آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام نذر وعهد
مسأله 2634 - نذر آن است که انسان بر خود واجب کند که کار خیرى را براى خدا بجا آورد ، یا کارى را که نکردن آن بهتر است براى خدا ترک نماید .
مسأله 2635 - در نذر صیغه لازم نیست به عربى بخوانند پس اگر بگوید چنانچه مریض من خوب شود ، بارى خدا ده تومان به فقیر مى دهم ، نذر او صحیح است ، بلکه اگر قصد کند به این نحو ولفظى نگوید نذر محقق مى شود .
مسأله 2636 - کسى که نذر مى کند باید مکلف وعاقل باشد وبه اختیار خود نذر کند ، بنا بر این نذر کردن کسى که او را مجبور کرده اند . یا به واسطه عصبانى شدن بى اختیار نذر کرده صحیح نیست .
مسأله 2637 - اگر شوهر از نذر کردن زن جلو گیرى نماید ، زن نمى تواند نذر کند واگر بدون اجازه شوهر نذر کند نذر او باطل است .
مسأله 2638 - اگر زن با اجازه شوهر نذر کند ، شوهرش نمى تواند نذر او را بهم بزند ، یا او را از عمل کردن به نذر جلوگیرى نماید .
مسأله 2639 - اگر فرزند با اجازه پدر نذر کند ، باید به آن نذر عمل نماید . بلکه اگر بدون اجازه او نذر کند ، عمل کردن به آن نذر واجب است . بلى پدر مى تواند نذر فرزند را منحل کند .
مسأله 2640 - انسان کارى را مى تواند نذر کند که انجام آن برایش ممکن باشد ، بنا بر این کسى که نمى تواند پیاده کربلا برود ، اگر نذر کند که پیاده برود ، نذر او صحیح نیست .
مسأله 2641 - اگر نذر کند که کار حرام یا مکروهى را انجام دهد ، یا کار واجب یا مستحبى را ترک کند ، نذر او صحیح نیست .
مسأله 2642 - اگر نذر کند که کار مباحى را انجام دهد یا ترک نماید ، چنانچه بجا آوردن آن وترکش از هر جهت مساوى باشد ، نذر او صحیح نیست واگر انجام آن از جهتى بهتر باشد وانسان به قصد همان جهت نذر کند ، مثلا نذر کند غذایى را بخورد که براى عبادت قوت بگیرد ، نذر او صحیح است . ونیز اگر ترک آن از جهتى بهتر باشد وانسان براى همان جهت نذر کند که آن را ترک نماید مثلا براى اینکه دود مضر است نذر کند که آن را استعمال نکند نذر او صحیح مى باشد .
مسأله 2643 - اگر نذر کند نماز واجب خود را در جایى که به خودى خود ثواب نماز در آنجا زیاد نیست مثلا نذر کند نماز را در اطاق بخواند ، چنانچه نماز خواندن در آنجا از جهتى بهتر باشد مثلا به واسطه اینکه خلوت است انسان حضور قلب پیدا مى کند نذر او صحیح است .
مسأله 2644 - اگر نذر کند عملى را انجام دهد ، باید همان طور که نذر کرده ماه بخواند چنانچه قبل از آن روز یا عبد از آن بجا آورد کفایت نمى کند . ونیز اگر نذر کند که وقتى مریض او خوب شد صدقه بدهد ، چنانچه پیش از آنکه خوب شود صدقه را بدهد کافى نیست .
مسأله 2645 - اگر نذر کند روزه بگیرد ولى وقت ومقدار آن را معین نکند ، چنانچه یک روز روزه بگیرد کافى است . واگر نذر کند نماز بخواند ومقدار وخصوصیات آن را معین نکند ، اگر یک نماز دو رکعتى بخواند کفایت مى کند ، واگر نذر کند صدقه بدهد وجنس ومقدار آن را معین نکند ، اگر چیزى بدهد که بگویند صدقه داده ، به نذر عمل کرده است ، واگر نذر کند کارى براى خدا بجا آورد در صورتى که یک نماز بخواند یا یک روز روزه بگیرد ، یا چیزى صدقه بدهد ، نذر خود را انجام داده است .
مسأله 2646 - اگر نذر کند روز معینى را روزه بگیرد ، باید همان روز را روزه بگیرد ونمى تواند در آن روز مسافرت ند ، واگر به واسطه مسافرت روزه نگیرد ، باید گذشته از قضاى آن روز کفاره هم بدهد ، یعنى یک بنده آزاد کند یا به ده فقیر طعام دهد ، یا ده فقیر را بپوشاند ، واگر اینها را نتواند باید سه روز پى در پى روزه بگیرد . ولى اگر ناچار شود که مسافرت کند ، یا عذر دیگرى مثل مرض یا حیض بر او پیش آید قضاء تنها کافى است .
مسأله 2647 - اگر انسان از روى اختیار به نذر خود عمل نکند ، باید به مقدارى که در مسأله پیش گفته شد کفاره بدهد .
مسأله 2648 - اگر نذر کند که تا وقت معینى عملى را ترک کند ، بعد از گذشتن آن وقت مى تواند آن عمل را بجا آورد ، واگر پیش از گذشتن وقت از روى فراموشى یا ناچارى انجام دهد ، چیزى بر او واجب نیست ، ولى باز هم لازم است که تا آن وقت آن عمل را بجا نیاورد ، وچنانچه دو باره پیش از رسیدن آن وقت بدون عذر آن عمل را انجام دهد ، باید به مقدارى که در دو مسأله پیش گفته شد کفاره بدهد .
مسأله 2649 - کسى که نذر کرده عملى را ترک کند ووقتى براى آن معین نکرده است ، اگر از روى فراموشى ، یا ناچارى ، یا ندانستن ، آن عمل را انجام دهد کفاره بر او واجب نیست . ولى بعدا هر وقت از روى اختیار آن را بجاآورد ، باید به مقدارى که در سه مسأله پیش گفته شد کفاره بدهد .
مسأله 2650 - اگر نذر کند که در هر هفته روز معنى مثلا روز جمعه را روزه بگیرد چنانچه یکى از جمعه ها عید فطر یا عید قربان شد یا در روز جمعه عذر دیگرى مانند حیض براى او پیدا شود ، باید آن روز را روزه نگیرد وقضاى آن را بجا آورد .
مسأله 2651 - اگر نذر کند که مقدار معینى صدقه بدهد چنانچه پیش از دادن صدقه بمیرد باید آن مقدار را از مال او صدقه بدهند .
مسأله 2652 - اگر نذر کند که به فقیر معینى صدقه بدهد ، نمى تواند آن را به فقیر دیگر بدهد ، واگر آن فقیر بمیرد ، بنا بر احتیاط باید به ورثه او بدهد .
مسأله 2653 - اگر نذر کند که به زیارت یکى از امامن مثلا به زیارت حضرت ابا عبد الله علیه السلام مشرف شود ، چنانچه به زیارت امام دیگر برود کافى نیست ، واگر به واسطه عذرى نتواند آن امام را زیارت کند ، چیزى بر او واجب نیست .
مسأله 2654 - کسى که نذر کرده زیارت برود وغسل زیارت ونماز آن را نذر نکرده ، لازم نیست آنها را بجا آورد .
مسأله 2655 - اگر براى حرم یکى از امامان یا امام زادگان چیزى نذر کند ، باید آن را در تعمیر وروشنایى وفرش حرم ومانند اینها مصرف کند .
مسأله 2656 - اگر براى خود امام علیه السلام چیزى نذر کند ، چنانچه مصرف معینى را قصد کرده ، باید به همان مصرف برساند ، واگر مصرف معینى را قصد نکرده ، باید به فقراء وزوار بدهد ، یا مسجد ومانند آن بسازد ، وثواب آن را هدیه آن امام نماید وهمچنین است اگر چیزى را براى امامزاده اى نذر کند .
مسأله 2657 - گوسفندى را که براى صدقه ، یا براى یکى از امامان نذر کرده اند پشم آن ومقدارى که چاق مى شود جزء نذر است .
مسأله 2658 - هر گاه نذر کند که اگر مریض او خوب شود ، یا مسافر او بیاید ، عملى را انجام دهد ، چنانچه معلوم شود که پیش از نذر کردن مریض خوب شده ، یا مسافر آمده است عمل کردن به نذر لازم نیست .
مسأله 2659 - اگر پدر یا مادر نذر کند که دختر خود را به سید شوهر دهد ، بعد از آنکه دختر به تکلیف رسید ، اختیار با خود اوست ونذر آنان اعتبار ندارد .
مسأله 2660 - هر گاه با خدا عهد کند که اگر به حاجت شرعى خود برسد ، کار خیرى را انجام دهد ، بعد از آنکه حاجتش بر آورده شد ، باید آن کار را انجام دهد ، ونیز اگر بدون آنکه حاجتى داشته باشد ، عهد کند که عمل خیرى را انجام دهد ، آن عمل بر او واجب مى شود .
مسأله 2661 - در عهد لازم نیست صیغه خوانده شود ، وهمان انشاء نفسانى کافى است ، وکارى را که عهد مى کند انجام دهد ، باید یا عبادت باشد مثل نماز واجب ومستحب یا کارى بادش که انجام آن بهتر از ترکش باشد ویا کار مباح باشد .
مسأله 2662 - اگر به عهد خود عمل نکند ، باید کفاره بدهد یعنى شصت فقیر را سیر کند ، یا دو ماه روزه بگیرد یا یک بنده آزاد کند .