنى ، یهود ، ونصارى ، ومجوس پاکند وبه عبارت دیگر ، کسى که منکر خدا نیست ، وبراى خدا شریک قرار نمى دهد ولو پیغمبرى حضرت خاتم الانبیاء محمد بن عبد الله صلى الله علیه وآله قبول ندارد ، پاک است
مسأله 109 - کسى که ضرورى دین یعنى چیزى را که مثل نماز وروزه مسلمانان جزء دین مى دانند منکر شود نجس نمى باشد ولو بداند آن چیز جزء دین است
مسأله 110 - بچه غیر ممیز کافر منکر خدا پاک است
مسأله 111 - اگر مسلمانى با یکى از دوازده امام دشمنى داشته باشد نجس است
شراب
مسأله 112 - شراب وهر چیزى که انسان را مست مى کند چنانچه به خودى خود روان باشد نجس است ، واگر مثل بنگ وحشیش روان نباشد پاک است اگر چه چیزى در آن بریزند که روان شود
مسأله 113 - الکل صنعتى که براى رنگ کردن درب ومیز وصندلى ومانند اینها بکار مى برند پاک مى باشد
مسأله 114 - اگر انگور وآب انگور به خودى خود جوش بیاید حرام ونجس است ، واگر به واسطه پختن جوش بیاید ، خوردن آن حرام است ولى نجس نیست
مسأله 115 - خرما ومویز وکشمش وآب آنها اگر جوش بیایند پاک ، وخوردن آنها حلال است
فقاع
مسأله 116 - فقاع که از جو گرفته مى شود وبه آن آبجو مى گویند نجس است ، ولى آبى که به دستور طبیب از جو مى گیرند وبه آن ماء الشعیر مى گویند پاک مى باشد
عرق شتر نجاستخوار
مسأله 117 - عرق شتر نجاستخوار نجس است ، وبنابر احتیاط واجب باید از عرق هر حیوانى که به خوردن نجاست انسان عادت کرده اجتناب کرد
عرق جنب از حرام
مسأله 118 - عرق جنب از حرام پاک است ولى نماز در آن جایز نیست چه در حال جماع بیرون آید یا بعد از آن ، از مرد باشد یا از زن ، از زنا باشد یا از لواط ، یا از وطء ونزدیکى کردن با حیوانات یا استمناء ( استمناء آن است که انسان کارى کند که منى از او بیرون آید )
مسأله 119 - اگر انسان در موقعى که نزدیکى با زن حرام است مثلا در حال حیض با زن خود نزدیکى کند باید با عرق خود نماز نخواند ، ولى اگر در روزه ماه رمضان با زن خود نزدیکى کند با عرق خود مانعى ندارد که نماز بخواند
مسأله 120 - اگر جنب از حرام عوض غسل تیمم نماید وبعد از تیمم عرق کند نماز خواندن با آن عرق اشکال ندارد
مسأله 121 - اگر کسى از حرام جنب شود وبعد با حلال خود نزدیکى کند با عرق خود نمى تواند نماز بخواند ، واگر اول با حلال خو نزدیکى کند وبعد از حرام جنب شود نماز با آن مانعى ندارد
راه ثابت شدن نجاست
مسأله 122 - نجاست هر چیز از سه راه ثابت مى شود : اول آنکه خود انسان یقین کند چیزى نجس است ، واگر گمان داشته باشد چیزى نجس است ، لازم نیست از آن اجتناب نماید بنابراین غذا خوردن در قهوه خانه ها ومهمانخانه هایى که مردمان لا ابالى وکسانى که پاکى ونجسى را مراعات نمى کنند در آنها غذا مى خورند ، اگر انسان یقین نداشته باشد غذایى را که براى او آورده اند نجس است اشکال ندارد ، دوم آنکه کسى که چیزى در اختیار او است بگوید آن چیز نجس است ، مثلا همسر انسان یا نوکر یا کلفت بگوید ، ظرف یا چیز دیگرى که در اختیار او است نجس مى باشد : سوم اینکه یک نفر عادل بلکه ثقه بگوید چیزى نجس است
مسأله 123 - اگر به واسطه ندانستن مسأله نجس بودن وپاک بودن چیزى را نداند مثلا نداند عرق جنب از حرام پاک است یا نه ، باید مسأله را بپرسد ، ولى اگر با اینکه مسأله را مى داند ، چیزى را شک کند پاک است یا نه ، مثلا شک کند آن چیز خون است یا نه یا نداند که خون پشه است یا خون انسان ، پاک مى باشد وپرسیدن لازم نیست
مسأله 124 - چیز نجسى که انسان شک دارد پاک شده یا نه ، نجس است وچیز پاک را اگر شک کند نجس شده یا نه ، پاک است واگر هم بتواند نجس بودن یا پاک بودن آن را بفهمد لازم نیست وارسى کند
مسأله 125 - اگر بداند یکى از دو ظرف یا دو لباسى که از هر دوى آنها مى تواند استفاده کند نجس شده ونداند کدام است ، باید از هر دو اجتناب کند ، ولى اگر مثلا نمى داند لباس خودش نجس شده یا لباسى که نمى تواند از آن استفاده کند ومال دیگرى است ، از لباس خودش هم لازم نیست اجتناب نماید
راه نجس شدن چیزهاى پاک
مسأله 126 - اگر چیز پاک به چیز نجس برسد وهر دو یا یکى از آنها به طورى تر باشد که ترى یکى به دیگرى برسد چیز پاک نجس مى شود ، وچنانچه نجس دوم که آن را متنجس مى نامند ، به چیز پاک سومى برسد در صورتى که آن چیز از مایعات مانند آب باشد چیز سوم نجس مى شود ، واگر از جواد مانند لباس وبدن باشد بنابر احتیاط واجب باید از آن چیز اجتناب نمود ، ودر غیر واسطه اول ، مثل اینکه آن چیز سوم ، به چیز چهارم برسد دلیلى بر لزوم اجتناب از آن نیست بلکه به حسب ادله شرعیة باید حکم به طهارت نمود مثال : چنانچه دست راست به بول متنجس شود ، وعین بول از بین برود ، وآن دست با رطوبت با دست چپ ملاقات کند بنابر احتیاط واجب باید از دست چپ اجتناب نمود ، واگر دست چپ با رطوبت با لباس تماس پیدا کرد وترى آن به لباس رسید به مقتضاى ادله شرعیه آن لباس نجس نمى شود
مسأله 127 - اگر چیز پاکى به چیز نجس برسد وانسان شک کند که هر دو یا یکى از آنها تر بوده یا نه ، آن چیز پاک نجس نمى شود
مسأله 128 - دو چیزى که انسان نمى داند کدام پاک وکدام نجس است ، اگر چیز پاکى با رطوبت به یکى از آنها برسد نجس نمى شود در صورتى که قبل از ملاقات علم به نجاست یکى از آنها داشته باشد
مسأله 129 - زمین وپارچه ومانند اینها اگر رطوبت داشته باشد ، هر قسمتى که نجاست به آن برسد نجس مى شود وجاهاى دیگر آن پاک است وهمچنین است خیار وخربزه ومانند اینها
مسأله 130 - هر گاه شیره وروغن ومانند اینها طورى باشد که اگر مقدارى از آن را بردارند جاى آن خالى نمى ماند ، همینکه یک نقطه از آن نجس شد ، تمام آن نجس مى شود ولى اگر طورى باشد که جاى آن در موقع برداشتن خالى بماند ، اگر چه بعد پر شود ، فقط جایى که نجاست به آن رسیده نجس مى باشد پس اگر فضله موش در آن بیفتد جایى که فضله افتاده نجس وبقیه پاک است
مسأله 131 - اگر مگس یا حیوانى مانند آن روى چیز نجسى که تر است بنشیند وبعد روى چیز پاکى که آن هم تر است بنشیند ، چنانچه انسان بداند نجاست همراه آن حیوان بوده ، چیز پاک نجس مى شود واگر نداند پاک است
مسأله 132 - اگر جایى از بدن که عرق دارد نجس شود وعرق از آنجا به جاى دیگر برود هر جا که عرق به آن برسد نجس مى شود ، واگر عرق به جاى دیگر نرود جاهاى دیگر بدن پاک است
مسأله 133 - اخلاطى که از بینى یا گلو مى آید ، اگر خون داشته باشد ، جایى که خون دارد نجس وبقیه آن پاک است پس اگر به بیرون دهان یا بینى برسد ، مقدارى را که انسان یقین دارد جاى نجس اخلاط به آن رسیده نجس است ومحلى را که شک دارد جاى نجس به آن رسیده یا نه پاک مى باشد
مسأله 134 - اگر آفتابه اى را که ته آن سوراخ است روى زمین نجس بگذراند چنانچه آب ، طورى زیر آن جمع گردد که با آب آفتابه یکى حساب شود ، آب آفتابه نجس مى شود ، واگر آب بر زمین جارى شود یا فرو رود ، آب آفتابه نجس نمى شود
مسأله 135 - اگر چیزى داخل بدن شود وبه نجاست برسد ، در صورتى که بعد از بیرون آمدن ، آلوده به نجاست نباشد پاک است پس اگر اسباب اماله یا آب آن در مخرج غائط وارد شود ، یا سوزن وچاقو ومانند اینها در بدن فرو رود وبعد از بیرون آمدن ، به نجاست آلوده نباشد نجس نیست وهمچنین است آب دهان وبینى اگر در داخل به خون برسد وبعد از بیرون آمدن به خون آلوده نباشد
احکام نجاسات
مسأله 136 - نجس کردن خط ورق قرآن حرام است واگر نجس شود باید فورا آن را آب بکشند
مسأله 137 - اگر جلد قرآن نجس شود در صورتى که بى احترامى به قرآن باشد باید آن را آب بکشند
مسأله 138 - گذاشتن قرآن روى عین نجس مانند خون ومردار ، اگر چه آن عین نجس خشک باشد حرام است وبرداشتن قرآن از روى آن واجب مى باشد
مسأله 139 - نوشتن قرآن با مرکب نجس اگر چه یک حرف آن باشد حرام است واگر نوشته شود باید آن را آب بکشند یا به واسطه تراشیدن ومانند آن کارى کنند که از بین برود
مسأله 140 - دادن قرآن به کافر حرام ، وگرفتن قرآن از او واجب است
مسأله 141 - اگر ورق قرآن یا چیزى که احترام آن لازم است مثل کاغذى که اسم خدا یا پیغمبر یا امام بر آن نوشته شده ، در مستراح بیفتد بیرون آوردن وآب کشیدن آن اگر چه خرج داشته باشد واجب است واگر بیرون آوردن آن ممکن نباشد ، بنابر احتیاط واجب باید به آن مستراح نروند تا یقین کنند آن ورق پوسیده است ونیز اگر ترتب در مستراح بیفتد وبیرون آوردن آن ممکن نباشد بنابر احتیاط واجب باید تا وقتى که یقین نکرده اند به کلى از بین رفته ، به آن مستراح نروند
مسأله 142 - خوردن وآشامیدن چیز متنجس حرام است ، وهمچنین است خورانیدن آن به دیگرى ، مگر به اطفال ودیوانه ، اما خوراندن مسکر به اطفال هم جایز نیست ، واگر خود طفل غذاى نجس را بخورد یا با دست نجس غذا را نجس کند وبخورد ، بى اشکال لازم نیست از او جلوگیرى کنند
مسأله 143 - فروختن وعاریه دادن چیز نجسى که مى شود آن را آب کشید اگر نجس بودن آن را به طرف بگویند اشکال ندارد
مسأله 144 - اگر انسان ببیند کسى چیز نجسى را مى خورد یا با لباس نجس نماز مى خواند ، لازم نیست به او بگوید
مسأله 145 - اگر جایى از خانه یا فرش کسى نجس باشد ، وببیند بدن یا لباس یا چیز دیگر کسانى که وارد خانه او مى شوند با رطوبت به جاى نجس رسیده است ، با دو قید لازم است به آنان بگوید که نجس است
1 - آن شئ متنجس را استعمال در اکل وشرب بنماید
2 - آنکه با تسبیب او باشد ، والا گفتن لازم نیست
مسأله 146 - اگر صاحب خانه در بین غذا خوردن بفهمد غذا نجس است ، باید به مهمانها بگوید ، اما اگر یکى از مهمانها بفهمد ، لازم نیست به دیگران خبر دهد ، ولى چنانچه طورى با آنان معاشرت دارد که ممکن است به واسطه نجس بودن آنان خود او هم نجس شود ، باید بعد از غذا به آنان بگوید
مسأله 147 - اگر چیزى را که عاریه کرده نجس شود ، هر چند صاحبش آن چیز را در کارى که شرط آن پاکى است استعمال مى کند مانند لباس که با آن نماز مى خواند واجب نیست نجس شدن آن را به او بگوید ، وگذشت حکم خوردنى وآشامیدنى
مسأله 148 - اگر بچه بگوید چیزى نجس است یا چیزى را آب کشیده ، نباید حرف او را قبول کرد ولى بچه اى که تکلیفش نزدیک است ، اگر بگوید چیزى را آب کشیدم در صورتى که آن چیز تحت تصرف او باشد ویا آن بچه مورد اطمینان باشد حرف او قبول مى شود ، وهمچنین اگر بگوید چیزى نجس است