آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
چیزهایى که روزه را باطل مى کند
چیزهایى که روزه را باطل مى کند
مسأله 1573 - بعضى از چیزها روزه را بدون اشکال باطل مى کند وبعضى را علماء فرموده اند وظاهرا به کمال روزه ضرر مى زنند وروزه را باطل نمى کنند مجموع آنها نه چیز است : اول - خوردن وآشامیدن . دوم - جماع . سوم - استمناء آن است که انسان با خود یا غیر خود کارى کند که منى از او بیرون آید . چهارم - دروغ بستن به خدا وپیغمبر صلى الله علیه وآله وسلم وجانشیان پیغمبر علیهم السلام . پنجم - رساندن غبار غلیظ به حلق . ششم - فرو بردن تمام سر در آب . هفتم - باقى ماندن بر جنابت وحیض ونفاس تا اذان صبح . هشتم - اماله کرن با چیزهاى روان . نهم - قى کردن واحکام اینها در مسای ل آینده گفته مى شود .
1-خوردن وآشامیدن
مسأله 1574 - اگر روزه دار عمدا چیزى بخورد یا بیاشامد ، روزه او باطل مى شود چه خوردن وآشامیدن آن چیز معمول باشد مثل نان وآب ، چه معمول نباشد خاک وشیره درخت وچه کم باشد یا زیاد ، حتى اگر مسواک را از دهان بیرون آورد ودوباره به دهان ببرد ورطوبت آن را فروبرد ، روزه او باطل مى شود مگر آنکه رطوبت مسواک در آب دهان بطورى از بین برود که رطوبت خارج به آن گفته نشود .
مسأله 1575 - اگر موقعى که مشغول غذا خوردن است بفهمد صبح شده ، باید لقمه را از دهان بیرون آورد وچنانچه عمدا فروبرد روزه اش باطل است وبه دستورى که بعدا گفته خواهد شد کفاره بر او واجب مى شود .
مسأله 1576 - اگر روزه دار سهوا چیزى بخورد یا بیاشامد روزه اش باطل نمى شود .
مسأله 1577 - احتیاط واجب آن است که روزه دار از استعمال آمپولى که به جاى غذا بکار مى رود خوددارى کند ، ولى تزریق آمپولى که عضور را بى حس مى کند ویا دواء را داخل عضله یا ورید مى کند اشکال ندارد .
مسأله 1578 - اگر روزه دار چیزى را که ذى دندان مانده است عمدا فروببرد روزه اش باطل مى شود .
مسأله 1579 - کسى که مى خواهد روزه بگیرد ، لازم نیست پیش از اذان دندانهایش را خلال کند ، ولى اگر بداند غذایى که لاى داندن مانده در روز فرو مى رود ، چنانچه خلال نکند وچیزى از آن فرو رود ، روزه اش باطل مى شود .
مسأله 1580 - فرو بردن آب دهان ، اگر چه به واسطه خیال کردن ترشى ومانند آن در دهان جمع شده باشد ، روزه را باطل نمى کند .
مسأله 1581 - فروبردن اخلاط سر وسینه ، تا از دهان خارج نشده اشکال ندارد ، ولو داخل فضاى دهان شده باشد .
مسأله 1582 - اگر روزه دار بقدرى تشنه شود که بترسد از تشنگى بمیرد مى تواند به اندازه اى که از مردن نجات پیدا کند آب بیاشامد ولى روزه او باطل مى شود واگر ماه رمضان باشد ، باید در بقیه روز از بجا آوردن کارى که روزه را باطل مى کند خوددارى نماید .
مسأله 1583 - جویدن غذا براى بچه یا پرنده وچشیدن غذا ومانند اینها که معمولا به حلق نمى رسد ، اگر چه اتفاقا به حلق برسد روزه را باطل نمى کند . ولى اگر انسان از اول بداند که به حلق مى رسد ، روزه اش باطل مى شود وباید قضاى آن را بگیرد وکفاره هم بر او واجب است .
مسأله 1584 - انسان نمى تواند براى ضعف ، روزه را بخورد ولى اگر ضعف او بقدرى است که معمولا نمى شود آن را تحمل کرد خوردن روزه اشکال ندارد .
2-جماع
مسأله 1585 - جماع روزه را باطل مى کند ، اگر چه فقط به مقدار ختنه گاه داخل شود ومنى هم بیرون نیاید .
مسأله 1586 - اگر کمتر از مقدار ختنه گاه داخل شود ومنى هم بیرون نیاید ، روزه باطل نمى شود .
مسأله 1587 - اگر شک کند که به اندازه ختنه گاه داخل شده یا نه روزه او صحیح است
مسأله 1588 - اگر فراموش کند که روزه است وجماع نماید ، یا او را به جماع مجبور نمایند وجماع بدون اختیار باشد روزه او باطل نمى شود . ولى چنانچه در بین جماع یادش بیاید ، یا دیگر مجبور نباشد ، باید فورا از حال جماع خارج شود واگر خارج نشود ، روزه او باطل است ، وهمچنین اگر مکره باشد واختیارا جماع کند .
3 - استمناء
مسأله 1589 - اگر روزه دار استمناء کند یعنى با خود یا غیر خود کارى کند غیر از جماع که منى از او بیرون آید روزه اش باطل مى شود .
مسأله 1590 - اگر بى اختیار منى از او بیرون آید روزه اش باطل نیست . ولى اگر کارى کند که به اختیار منى از او بیرون آید چنانچه احتمال بدهد خروج منى را به واسطه آن کار روزه اش باطل مى شود واگر اطمینان داشته که خارج نمى شود روزه باطل نمى شود
مسأله 1591 - هرگاه روزه دار بداند که اگر در روز بخوابد محتلم مى شود یعنى در خواب منى از او بیرون مى آید واجب نیست نخوابیدن واگر بخوابد رزوه اش باطل نمى شود .
مسأله 1592 - اگر روزه دار در حال بیرون آمدن منى از خواب بیدار شود ، واجب نیست از بیرون آمدن جلوگیرى کند .
مسأله 1593 - روزه دارى که محتلم شده ، مى تواند بول کند وبه دستورى که در صفحه 13 گفته شد استبراء نماید . اگرچه بداند به واسطه بول یا استبراء کردن باقى مانده منى از مجرى بیرون مى اید .
مسأله 1594 - روزه دارى که محتلم شده اگر بداند منى در مجرى مانده ودر صورتى که پیش از غسل بول نکند بعد از غسل منى از او بیرون مى آید لازم نیست پیش از غسل بول کند .
مسأله 1595 - کسى که مى داند که اگر عمدا منى از خود بیرون آورد ، روزه اش باطل مى شود ، در صورتى که به قصد بیرون آمدن منى با کسى بازى وشوخى کند ، اگر چه منى از او بیرون نیاید ، روزه اش باطل مى شود .
مسأله 1596 - اگر روزه دار بدون قصد بیرون آمدن منى با کسى بازى وشوخى کند چنانچه اطمینان دارد که منى از او خارج نمى شود ، اگرچه اتفاقا منى بیرون آید روزه او صحیح است ولى اگر اطمینان ندارد در صورتى که منى از او بیرون آید ، روزه اش باطل است .
4-دروغ بستن به خدا وپیغمبر
مسأله 1597 - اگر روزه دار به گفتن یا نوشتن یا به اشاره ومانند اینها به خدا وپیغمبران وجانشینان پیغمبران عمدا نسبت دروغ بدهد معصیت کرده ولى روزه او باطل نمى شود .
مسأله 1598 - اگر بخواهد خبرى را که نمى داند راست است یا دروغ نقل کند ، باید از کسى که آن خبر را گفته ، یا از کتابى که آن خبر در آن نوشته شده نقل نماید ، والا معصیت کرده .
مسأله 1599 - اگر چیزى را به اعتقاد اینکه راست است از قول خدا یا پیغمبر نقل کند وبعد بفهمد درورغ بوده ، روزه اش باطل نمى شود ومعصبت هم نکرده است .
مسأله 1600 - اگر چیزى را که مى داند دروغ است به خدا وپیغمبر نسبت دهد وبعدا بفهمد آنچه را که گفته راست بوده روزه او باطل نمى شود ولى معصیت کرده .
مسأله 1601 - اگر دروغى را که دیگرى ساخته عمدا به خدا وپیغمبر وجانشینان پیغمبر نسبت دهد روزه اش باطل نمى شود ومعصیت کرده ، ولى اگر از قول کسى که آن دروغ را ساخته نقل کند اشکال ندارد .
مسأله 1602 - اگر از روزه دار بپرسند که آیا پیمغبر صلى الله علیه وآله وسلم چنین مطلبى فرموده اند واو جایى که در جواب باید بگوید نه ، عمدا بگوید بلى ، یا جایى که باید بگوید بلى عمدا بگوید نه ، روزه اش باطل نمى شود ولى معصیت کرده است .
مسأله 1603 - اگر از قول خدا یا پیغمبر حرف راستى را بگوید بعد بگوید دروغ گفتم ، یا در شب دروغى را به آنان نسبت دهد وفرداى آن ، که روزه بگوید آنچه دیشب گفتم راست است ، روزه اش باطل نمى شود ، ولى معصیت کرده .
5-رساندن غبار غلیط به حلق
مسأله 1604 - رساندن غبار غلیظ به حلق روزه را باطل مى کند ، چه غبار چیزى باشد که خوردن آن حلال است مثل آرد ، یا غبار چیزى باشد که خوردن آن حرام است مثل خاک وبهتر است غبارى را هم که غلیظ نیست به حلق نرساند .
مسأله 1605 - اگر به واسطه باد غبار غلیظى پیدا شود وانسان با اینکه متوجه است مواظبت نکند وبه حلق برسد ، روزه اش باطل مى شود .
مسأله 1606 - احتیاط واجب آن است که روزه دار بخار غلیظ ، ودود سیگار وتنباکو ، ومانند اینها را هم به حلق نرساند .
مسأله 1607 - اگر مواظبت نکند وغبار یا بخار یا دود ومانند اینها داخل حلق شود چنانچه یقین داشته که به حلق نمى رسد روزه اش صحیح است .
مسأله 1608 - اگر فراموش کند که روزه است ومواظبت نکند یا بى اختیار غبار ومانند آن به حلق او برسد روزه اش باطل نمى شود . وچنانچه ممکن است باید آن را بیرون آورد .
6 - فروبردن سر در زیر آب
مسأله 1609 - مکروه است روزه دار عمدا تمام سر را در آب فروبرد ، اگرچه باقى بدن او از آب بیرون باشد ، ولى روزه اش باطل نمى شود واگر تمام بدن را آب بگیرد ومقدارى از سر بیرون باشد ، کراهت هم ندارد .
مسأله 1610 - اگر نصف سر را یکدفعه ونصف دیگر آن را دفعه دیگر آب فروبرد ، کراهت ندارد .
مسأله 1611 - اگر شک کند که تمام سر زیر آب رفته یا نه ، مکروهى انجام نداده است .
مسأله 1612 - مکروه است تمام سر زیر آب برود ولو مقدارى از موها بیرون بماند .
مسأله 1613 - اگر سر را در گلاب فروبرد ، کراهت ندارد . در صورتى که مضاف باشد وهمچنین اگر سر را در آبهاى مضاف دیگر فرو ببرد ویا در چیزهاى دیگر که روان است
مسأله 1614 - اگر روزه دار بى اختیار در آب بیفتد وتمام سر او را آب بگیرد ، یا فراموش کند که روزه است وسر در آب فرو برد ، کار مکروهى انجام نداده .
مسأله 1615 - اگر به اطمینان اینکه آب سر او را نمى گیرد ، خود را در آب بیندازد وآب تمام سر او را بگیرد ، اشکال ندارد .
مسأله 1616 - اگر فراموش کند که روزه است وسر را در آب فروبرد ، یا دیگرى به زور سر او را در آب فرو برد ، چنانچه در زیر آب یادش بیاید که روزه است ، یا آن کس دست خود را بردارد وفورا سر را بیرون آورد ، کا مکروهى انجام نداده .
مسأله 1617 - اگر فراموش کند که روزه است وبه نیت غسل سر را در آب فرو برد ، روزه وغسل او صحیح است وکار مکروهى انجام نداده .
مسأله 1618 - اگر بداند که روزه است وعمدا براى غسل سر را در آب فرو برد غسل او حکم عبادت مکروهه را دارد ومانند روزه اش صحیح است .
مسأله 1619 - سر فرو بردن در آب اگر براى نجات دادن مؤمنى که در حال غرق شدن است ، باشد مکروه نیست بلکه واجب است وبه روزه هم هیچ خللى وارد نمى کند .
7 - باقى ماندن بر جنابت وحیض ونفاس تا اذان صبح
مسأله 1620 - اگر جنب عمدا تا اذان صبح غسل نکند ، یا اگر وظیفه او تیمم است عمدا تیمم ننماید ، روزه اش باطل است در صورتى که روزه رمضان یا قضاى آن باشد .
مسأله 1621 - اگر در روزه واجبى غیر رمضان وقاضى آن که مثل روز ماه رمن وقت آن معین است تا اذان صبح غسل نکند وتیمم هم ننماید روزه اش صحیح است .
مسأله 1622 - کسى که در شب ماه رمضان جنب است ومى خواهد روزه بگیرد چنانچه عمدا غسل نکند تا وقت تنگ شود ، بنابر احتیاط واجب باید تیمم کند وروزه بگیرد وقضاى آن را هم بجا آورد .
مسأله 1623 - اگر جنب در ماه غسل را فراموش کند وبعد از یک روز یادش بیاید ، باید روزه آن روز را قضاء نماید واگر بعد از چند روز یادش بیاید ، باید روزه هرچند روزى را یقین دارد جنب بوده قضاء نماید مثلا اگر نمى داند سه روز جنب بوده یا چهار روز ، باید روزه سه روز را قضاء کند .
مسأله 1624 - کسى که در شب ماه رمضان براى هیچ کدام از غسل وتیمم وقت ندراد ، اگر خود را جنب کند ، روزه اش باطل است وقضاء وکفاره بر او واجب مى شود ولى اگر براى تیمم وقت دارد ، چنانچه خود را جنب کند ، بنابر احتیاط واجب باید تیمم نماید وروزه بگیرد وقضاى آن را هم بجا آورد .
مسأله 1625 - اگر براى آنکه بفهمد وقت دارد یا نه ، جستجو نماید وگمان کند که به اندازه غسل وقت دارد وخود را جنب کند وبعد بفهمد وقت تنگ بوده ، چنانچه تیمم کند ، روزه اش صحیح است واگر بدون جستجو گمان کند که وقت دارد وخود را جنب نماید وبعد بفهمد وقت تنگ بوده وبا تیمم روزه بگیرد ، بنا بر احتیاط واجب باید روزه آن روز را قضاء کند .
مسأله 1626 - کسى که در شب ماه رمن جنب است ومى داند که اگر بخوابد تا صبح بیدار نمى شود ، نباید غسل نکرده بخوابد وچنانچه بخوابد وتا صبح بیدار نشود ، روزه اش باطل اس وقضاء وکفاره بر او واجب مى شود .
مسأله 1627 - هرگاه جنب در شب ماه رمضان بخوابد وبیدار شود ، جایز نیست که پیش از غسل بخوابد ، اگرچه احتمال بدهد که اگر دوباره بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود ، بلى اگر مطمئن باشد که بیدار مى شود جائز است که بخوابد .
مسأله 1628 - کسى که در شب ماه رمضان جنب است ومى داند که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود ، چنانچه تصمیم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند وبا این تصمیم بخوابد وتا اذان خواب بماند روزه اش صحیح است .
مسأله 1629 - کسى که در شب ماه رمضان جنب است ومى داند اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود ، چنانچه غفلت داشته باشد که بعد از بیدار شدن باید غسل کند ، در صورتى که بخوابد وتا اذان صبح خواب بماند روزه اش صحیح است .
مسأله 1630 - کسى که در شب ماه رمضان جنب است ومى داند یا احتمال مى دهد که اگر بخوابد بپیش از اذان بیدار مى شود ، چنانچه نخواهد بعد از بیدار شدن غسل کند یا تردید داشته باشد که غسل کند یا نه ، در صورتى که بخوابد وبیدار نشود ، روزه اش باطل است .
مسأله 1631 - اگر جنب در شب ماه رمضان بخوابد وتصمیم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند وتا اذان صبح بیدار نشود چنانچه معتاد به بیدار شدن باشد کفاره واجب نیست وفرقى بین خواب اول ودوم نیست ، بلى ، در خواب سوم احتیاط به دادن کفاره ترک نشود واگر معتاد نباشد باید کفاره بدهد . واما قضاء در خوابیدن اولى واجب نیست در صورتى که بداند بیدار مى شود ودر خوابیدن دومى واجب است ، ودر صورتى که احتمال بدهد بیدار نمى شود قضاء در خواب اول هم واجب است .
مسأله 1632 - خوابى را که در آن محتلم شده ، باید خواب اول حساب کند پس اگر بعد از بیدار شدن دوباره بخوابد وبداند یا احتمال دهد که بیدار مى شود وتصمیم هم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند ، چنانچه تا اذان صبح خواب بماند باید قضاى آن روز را بگیرد . واگر دوباره بیدار شود وبداند یا احتمال دهد که اگر بخوابد بیدار مى شود وتصمیم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند در صورتى که بازهم بخوابد وتا اذان خواب بماند ، باید قضاى آن روز را بگیرد وبنابر احتیاط کفاره هم بر او واجب مى شود .
مسأله 1633 - اگر روزه دار در روز محتلم شود واجب نیست فورا غسل کند .
مسأله 1634 - هرگاه در ماه رمضان بعد از اذان صبح بیدار شود وببیند محتلم شده اگرچه بداند پیش از اذان صبح محتلم شده روزه او صحیح است .
مسأله 1635 - کسى که مى خواهد قضاى روزه رمضان را بگیرد ، هرگاه تا اذان صبح جنب بماند ، اگرچه از روى عمد نباشد روزه او باطل است .
مسأله 1636 - کسى که مى خواهد قضاى روزه رمضان را بگیرد ، اگر بعد اذان صبح بیدار شود وببیند محتلم شده وبداند پیش از اذان محتلم شده است ، روزه او باطل است ولو وقت قضاى روزه تنگ باشد .
مسأله 1637 - اگر در روزه واجبى غیر روزه رمضان وقضاى آن ، تا اذان صبح جنب بماند واز روى عمد باشد یا نباشد ، وقت آن روزه معین باشد مثلا نذر کرده که آن روز را روزه بگیرد ، یا معین نباشد روزه اش صحیح است .
مسأله 1638 - اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود وعمدا غسل نکند ، یا اگر وظیفه او تیمم است عمدا تیمم نکند در خصوص روزه رمضان روزه اش باطل است .
مسأله 1639 - اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود وبراى غسل وقت نداشته باشد ، چنانچه بخواهد روزه واجبى بگیرد که مثل روزه رمضان وقت آن معین است ، ویا بخواهد روزه مستحب یا روزه واجبى بگیرد که مثل روزه کفاره وقت آن معین نیست ، مى تواند بدون تیمم روزه بگیرد .
مسأله 1640 - اگر زن نزدیک اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود وبراى هیچ کدام از غسل وتیمم وقت نداشته باشد یا بعد از اذان بفهمد که پیش از اذان پاک شده روزه او صحیح است ، چه روزه اى را که مى گیرد مثل روزه رمضان واجب معین باشد ، وچه روزه مستحب یا روزه اى باشد که مثل روزه کفاره وقت آن معین نیست .
مسأله 1641 - اگر زن بعد از اذان صبح از خون حیض یا نفاس پاک شود ، یا در بین روز خون حیض یا نفاس ببیند ، اگرچه نزدیک مغرب باشد ، روزه او باطل است .
مسأله 1642 - اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند وبعد از یک روز یا چند روز یادش بیاید ، روزه هایى که گرفته صحیح است .
مسأله 1643 - اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود ودر غسل کردن کوتاهى کند وتا اذان غسل نکند ، روزه اش باطل است . ولى چنانچه کوتاهى نکند مثلا منتظر باشد که ، حمام گرم شود ، اگرچه سه مرتبه بخوابد وتا اذان غسل نکند روزه او صحیح است .
مسأله 1644 - اگر زنى که در حال استحاضه است ، غسلهاى روز خود را به تفصیلى که در احکام استحاضه در صفحه 61 گفته شد ، بجا آورد ، روزه او صحیح است .
مسأله 1645 - کسى که مس میت کرده یعنى جایى از بدن خود را به بدن میت رسانده ، مى تواند بدون غسل مس میت روزه بگیرد . واگر در حال روزه هم میت را مس نماید ، روزه او باطل نمى شود .
8- اماله کردن
مسأله 1646 - اماله کردن با چیز روان اگرچه از روى ناچارى وبراى معالجه باشد روزه را باطل مى کند .
9 - قى کردن
مسأله 1647 - هرگاه روزه دار عمدا قى کند اگرچه به واسطه مرض ومانند آن ناچار باشد ، روزه اش باطل مى شود ولى اگر سهوا یا بى اختیار قى کند اشکال ندارد .
مسأله 1648 - اگر در شب چیزى بخورد که مى داند به واسطه خوردن آن ، در روز بى اختیار قى مى کند ، روزه اش صحیح است ولو قى بکند .
مسأله 1649 - اگر روزه دار بتواند از قى کردن خوددارى کند ، چنانچه براى او ضرر ومشقت نداشته باشد ، باید خوددارى نماید .
مسأله 1650 - اگر مگس در گلوى روزه دار برود ، چنانچه ممکن باشد ، باید آن را بیرون آورد وروزه او باطل نمى شود ، ولى اگر بداند که به واسطه بیرون آوردن آن ، قى مى کند واجب نیست بیرون آورد وروزه او صحیح است .
مسأله 1651 - اگر سهوا چیزى را فرو ببرد وپیش از رسیدن به شکم یادش بیاید که روزه است چنانچه ممکن باشد ، لازم است آن را بیرون آورد وروز او صحیح است .
مسأله 1652 - اگر یقین داشته باشد که به واسطه آروغ زدن ، چیزى از گلو بیرون مى آید ، نباید عمدا آروغ بزند ولى اگر یقین نداشته باشد اشکال ندارد .
مسأله 1653 - اگر آروغ بزند وچیزى در گلو یا دهانش بیاید ، باید آن را بیرون بریزد واگر بى اختیار فرو رود ، روزه اش صحیح است .