آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام خمس در حجّ و عمره
سؤال 216 آیا حج با پولى که خمس آن پرداخت نشده است، صحیح است؟
صحیح است، ولى گناه آن بسیار بزرگ است.
سؤال 217 آیا عمرة مفرده با پولى که خمس آن پرداخت نشده است، صحیح است؟
صحیح است ولى گناه آن بزرگ است و ثواب عمره نمى تواند جبران آن گناه را بکند.
سؤال 218 کسى که سال خمسى ندارد و به حج مشرّف مى شود، اگر با پول خود که معمولاً از درآمد است، مبلغ ثبت نام حج و پول لباس احرام و قربانى را پرداخت نماید، اعمال او و حج او چه حکمى دارد؟
این کار حرام است و گناهش خیلى بزرگ است و خداوند چنین حجّى را قبول نمى کند.
سؤال 219 در فرض سؤال قبل، اگر پول مورد نظر، مشکوک بین درآمد آن شخص و سایر منابع باشد، مسئله چه حکمى پیدا مى کند؟
باید با حاکم شرع در میان بگذارد.
سؤال 220 اگر کسى
با پول غیرمخمّس، به حج مشرّف شود و فقط خمس پول احرام و قربانى را بپردازد، حجّ او چه حکمى دارد؟
این کار حرام است و خداوند چنین حجّى را قبول ندارد.
سؤال 221 اگر کسى با پول غیرمخمّس لباس احرام تهیّه کند و محرم شود و طواف و نماز طواف به جا آورد، ولى در مکّه بخواهد خمس پول لباس احرام را بپردازد، باید طواف و نماز را اعاده کند؟
باید علاوه بر پرداخت، توبة واقعى از گناهش بکند شاید خداوند حجّ او را قبول کند.
سؤال 222 آیا براى صحّت اعمال عمره و حج، براى کسى که حسابرسى خمس ندارد، پرداخت خمس لباس احرام و لباسى که در طواف و نماز طواف مى پوشد، کفایت مى کند یا باید حسابرسى تمام اموال صورت گیرد؟
کفایت مى کند، ولى بسیار به جا است که حسابرسى تمام اموال را بکند.
سؤال 223 آیا تخمیس لباس احرامى که معلوم نیست از درآمد است یا هدیّه و ارث، یا وجوهات شرعیّه و ... لازم است یا خیر؟
لازم نیست، گرچه خیلى خوب است.
سؤال 224 کسى که تا به حال خمس نداده است و اوّلین بار به عمره مفرده مى رود، مى تواند فقط خمس پول عمره را بدهد و بعداً حساب کامل را بکند یا نه؟
جایز است گرچه کار خوبى نیست.
سؤال 225 اگر کسى طلاهایش را براى رفتن به حج بفروشد آیا باید خمس آن را بدهد؟ آیا این امر در خصوص عمرة مفرده و حجِ ّ تمتّع تفاوت مى کند؟
اگر سال روى آن پول نگذرد، خمس ندارد و تفاوتى میان حجِ ّ تمتّع و عمرة مفرده نیست.
سؤال 226 پولى که از محلِ ّ درآمد براى ثبت نام سفر حج پرداخت شده و پیش از رسیدن نوبت اعزام، سال خمسى بر
آن گذشته است، آیا مشمول خمس مى شود؟
باید خمس آن را بدهد.
سؤال 227 کسى که خمس مى دهد، اگر در وسط سال خمسى بخواهد به عمره مفرده مشرّف شود، آیا باید خمس پول عمره را بدهد؟ در این خصوص آیا تفاوتى مى کند که پول عمره را از درآمد آن سالى که در وسط آن است و هنوز نوبت محاسبة خمس آن نشده پرداخت کند یا از در آمد سال هاى پیش که خمس آن را پرداخت کرده است؟
لازم نیست خمس آن را بدهد، ولى پرداخت آن خوب است.
سؤال 228 کسى که خمس مى دهد، اگر در وسط سال خمسى بخواهد به حجِ ّ تمتّع مشرّف شود، آیا باید خمس پول حج را بدهد؟ در این خصوص آیا تفاوتى مى کند که پول حج را از درآمد آن سالى که در وسط آن است و هنوز نوبت محاسبة خمس آن نشده پرداخت کند یا از در آمد سال هاى پیش که خمس آن را پرداخت کرده است؟
مى تواند از درآمد همان سال خرج کند، ولى بهتر است خمس آن را بدهد.
سؤال 229 اگر حج گزار در حال طواف یا در حال نماز یا در حال سایر اعمال حج، پول خمس نداده همراه خود داشته باشد به صحّت آن عمل یا حج و عمرة او لطمه اى مى خورد؟
لطمه اى وارد نمى کند، ولى خیلى خوب است که این پول را که آتش است از خود دور کند.
سؤال 230 وقتى براى عمره یا حج ثبت نام مى شود، آیا سر سال خمسى باید خمس آن پول پرداخت شود یا هنگام عزیمت؟
سر سال باید خمس بدهد.
سؤال 231 امروزه وقتى نوبت عزیمت به حج یا عمره مى شود، مبالغى به عنوان سود سپرده گزارى تعلّق مى گیرد، حال سؤال اینجاست که علاوه
بر خمس مبلغ سپرده گزارى، پرداخت خمس مبلغ سود سپرده هم لازم است؟ نکتة قابل توجّه اینکه آن مبلغ اضافى قبل از آن قابل محاسبه و دریافت نبوده و شاید بتوان گفت درآمد همان سال حج گزار است.
در هر صورت خمس آن را باید بدهد.
سؤال 232 وقتى که شوهر مخارج حجّ زن را بر عهده مى گیرد، آیا باید خمس حجّ او را بدهد یا این پول هدیه محسوب مى شود؟
شوهرى که خانمش را مکّه مى برد نظیر خود او است و باید خمس او را بدهد، و همچنین اگر بچه هاى خود را حج ببرد و همچنین اگر کسى را حج ببرد که به آن حجّ بذلى گفته مى شود و باید خمس او را بدهد و هیچ کدام این ها از باب هدیه نیست، بلکه از باب مصرف است.
>سؤال 233< دانشجویانى که هزینة تحصیل و زندگى آنان بر عهدة والدین است، اگر با ارث مستطیع شوند، در حالى که پدرشان اهل خمس و زکات نبوده وظیفة فرزندان چیست راهنمایى فرمایید؟
باید ورثه اولاً خمس مال او را بدهند و بعداً تصرف در اموال او نمایند.
>سؤال 234< اگر با پولى که خمس یا زکات آن پرداخت نشده یا پول غصبى بلیط هواپیما و وسایل سفر براى عمره تهیه شود، آیا این کار صحیح است و در صورت حرمت موجب بطلان حج یا عمره مى شود یا خیر؟
کار حرام است ولى حج یا عمرة او فاسد نیست.
>سؤال 235< کسى که مبلغى پول دارد و شک دارد که خمس آن را پرداخت کرده و سال بر آن گذشته یا نه باید خمس آن را پرداخت نماید؟
لازم نیست.
>سؤال 236< آیا دانشجویى که خمس اموال خود را نداده باشد، مى تواند فقط با پرداخت
خمس مخارج عمره، مشرّف به عمرة مفرده شود؟
نمى تواند مگر از مجتهد جامع الشّرایط اجازه بگیرد.
>سؤال 237< شخصى با پول غیر مخمّس حولة احرام خریده ولى هنگام خرید فراموش کرده یا نمى دانسته که خمس پول را نداده است، آیا اعمال و احرام صحیح است؟
حجّ او همچنین عمرة او صحیح است، ولى گناه کرده است.
>سؤال 238< کسى که از ابتداى تکلیف نه خمس داده و نه سال خمسى داشته است و از درآمد مبلغى جمع نموده و در همان سال قصد تشرّف به عمرة مفرده را دارد آیا باید خمس آن را بدهد؟
در فرض مذکور باید خمس دهد.
>سؤال 239< اگر از ثبت نام تا رفتن به عمره یک ماه طول بکشد (سال خمسى تعلّق نگیرد) آیا باید خمس مبلغ ثبت نام را پرداخت؟
اگر در وسط سال خمسى باشد اشکال ندارد، ولى خمس آن را بدهد بهتر است.