آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
نماز جماعت
مسأله 1400 - مستحب است نمازهاى یومیه را به جماعت بخوانند ودر نماز صبح ومغرب وعشاء خصوصا براى همسایهء مسجد وکسى که صداى اذان مسجد را مى شنود بیشتر سفارش شده است
مسأله 1401 - اگر یک نفر به امام جماعت اقتداء کند هر رکعت از نماز آنا ن ثواب صد وپنجاه نماز دارد واگر دو نفر اقتداء کنند هر رکعتى ثواب ششصد نما ز دارد وهرچه بیشتر شوند ثواب نمازشان بیشتر مى شود تا به ده نفر برسند وعده آنان که از ده گذشت ، اگر تمام آسمانها کاغذ ودریاها مرکب ودرختها قلم وجن وانس وملائکه نویسنده شوند ، نمى توانند ثواب یک رکعت آن را بنویسند
مسأله 1402 - حاضر نشدن به نماز جماعت از روى بى اعتنایى جایز نیست وسزاوار نیست که انسان بدون عذر نماز جماعت را ترک کند
مسأله 1403 - مستحب است انسان صبر کند که نماز را به جماعت بخواند ونماز جماعت از نماز اول وقت که فرادى یعنى تنها خوانده شود بهتر است ، ونیز نماز جماعتى را که مختصر بخوانند از نماز فرادى که آن را طول بدهند بهتر است
مسأله 1404 - وقتى که جماعت برپا مى شود ، مستحب است کسى که نمازش را فرادى خوانده دوباره با جماعت بخواند واگر بعد بفهمد که نماز دولش باطل بوده ، نماز دوم دو کافى است
مسأله 1405 - اگر مأموم بخواهد نمازى را که به جماعت خوانده دوباره با جماعت بخواند ، اشکال ندارد ، وهمچنین امام مى تواند ثانیا امام شود ، ونیز مأموم مى تواند امام شود
مسأله 1406 - کسى که در نماز وسواس دارد بحدى که نماز را باطل مى کند وفقط در صورتى که نماز را با جماعت بخواند ، از وسواس راحت مى شود ، باید نماز را با جماعت بخواند
مسأله 1407 - اگر پدر یا مادر به فرزند خود امر کند که نماز را به جماعت بخواند نماز جماعت بر دو واجب مى شود در صورتى که ترک آن موجب ایذاء یا عقوق آنها شود ، والا واجب نمى شود
مسأله 1408 - نماز مستحب را نمى شود به جماعت خواند ، مگر نماز استسقاء که براى آمدن باران مى خوانند
مسأله 1409 - اگر امام جماعت نماز یومیه مى خواند ، هر کدام از نمازهاى یومیه را مى شود به او اقتدا کرد ولى اگر نماز یومیه اش را احتیاطا دوباره مى خواند ، اقتداء کردن به دو اشکال دارد
مسأله 1410 - اگر امام جماعت قضاى نماز یومیه خود را یا کس دیگر را مى خواند مى شود به او اقتداء کرد ولى اگر نماز را احتیاطا قضاء مى کند ، اقتداى به دو اشکال دارد
مسأله 1411 - اگر انسان نداند نمازى را که امام مى خواند نماز واجب یومیه است یا نماز مستحب ، نمى تواند به او اقتداء کند
مسأله 1412 - اگر امام در محراب باشد وکسى پشت سر دو اقتداء نکرده باشد ، کسانى که دو طرف محراب ایستاده اند وبه واسطه دیوار محراب امام را نمى بینند نمى توانند به دو اقتدا کنند ولى اگر کسى پشت سر امام اقتدا کرده باشد ، اقتدا کردن کسانى که دو طرف او ایستاده اند وبه دو متصلند وبه واسطه دیوار محراب امام را نمى بینند اشکال ندارد نماز وجماعتشان صحیح است
مسأله 1413 - اگر به واسطه درازى صف اول ، کسانى که دو طرف صف ایستاده اند امام را نبینند مى توانند اقتدا کنند ونیز اگر به واسطه درازى یکى از صفهاى دیگر کسانى که دو طرف آن ایستاده اند ، صف جلوى خود را نبینند مى توانند اقتداء نمایند
مسأله 1414 - اگر صفهاى جماعت تا درب مسجد برسد کسى که مقابل درب پشت ایستاده نمازش صحیح است ونیز نماز کسانى که پشت سر او اقتدا مى کنند صحیح میباشد ، وهمچنین نماز کسانى که دو طرف دو ایستاده اند وصف جلو را نمى بینند اشکال ندارد
مسأله 1415 - کسى که پشت ستون ایتساده ، اگر از طرف راست پا چپ به واسطه مأموم دیگر به امام متصل نباشد ، نمى تواند اقتدا کند
مسأله 1416 - جاى ایستادن امام باید از جاى مأموم بلندتر نباشد ، ولى اگر کمتر از یک وجب بلندتر باش اشکال ندارد ، ونیز اگر زمین سراشیب باشد وامام در طرفى که بلندتر است بایستد در صورتى که سراشیبى آن زیاد نباشد وطورى باشد که به آن زمین مسطح بگویند مانعى ندارد
مسأله 1417 - اگر جاى مأموم بلندتر از جاى امام باشد اشکال ندارد ولى اگر به قدرى بلند باشد که نگویند اجتماع کرده اند ، جماعت صحیح نیست
مسأله 1418 - اگر بین کسانى که در یک صف ایستاده اند بچه ممیز یعنى بچه اى که خوب وبد را مى فهمد فاصله شود ، چنانچه ندانند نماز دو باطل است مى توانند اقتدا کنند
مسأله 1419 - بعد از تکبیر امام اگر صف جلو آماده نماز باشند ، وتکبیر گفتن آنان نزد یک باشد ، کسى که در صف بعد ایستاده مى تواند تکبیر بگوید
مسأله 1420 - اگر بداند نماز یک صف از صفهاى جلو باطل است ، در صفهاى بعد نمى توانند اقتدا کند ، ولى اگر نداند نماز آنان صحیح است یا نه ، مى تواند اقتدا نماید
مسأله 1421 - هرگاه بداند نماز امام باطل است مثلا بداند امام وضوء ندارد ، اگر چه خود امام ملتفت نباشد ، نمى تواند به او اقتدا کند
مسأله 1422 - اگر مأموم بعد از نماز بفهمد که امام عادل نبوده ، یا کافر بوده یا به جهتى نمازش باطل بوده ، مثلا بى وضوء نماز خوانده نمازش صحیح است
مسأله 1423 - اگر در بین نماز شک کند که اقتدا کرده یا نه ، چنانچه در حالى باشد که وظیفه مأموم است مثلا به حمد وسوره امام گوش مى دهد مى تواند نماز را به جماعت تمام کند واگر مشغول کارى باشد که هم وظیفه امام وهم وظیفه مأموم است مثلا در رکوع یا سجده باشد باید نماز را به نیت فرادى تمام نماید
مسأله 1424 - جائز است در بین نماز جماعت ، اگر چه ناچار نشود ، نیت فرادى بکند
مسأله 1425 - اگر مأموم بعد از حمد وسوره امام ، نیت فرادى کند لازم نیست حمد وسوره را بخواند ، ولى اگر پیش از تمام شدن حمد وسوره نیت فرادى نماید ، باید مقدارى را که امام نخوانده بخواند
مسأله 1426 - اگر در بین نماز جماعت نیت فرادى نماید بنابر احتیاط واجب نمى تواند دوباره نیت جماعت کند ، ولى اگر مردد شود که نیت فرادى کند یا نه وبعد تصمیم بگیرد که نماز را با جماعت تمام کند ، نمازش صحیح است
مسأله 1427 - اگر شک کند که نیت فرادى کرده یا نه ، باید بنا بگذارد که نیت فرادى نکرده است
مسأله 1428 - اگر موقعى که امام در رکوع است اقتدا کند وبه رکوع امام برسد اگر چه ذکر امام تمام شده باشد نمازش صحیح است ویک رکعت حساب مى شود اما اگر به مقدار رکوع خم شود وبه رکوع امام نرسد نمازش صحیح است ومخیر است نماز را فرادى تمام کند یا بایستد تا امام به رکعت دوم برسد وآن رکعت دوم را رکعت اول خودش قرار بدهد یا متابعت امام را در سجده بکند وآن سجده را هم حساب ننماید
مسأله 1429 - اگر موقعى که امام در رکوع است اقتدا کند وبه مقدار رکوع خم شود وشک کند که به رکوع امام رسیده یا نه نمازش صحیح است ومخیر است بین سه عملى که در مسأله قبل گذشت
مسأله 1430 - اگر موقعى که امام در رکوع است اقتدا کند وپیش از آنکه به اندازه رکوع خم شود ، امام سر از رکوع بردارد ، مخیر است بایستد تا امام براى رکعت بعد برخیزد وآن را رکعت اول نماز خود حساب کند ، ویا نیت فرادى نماید یا متابعت امام را در سجده بنماید وآن سجده را حساب نکند
مسأله 1431 - اگر اول نماز یا بین حمد وسوره اقتدا کند وپیش از آنکه به رکوع رود امام از رکوع بر دارد نماز او صحیح است
مسأله 1432 - اگر موقعى برسد که امام مشغول خواندن تشهد آخر نماز است ، چنانچه بخواهد به ثواب جماعت برسد ، باید بعد از نیت وگفتن تکبیرة الاحرام بنشیند وتشهد را با امام بخواند به قصد ذکر مطلق ، ولى سلام را نگوید وصبر کند تا امام سلام نماز را بدهد ، بعد بایستد وبدون آنکه دوباره نیت کند وتکبیر بگوید حمد وسوره را بخواند وآن را رکعت اول نماز خود حساب کند
مسأله 1433 - مأموم نباید جلوتر از امام بایستد بلکه اگر مساوى دو بایستد اشکال دارد ، وباید خیلى کم در جمیع حاذت نماز از امام عقبتر باشد ، واگر قد او بلندتر از امام است ، باید طورى بایستد که در رکوع وسجود جلوتر از امام نباشد بلکه مساوى هم نباشند
مسأله 1434 - در نماز جماعت باید بین مأموم وامام پرده ومانند آن که پشت آن دیده نمى شود فاصله نباشد ، وهمچنین است بین انسان ومأموم دیگرى که انسان به واسطه او به امام متصل شده است ، ولى اگر امام مرد ومأموم زن باشد چنانچه بین آن زن وامام یا بین آن زن ومأموم دیگرى که مرد است وزن به واسطه او به امام متصل شده است پرده ومانند آن باشد اشکال ندارد
مسأله 1435 - اگر بعد از شروع به نماز بین مأموم وامام یا بین مأموم وکسى که مأموم به واسطه او متصل به امام است ، پرده یا چیز دیگرى که پشت آن را نمى توان دید فاصله شود چنانچه مأموم فور عمل به وظیفه فرادى نکند نمازش باطل است
مسأله 1436 - واجب است بین جاى سجده مأموم وجاى ایستادن امام بیشتر از یک متر فاصله نباشد وکمتر از آن مانعى ندارد ، ونیز اگر انسان به واسطه مأمومى که جلوى او ایستاده به امام متصل باشد ، باید فاصله جاى سجده اش از جاى ایستادن دو بیشتر از یک متر نباشد وبهتر است که جاى سجده مأموم با جاى کسى که جلوى او ایستاده ، هیچ فاصله نداشته باشد
مسأله 1437 - اگر مأموم به واسطه کسى که طرف راست یا چپ او اقتدا کرده به امام متصل باشد واز جلو به امام متصل نباشد ، باید کسى که در طرف راست یا چپ او اقتدا کرده بیشتر از یک متر فاصله نداشته باشد
مسأله 1438 - اگر در نماز بین مأموم وامام ، یا بین مأموم وکسى که مأموم به واسطه او به امام متصل است ، بیشتر از یک متر فاصله پیدا شود ، چنانچه فور عمل به وظیفه فرادى نکند نمازش باطل است
مسأله 1439 - اگر نماز همه کسانى که در صف جلو هستند تمام شود ، یا همه نیت فرادى نمایند ، چنانچه کسانى که در صف بعد ایستاده اند فور عمل به وظیفه فرادى نمایند نماز صف بعد صحیح است ودر غیر این صورت نماز صف بعد باطل است
مسأله 1440 - اگر در رکعت دوم اقتدا کند لازم نیست حمد وسوره بخواند ومستحب است قنوت وتشهد را با امام بخواند واحتیاط واجب آن است که موقع خواندن تشهد دست وسینه پا را به زمین بگذارد وزانوها را بلند کند وباید بعد از تشهد با امام برخیزد و حمد واحتیاطا سوره را بخواند واگر براى سوره وقت ندارد ، حمد را تمام کند ودر رکوع یا سجده خود را به امام برساند ولى اگر در رکوع به امام نرسد ودر سجده به امام برسد ، بهتر است که قصد فرادى بنماید
مسأله 1441 - اگر موقعى که امام در رکعت دوم نماز چهار رکعتى است اقتدا کند باید در رکعت دوم نمازش که رکعت سوم امام است بعد از دو سجده بنشیند وتشهد را به مقدار واجب بخواند وبرخیزد وتسبیحات اربعه را ، یک مرتبه بگوید ودر رکوع یا سجده خود را به مام برساند
مسأله 1442 - اگر امام در رکعت سوم یا چهارم باشد ومأموم بداند که اگر اقتدا کند وحمد را بخواند به رکوع امام نمى رسد ، بنابر احتیاط واجب باید صبر کند تا امام به رکوع رود ، بعد اقتدا نماید
مسأله 1443 - اگر در رکعت سوم یا چهارم امام اقتدا کند ، باید حمد واحتیاطا سوره را بخواند واگر براى سوره وقت ندارد ، باید حمد را تمام کند ودر رکوع یا سجده خود را به امام برساند ، ولى اگر در رکوع به امام نرسد ، بهتر است که قصد فرادى بنماید
مسأله 1444 - کسى که مى داند اگر سوره یا قنوت را تمام کند به رکوع امام نمى رسد چنانچه عمد سوره یا قنوت را بخواند وبه رکوع نرسد اگر چه نمازش صحیح است ولى گناه کرده
مسأله 1445 - کسى که اطمینان دارد که اگر سوره را شروع کند یا تمام نماید به رکوع امام مى رسد ، بهتر است که سوره را شروع کند ، یا اگر شروع کرده تمام نماید
مسأله 1446 - کسى که یقین دارد ، اگر سوره را بخواند به رکوع امام مى رسد چنانچه سوره را بخواند وبه رکوع نرسد نمازش صحیح است
مسأله 1447 - اگر امام ایستاده باشد ومأموم نداند که در کدام رکعت است مى تواند اقتدا کند ، ولى باید قرائت را به قصد قربت بخواند واگر چه بعد بفهمد که امام در رکعت اول یا دوم بوده ، نمازش صحیح است
مسأله 1448 - اگر به خیال اینکه امام در رکعت اول یا دوم است حمد وسوره نخواند وبعد از رکوع بفهمد که در رکعت سوم یا چهارم بوده ، نمازش صحیح است ولى اگر پیش از رکوع بفهمد ، باید قرائت را بخواند واگر وقت ندارد ، فقط حمد را بخواند ودر رکوع یا سجده خود را به امام برساند یا قصد فرادى بنماید واحوط قصد فرادى است
مسأله 1449 - اگر به خیال اینکه امام در رکعت سوم یا چهارم است حمد وسوره بخواند وپیش از رکوع یا بعد از آن بفهمد که در رکعت اول یا دوم بوده نمازش صحیح است ، واگر در بین حمد وسوره بفهمد ، لازم نیست آنها را تمام کند
مسأله 1450 - اگر موقعى که مشغول نماز مستحبى است جماعت برپا شود ، چنانچه اطمینان ندارد که اگر نماز را تمام کند به جماعت برسد ، مستحب است نماز را رها کند ومشغول نماز جماعت شود بلکه اگر اطمینان نداشته باشد که به رکعت اول برسد مستحب است به همین دستور رفتار نماید
مسأله 1451 - اگر موقعى که مشغول نماز سه رکعتى یا چهار رکعتى است جماعت برپ شود چنانچه به رکوع رکعت سوم نرفته واطمینان ندارد که اگر نماز را تمام کند به جماعت برسد مستحب است به نیت نماز مستحبى نماز را دو رکعتى تمام کند وخود را به جماعت برساند
مسأله 1452 - اگر نماز امام تمام شود ومأموم مشغول تشهد یا سلام اول باش لازم نیست نیت فرادى کند
مسأله 1453 - کسى که یک رکعت از امام عقب مانده مى تواند به جماعت ادامه دهد تا امام سلام دهد ومى تواند قصد فرادى نموده نماز را تمام کند واگر به جماعت ادامه داد ورکعت اول مأموم یا سوم او بود بنابر احتیاط واجب باید وقتى امام تشهد مى خواند انگشتان دست وسینه پا را به زمین بگذارد وزانوها را بلند نگاه دارد تا امام سلام نماز را بدهد وبعد برخیزید