آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
مطهرات
مطهرات
مسأله 149 - چند چیز نجاست را پاک مى کند ، وآنها را مطهرات مى گویند : 1 - آب 2 - زمین 3 - آفتاب 4 - استحاله 5 - انقلاب 6 - انتقال 7 - اسلام 8 - تبعیت 9 - برطرف شدن عین نجاست 10 - استبراء 11 - خارج شدن خون به مقدار متعارف 12 - تیمم بدل از غسل میت 13 - سنگ استنجاء 14 - غایب شدن مسلمان ، واحکام آنها در مسائل آینده بیان مى شود ، وجمعى از علماء کم شدن دو سوم آب انگور را از مطهرات شمرده اند ، وحکم آن را هم بیان مى کنم
آب
مسأله 150 - آب با چهار شرط چیز نجس را پاک مى کند : اول آنکه مطلق باشد پس آب مضاف مانند گلاب وعرق بید چیز نجس را پاک نمى کند
دوم آنکه پاک باشد
سوم آنکه وقتى چیز نجس را مى شویند ، آب ، مضاف نشود وبو یا رنگ یا مزه نجاست هم نگیرد
چهارم آنکه بعد از آب کشیدن چیز نجس ، عین نجاست در آن نباشد ، وپاک شدن چیز نجس با آب قلیل یعنى آب کمتر از کر شرطهاى دیگرى هم دارد که بعدا گفته مى شود
مسأله 151 - ظرف نجس را با آب قلیل بنابر احتیاط باید سه مرتبه شست ودر کر وجارى یک مرتبه کافیست ، ولى ظرفى را که سگ لیسیده یا از آن ظرف ، آب یا چیز روان دیگر خورده ، باید اول با خاک با ریختن مقدارى آب خاکمال کرد وبعد یک مرتبه در کر یا جارى یا سه مرتبه بنابر احتیاط با آب قلیل شست وهمچنین ظرفى را که آب دهان سگ در آن ریخته بنابر احتیاط باید پیش از شستن خاکمال کرد بهمان نحو که بیان شد
مسأله 152 - اگر دهانه ظرفى که سگ دهن زده ، تنک باشد ونشود آن را خاکمال کرد ، باید خاک را در آن بریزند ومقدارى آب ریخته وبه شدت حرکت دهند تا به همه آن ظرف برسد وبعد به ترتیب که ذکر شد بشویند
مسأله 153 - ظرفى را که خوک بلیسد یا از آن چیز روانى بخورد باید هفت مرتبه شست ، ولازم نیست آن را خاکمال کنند
مسأله 154 - ظرفى را که به شراب نجس شده باید سه مرتبه بشویند ، وفرقى بین آب قلیل وکثیر وجارى نیست
مسأله 155 - کوزه اى که از گل نجس ساخته شده ویا آب نجس در آن فرو رفته اگر در آب کر یا جارى بگذارند ، به هر جاى آن که آب برسد پاک مى شود ، واگر بخواهند باطن آن هم پاک شود ، باید به قدرى در آب کر یا جارى بماند که آب به تمام آن فرو رود
مسأله 156 - ظرف نجس را با آب قلیل دو جور مى شود آب کشید : یکى آنکه سه مرتبه بنابر احتیاط پر کنند وخالى کنند ، دیگر آنکه سه دفعه بنابر احتیاط قدرى آب در آن بریزند ودر هر دفعه آب را طورى در آن بگردانند که به جاهاى نجس آن برسد وبیرون بریزند
مسأله 157 - اگر ظرف بزرگى مثل پاتیل وخمره نجس شود ، چنانچه سه مرتبه آن را از آب پر کنند وخالى کنند پاک مى شود ، ورعایت احتیاط هم شده وهمچنین است اگر سه مرتبه از بالا آب در آن بریزند به طورى که تمام اطراف آن را بگیرد ودر هر دفعه آبى که ته آن جمع مى شود بیرون آورند ، واحتیاط واجب آن است که در هر دفعه ظرفى را که با آن آبها را بیرون مى آورند آب بکشند
مسأله 158 - اگر مس نجس ومانند آن را آب کنند وآب بکشند ، ظاهرش پاک مى شود
مسأله 159 - تنورى که به بول نجس شده است ، اگر دو مرتبه از بالا آب در آن بریزند ، به طورى که تمام اطراف آن را بگیرد پاک مى شود ، ودر غیر بول اگر بعد از بر طرف شدن نجاست یک مرتبه به دستورى که گفته شد آب در آن بریزند کافیست وبهتر است که گودالى ته آن بکنند تا آبها در آن جمع شود وبیرون بیاورند ، بعد آن گودال را با خاک پاک پر کنند
مسأله 160 - اگر چیز نجس را بعد از برطرف کردن عین نجاست یک مرتبه در آب کر یا جارى فرو برند که آب به تمام جاهاى نجس آن برسد ، پاک مى شود ودر فرش ولباس ومانند اینها فشار یا مانند آن از مالیدن ، یا لگد کردن ویا هر چیزى که سبب جدا شدن آب شود لازم است
مسأله 161 - اگر بخواهند چیزى را که به بول نجس شده با آب قلیل آب بکشند ، چنانچه یک مرتبه آب روى آن بریزند واز آن جدا شود ، در صورتى که بول در آن چیز نمانده باشد وبعد از برطرف شدن نجاست آب روى آن بیاید یک مرتبه دیگر که آب روى آن بریزند پاک مى شود ، ولى در لباس وفرش ومانند اینها باید بعد از هر دفعه فشار دهند یا کارى کنند که غساله آن بیرون آید
(وغساله آبى است که معمولا در وقت شستن وبعد از آن از چیزى که شسته مى شود ، خود بخود یا به وسیله فشار مى ریزد )
مسأله 162 - اگر چیزى به بول پسر شیرخوارى که غذاخور نشده وشیر خوک وزن کافره نخورده نجس شود ، چنانچه یک مرتبه آب روى آن بریزند که به تمام جاهاى نجس آن برسد پاک مى شود ودر لباس وفرش ومانند اینها فشار لازم نیست
مسأله 163 - اگر چیزى به غیر بول نجس شود ، چنانچه بعد از بر طرف کردن نجاست یک مرتبه آب روى آن بریزند واز آن جدا شود پاک مى گردد ونیز اگر در دفعه اولى که آب روى آن مى ریزند نجاست آن برطرف شود وبعد از برطرف شدن نجاست هم آب روى آن بیاید پاک مى شود ولى در هر صورت لباس ومانند آن را باید کارى کنند تا غساله آن بیرون آید مانند فشار دادن
مسأله 164 - اگر حصیر نجس را که با نخ بافته شده در آب کر یا جارى فرو برند ، بعد از برطرف شدن عین نجاست وفشار دادن نخ پاک مى شود واگر بخواهند آن را با آب قلیل آب بکشند ، در صورتى که با بول نجس شده باشد ، باید به هر قسم که ممکن است اگر چه به لگد کردن باشد دو دفعه فشار دهند ، که در هر دفعه غساله آن جدا شود
مسأله 165 - اگر ظاهر گندم وبرنج وصابون ومانند اینها نجس شود ، به فرو بردن در کر وجارى پاک مى گردد واگر باطن آنها نجس شود پاک نمى شود باطن آنها مگر آنکه بداند آب به باطن آنها نفوذ کرده وآنها را هم در کر یا جارى آب کشد
مسأله 166 - اگر انسان شک کند که آب نجس به باطن صابون رسیده یا نه ، باطن آن پاک است
مسأله 167 - اگر ظاهر برنج وگوشت یا چیزى مانند اینها نجس شده باشد ، چنانچه آن را در ظرفى بگذارند وسه مرتبه آب روى آن بریزند وخالى کنند پاک مى شود واعتبار سه مرتبه بنا بر احتیاط است وظرف آن هم پاک مى گردد ولى اگر بخواهند لباس یا چیزى را که فشار لازم دارد در ظرفى بگذارند وآب بکشند ، باید در هر مرتبه که آب روى آن مى ریزند آن را فشار دهند وظرف را کج کنند ، تا غساله اى که در آن جمع شده بیرون بریزد
مسأله 168 - لباس نجسى را که به نیل ومانند آن رنگ شده اگر در آب کر یا جارى فرو برند وآب پیش از آنکه به واسطه رنگ پارچه مضاف شود ، به تمام آن برسد ، آن لباس پاک مى شود ، اگر چه موقع فشار دادن ، آب مضاف یا رنگین از آن بیرون آید
مسأله 169 - اگر لباسى را در کر یا جارى آب بکشند ، وبعد مثلا لجن آب در آن ببینند ، چنانچه احتمال ندهند که جلوگیرى از رسیدن آب کرده آن لباس پاک است
مسأله 170 - اگر بعد از آب کشیدن لباس ومانند آن خورده گل یا اشنان در آن دیده شود پاک است ولى اگر آب نجس به باطن گل یا اشنان رسیده باشد ظاهر گل واشنان پاک وباطن آنها نجس است اگر نداند آب پاک به باطن آنها رسیده
مسأله 171 - هر چیز نجس ، تا عین نجاست را از آن بر طرف نکنند پاک نمى شود ولى اگر بو یا رنگ نجاست در آن مانده باشد اشکال ندارد پس اگر خون را از لباس برطرف کنند ولباس را آب بکشند ورنگ خون در آن بماند پاک مى باشد ، اما چنانچه به واسطه بو یا رنگ یقین کنند یا احتمال دهند که ذره هاى نجاست در آن چیز مانده نجس است
مسأله 172 - اگر نجاست بدن را در آب کر یا جارى برطرف کنند ، بدن پاک مى شود وبیرون آمدن ودوباره در آب رفتن لازم نیست
مسأله 173 - غذاى نجسى که لاى دندانها مانده اگر آب در دهان بگردانند وبه تمام غذاى نجس برسد پاک مى شود
مسأله 174 - اگر موى سر وصورت را با آب قلیل آب بکشند ( باید کارى کنند که غساله آن جدا شود ولو به سر تکان دادن )
مسأله 175 - اگر جایى از بدن یا لباس را با آب قلیل آب بکشند ، اطراف آنجا که متصل به آن است ومعمولا موقع آب کشیدن آب به آنجا سرایت مى کند ، با پاک شدن جاى نجس پاک مى شود به شرط آنکه در مرتبه دوم که آب مى کشد آب به آنجا هم ریخته شود ، وهمچنین است اگر چیز پاکى را پهلوى چیز نجس بگذارند وروى هر دو آب بریزند پس اگر براى آب کشیدن یک انگشت نجس ، روى همه انگشتها آب بریزند وآب نجس به همه آنها برسد ، بعد از پاک شدن انگشت نجس ، تمام انگشتها پاک مى شود
مسأله 176 - گوشت ودنبه اى که نجس شده ، مثل چیزهاى دیگر آب کشیده مى شود وهمچنین است اگر بدن یا لباس ، چربى کمى داشته باشد که از رسیدن آب به آنها جلوگیرى نکند
مسأله 177 - اگر ظرف یا بدن نجس باشد ، وبعد به طورى چرب شود که جلوگیرى از رسیدن آب به آنها کند ، چنانچه بخواهند ظرف وبدن را آب بکشند ، باید چربى را برطرف کنند تا آب به آنها برسد
مسأله 178 - چیز نجسى که عین نجاست در آن نیست ، اگر زیر شیرى که متصل به کر است یکدفعه بشویند ، پاک مى شود ونیز اگر عین نجاست در آن باشد ، چنانچه عین نجاست آن ، زیر شیر یا بوسیله دیگر برطرف شود وآبى که از آن چیز مى ریزد بو یا رنگ یا مزه نجاست نگرفته باشد ، با آب شیر پاک مى گردد اما اگر آبى که از آن مى ریزد ، بو یا رنگ یا مزه نجاست گرفته باشد باید به قدرى آب شیر روى آن بریزند تا در آبى که از آن جدا مى شود بو یا رنگ یا مزه نجاست نباشد
مسأله 179 - اگر چیزى را آب بکشد ویقین کند پاک شده وبعد شک کند که عین نجاست را از آن برطرف کرده یا نه ، چنانچه موقع آب کشیدن ، متوجه برطرف کردن عین نجاست بوده ، آن چیز پاک است واگر متوجه برطرف کردن عین نجاست نبوده ، باید دوباره آن را آب بکشد
مسأله 180 - زمینى که آب روى آن جارى نمى شود ، اگر نجس شود با آب قلیل پاک نمى گردد ولى زمینى که روى آن شن یا ریگ باشد ، چون آبى که روى آن مى ریزند از آن جدا شده ودر شن وریگ فرو مى رود ، با آب قلیل پاک مى شود ، اما زیر ریگهاى نجس مى ماند
مسأله 181 - زمین سنگ فرش وآجر فرش وزمین سختى که آب در آن فرو نمى رود ، اگر نجس شود با آب قلیل پاک مى گردد ، ولى باید به قدرى آب روى آن بریزند که جارى شود وچنانچه آبى که روى آن ریخته اند از سوراخى بیرون رود همه زمین پاک مى شود ، واگر بیرون نرود جایى که آبها جمع مى شود نجس مى ماند وبراى پاک شدن آنجا باید گودالى بکنند که آب در آن جمع شود ، بعد آب را بیرون بیاورند وگودال را با خاک پر کنند
مسأله 182 - اگر ظاهر نمک سنگ ومانند آن نجس شود ، با آب کمتر از کر هم پاک مى شود
مسأله 183 - اگر شکر آب شده نجس را قند بسازند ودر آب کر یا جارى بگذارند پاک نمى شود
زمین
مسأله 184 - زمین با چند شرط کف پا وته کفش نجس را پاک مى کند : اول آنکه زمین پاک باشد : دوم آنکه نجاست از راه رفتن نجس حاصل شده باشد سوم آنکه بنا بر احتیاط وجوبى خشک باشد : چهارم آنکه اگر عین نجس مثل خون وبول ، یا متنجس مثل گلى که نجس شده در کف پا وته کفش باشد ، به واسطه راه رفتن یا مالیدن پا به زمین برطرف شود ، ونیز زمین باید خاک یا سنگ یا آجر فرش ومانند اینها باشد ، وبا راه رفتن روى فرش وحصیر وسبزه ، کف پا وته کفش نجس پاک نمى شود
مسأله 185 - کف پا وته کفش نجس ، به واسطه راه رفتن روى آسفالت وروى زمینى که با چوپ فرش شده پاک نمى شود
مسأله 186 - براى پاک شدن کف پا وته کفش لازم نیست پانزده ذراع یا بیشتر راه بروند بلکه همین قدر که نجاست بر طرف شود کافى است اگر چه به کمتر از پانزده ذراع یا مالیدن پا به زمین ، نجاست برطرف شود
مسأله 187 - لازم نیست کف پا وته کفش نجس ، تر باشد بلکه اگر خشک هم باشد به راه رفتن پاک مى شود
مسأله 188 - بعد از آنکه کف پا یا ته کفش نجس به راه رفتن پاک شد ، مقدارى از اطراف آن هم که معمولا به گل آلوده مى شود پاک مى گردد
مسأله 189 - کسى که با دست وزانو راه مى رود ، اگر کف دست یا زانوى او نجس شود ، با راه رفتن پاک نمى گردد وهمچنین است ته عصا وته پاى مصنوعى ونعل چهارپایان وچرخ اتومبیل ودرشگه ومانند اینها
مسأله 190 - اگر بعد از راه رفتن ، بو یا رنگ یا ذره هاى کوچکى از نجاست که دیده نمى شود ، در کف پا یا ته کفش بماند اشکال ندارد
مسأله 191 - توى کفش ومقدارى از کف پا که به زمین نمى رسد ، به واسطه راه رفتن پاک نمى شود ولى کف جوراب به واسطه راه رفتن پاک مى شود
آفتاب
مسأله 192 - آفتاب ، زمین ، وساختمان ، وچیزهایى که مانند درب وپنجره در ساختمان به کار برده شده ، وهمچنین میخى را که به دیوار کوبیده اند با پنج شرط پاک مى کند : اول آنکه چیز نجس به طورى تر باشد ، که اگر چیز دیگرى به آن برسد تر شود ، پس اگر خشک باشد باید به وسیله اى آن را تر کنند تا آفتاب خشک کند ، دوم آنکه اگر عین نجاست در آن چیز باشد پیش از تابیدن آفتاب آن را برطرف کنند ، سوم آنکه چیزى از تابیدن آفتاب جلوگیرى نکند ، پس اگر آفتاب از پشت پرده یا ابر ومانند اینها بتابد وچیز نجس را خشک کند ، آن چیز پاک نمى شود ، ولى اگر ابر به قدرى نازک باشد که از تابیدن آفتاب جلوگیرى نکند ، اشکال ندارد ، چهارم آنکه آفتاب به تنهایى چیز نجس را خشک کند پس اگر مثلا چیز نجس به واسطه باد وآفتاب خشک شود ، پاک نمى گردد ، ولى اگر باد به قدرى کم باشد که نگویند به خشک شدن چیز نجس کمک کرده اشکال ندارد ، پنجم آنکه آفتاب مقدارى از بنا وساختمان را که نجاست به آن فرو رفته ، یک مرتبه خشک کند ، پس اگر یک مرتبه بر زمین وساختمان نجس بتابد وروى آن را خشک کند ودفعه دیگر زیر آن را خشک نماید ، فقط روى آن پاک مى شود وزیر آن نجس مى ماند
مسأله 193 - آفتاب حصیر نجس را پاک مى کند ولى اگر یک طرف آن را خشک کند ، پاک شدن طرف دیگر آن اشکال دارد مگر اینکه همه حصیر نجس باشد وآفتاب به یک طرف آن بتابد وهمه خشک شود در این صورت آن طرف دیگر هم پاک مى شود ، ونیز پاک مى شود درخت وگیاه به واسطه تابش آفتاب
مسأله 194 - اگر آفتاب به زمین نجس بتابد ، بعدانسان شک کند که زمین موقع تابیدن آفتاب تر بوده یا نه ، یا ترى آن به واسطه آفتاب خشک شده یا نه ، آن زمین نجس است ، وهمچنین است اگر شک کند که پیش از تابش آفتاب عین نجاست از آن برطرف شده یا نه شک کند که چیزى مانع تابش آفتاب بوده یا نه
مسأله 195 - اگر آفتاب به یک طرف دیوار نجس بتابد ، طرفى که آفتاب نتابیده پاک نمى شود مگر آنکه مجموع نجس باشد وبه واسطه آفتاب که به یکطرف مى تابد همه خشک شود
استحاله
مسأله 196 - اگر جنس چیز نجس به طورى عوض شود که به صورت چیز پاکى درآید پاک مى شود ، مى گویند استحاله شده است مثل آنکه چوب نجس بسوزد وخاکستر گردد ، یا سگ در نمکزار فرو رود ونمک شود ، ولى اگر جنس آن عوض نشود مثل آنکه گندم نجس را آرد کنند یا نان بپزند پاک نمى شود
مسأله 197 - کوزه گلى ومانند آن که از گل نجس ساخته شده نجس است
مسأله 198 - چیز نجسى که معلوم نیست استحاله شده یا نه پاک است
انقلاب
مسأله 199 - اگر شراب بخودى خود یا با واسطه آنکه چیزى مثل سرکه ونمک در آن ریخته اند سرکه شود ، پاک مى گردد
مسأله 200 - شرابى که از انگور نجس ومانند آن درست کنند ، یا نجاست دیگرى به آن برسد ، به سرکه شدن پاک نمى شود
مسأله 201 - سرکه اى که از انگور وکشمش وخرماى نجس درست کنند نجس است
مسأله 202 - اگر پوشال ریز انگور یا خرما داخل آنها باشد وسرکه بریزند ضرر ندارد
مسأله 203 - آب انگورى که به آتش جوش آمده پاک است ، ولى خوردن آن حرام واگر آنقدر بجوشد که ثلثان شود ، یعنى دو قسمت آن کم شود ویک قسمت آن بماند ، حلال مى شود اما اگر به خودى خود جوش بیاید نجس است وفقط به سرکه شدن پاک مى شود
مسأله 204 - اگر دو قسمت آب انگور بدون جوش آمدن کم شود ، چنانچه باقیمانده آن به خودى خود جوش بیاید نجس است
مسأله 205 - آب انگورى که معلوم نیست جوش آمده یا نه پاک است
مسأله 206 - اگر مثلا در یک خوشه غوره یک دانه یا دو دانه انگور باشد ، چنانچه به آبى که از آن خوشه گرفته مى شود ، آبغوره بگویند واثرى از شیرینى انگور در آن نباشد وبجوشد پاک وخوردن آن حلال است
مسأله 207 - اگر انگور در چیزى که به آتش مى جوشد بیفتد وبجوشد اجتناب از آن لازم نیست وخوردن آن حرام نیست
مسأله 208 - اگر بخواهند در چند دیگ شیره بپزند مانعى ندارد کفگیرى را که در دیگ جوش آمده زده اند در دیگى که جوش نیامده بزنند واگر همه جوش آمده باشد مانعى ندارد کفگیر دیگى را که ثلثان نشده در دیگى که ثلثان شده بزنند
مسأله 209 - چیزى که معلوم نیست غوره است یا انگور ، اگر جوش بیاید نجس نمى شود
انتقال
مسأله 210 - اگر خون بدن انسان یا خون حیوانى که خون جهنده دارد ، یعنى حیوانى که وقتى رگ آن را ببرند خون از آن جستن مى کند ، به بدن حیوانى که خون جهنده ندارد برود وخون آن حیوان حساب شود پاک مى گردد واین را انتقال گویند ولى اگر خون آن حیوان نشود نجس است پس خونى که زالو از انسان مى مکد چون خون زالو به آن گفته نمى شود ومى گویند خون انسان است نجس مى باشد بلى در خصوص پشه وشپش وکک در پاک بودن شرط نیست خون آنها حساب شود ومطلقا محکوم به طهارت است
مسأله 211 - اگر کسى پشه اى را که به بدنش نشسته بکشد ونداند خونى که از پشه بیرون آمده از او مکیده یا از خود پشه مى باشد ، پاک است وهمچنین است اگر بداند از او مکیده ولى جزو بدن پشه حساب شود بلکه اگر فاصله بین مکیدن خون وکشتن پشه به قدرى کم باشد که بگویند خون انسان است ، یا معلوم نباشد که مى گویند خون پشه است یا خون انسان پاک است اما اگر بداند خون به بدن حیوان در حال حیات منتقل نشده یا شک نماید نجس مى باشد
اسلام
مسأله 212 - اگر کافر نجس شهادتین بگوید یعنى بگوید : اشهد ان لا اله الا الله واشهد ان محمدا رسول الله ، مسلمان مى شود وبعد از مسلمان شدن ، بدن وآب دهان وبینى وعرق او پاک است ولى اگر موقع مسلمان شدن ، عین نجاست به بدن او بوده ، باید برطرف کند وجاى آن را آب بکشد
مسأله 213 - اگر موقعى که کافر بوده لباس او با رطوبت به بدنش رسیده باشد چه آن لباس در موقع مسلمان شدن در بدن او باشد یا نباشد نجس است ، وباید از آن اجتناب کند
مسأله 214 - اگر کافر شهادتین بگوید ، وانسان نداند قلبا مسلمان شده یا نه ، پاک است ، وهمچنین اگر بداند قلبا مسلمان نشده ولى چیزى که منافى اظهار شهادتین باشد از او سر نزند
تبعیت
مسأله 215 - تبعیت آن است که چیز نجسى به واسطه پاک شدن چیز نجس دیگر پاک شود
مسأله 216 - اگر شراب سرکه شود ظرف آن هم تا جایى که شراب موقع جوش آمدن به آنجا رسیده پاک مى شود وکهنه وچیزى هم که معمولا روى آن مى گذارند اگر به آن رطوبت نجس شود پاک مى گردد ولى اگر پشت ظرف به آن شراب آلوده شود ، باید بعد از سرکه شدن شراب از آن اجتناب کنند
مسأله 217 - آب انگور اگر به خودى خود جوش بیاید وپیش از آنکه سرکه شود به جایى بریزد ، باید آنجا را آب بکشند ولى ظرفى که آب انگور در آن جوش مى آید بعد از سرکه شدن آب انگور پاک مى شود
مسأله 218 - تخته یا سنگى که روى آن ، میت را غسل مى دهند ویا پارچه اى که با آن عورت میت را مى پوشانند ودست کسى که او را غسل مى دهد ، بعد از تمام شدن غسل ، پاک مى شود در صورتى که به تبع شستن میت شسته شود
مسأله 219 - کسى که چیزى را با دست خود آب مى کشد ، بعد از پاک شدن آن چیز ، دست او هم پاک مى شود
مسأله 220 - اگر لباس ومانند آن را با آب قلیل آب بکشند وبه اندازه معمول فشار دهند تا آبى که روى آن ریخته اند جدا شود ، آبى که در آن مى ماند پاک است
مسأله 221 - ظرف نجس را که با آب قلیل آب مى کشند ، بعد از جدا شدن آبى که براى پاک شدن ، روى آن ریخته اند ، آب کمى که در آن مى ماند پاک است
برطرف شدن عین نجاست
مسأله 222 - اگر بدن حیوان به عین نجس مثل خون ، یا متنجس مثل آب نجس آلوده شود ، چنانچه آنها برطرف شود ، بدن آن حیوان پاک مى شود وهمچنین است باطن بدن انسان مثل توى دهان وبینى مثلا اگر خونى در آب دهان از بین برود ، آب کشیدن توى دهان لازم نیست ولى اگر دندان عاریه در دهان نجس شود ، باید آن را آب بکشند
مسأله 223 - اگر غذا لاى دندان مانده باشد وداخل دهان خون بیاید ، چنانچه انسان نداند که خون به غذا رسیده ، آن غذا پاک است
مسأله 224 - مقدارى از لبها وپلک چشم که موقع بستن ، روى هم مى آید ونیز جایى را که انسان نمى داند از ظاهر بدن است یا باطن آن ، اگر نجس شود باید آب بکشد مگر آنکه قبلا از باطن بدن بوده است در این صورت لازم نیست آب بکشد
مسأله 225 - اگر گرد وخاک نجس به لباس وفرش ومانند اینها بنشیند ، چنانچه طورى آنها را تکان دهند که گرد وخاک نجس از آنها بریزد ، آن لباس وفرش پاک است
استبراء حیوان نجاستخوار
مسأله 226 - بول وغائط حیوانى که به خوردن نجاست انسان عادت کرده نجس است واگر بخواهند پاک شود ، باید آن را استبراء کنند یعنى تا مدتى که بعد از آن مدت دیگر نجاستخوار به آن نگویند . نگذارند نجاست بخورد وغذاى پاک به آن بدهند ، وباید شتر نجاستخوار را چهل روز ، وگاو را سى روز ، وگوسفند را ده روز ، ومرغابى را هفت یا پنج روز ومرغ خانگى را سه روز ، از خوردن نجاست جلوگیرى کنند وغذاى پاک به آنها بدهند ، واگر بعد از این مدت باز هم نجاستخوار به آنها گفته شود ، باید تا مدتى که بعد از آن مدت دیگر نجاستخوار به آنها نگویند آنها را از خوردن نجاست جلوگیرى نمایند
خارج شدن خون
مسأله 227 - یازدهم بیرون آمدن خون است به مقدار متعارف از حیوانى که آن را ذبح نموده اند ، که بیرون آمدن این مقدار خون پاک کننده است بقیه خونى را که در اجزاء واعضاء حلال حیوان ذبح شده باقى مى ماند
تیمم میت
مسأله 228 - دوازدهم تیمم میت است که چنانچه آب نبود براى تغسیل میت یا ممکن نشد غسل دادن واو را تیمم بدهند بدن میت که به موت نجس شده بوده است پاک مى گردد
سنگ استنجاء
مسأله 229 - سیزدهم سنگ استنجاء است که پاک کننده محل غائط است
غائب شدن مسلمان
مسأله 230 - چهاردهم اگر بدن یا لباس مسلمان ، یا چیز دیگرى که مانند ظرف وفرش در اختیار اوست ، نجس شود وآن مسلمان غائب شود ، محکوم است به پاک بودن به شرط آنکه احتمال بدهد آن را آب کشیده
مسأله 231 - اگر خود انسان یقین کند که چیزى که نجس بوده پاک شده است یا عادل به پاک شدن آن خبر دهد آن چیز پاک است ، وهمچنین است اگر کسى که چیز نجس در اختیار او است بگوید آن چیز پاک شده ، یا مسلمانى چیز نجس را آب کشیده باشد ، اگر چه معلوم نباشد درست آب کشیده یا نه
مسأله 232 - کسى که وکیل شده است لباس انسان را آب بکشد ، اگر بگوید آب کشیدم آن لباس پاک است
مسأله 233 - اگر انسان حالى دارد که در آب کشیدن چیز نجس یقین پیدا نمى کند ، مى تواند به گمان اکتفا نماید