آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام حواله دادن
مسأله 2285 - اگر انسان طلبکار خود را حواله بدهد که طلب خود را از دیگرى بگیرد وطلبکار قبول نماید ، بعد از آنکه حواله درست شد ، کسى که به او حواله شده بدهکار مى شود ، ودیگر طلبکار نمى تواند طلبى را که دارد از بدهکار اولى مطالبه نماید .
مسأله 2286 - بدهکار وطلبکار وکسى که سر او حواله شده ، باید مکلف وعاقل باشند وکسى آنها را مجبور نکرده باشد ونیز باید سفیه نباشند ، یعنى مال خود را در کارهاى بیهوده مصرف نکنند بلى در صورتى که حواله بر کسى باشد که مدیون نیست به بدهکار سفیه بدون بدهکار مانعى ندارد .
مسأله 2287 - حواله دادن سر کسى که بدهکار نیست ، در صورتى صحیح است که او قبول کند ، ونیز اگر انسان بخواهد به کسى که جنسى بدهکار است ، جنس دیگر حواله دهد مثلا به کسى که جو بدهکار است گندم حواله دهد ، تا او قبول نکند حواله صحیح نیست .
مسأله 2288 - موقعى که انسان حواله مى دهد باید بدهکار باشد ، پس اگر بخواهد از کسى قرض کند ، تا وقتى از او قرض نکرده نمى تواند او را به کسى حواله دهد که آنچه را بعدا قرض مى دهد از آن کس بگیرد .
مسأله 2289 - باید مقدار حواله وجنس آن معین باشد واقعا پس اگر مثلا ده من گندم وده تومان پول به یکنفر بدهکار باشد وبه او بگوید یکى از دو طلب خود را از فلانى بگیر وآن را معین نکند ، حواله درست نیست .
مسأله 2290 - اگر بدهى واقعا معین باشد ولى بدهکار وطلبکار در موقع حواله دادن ، مقدار آن یا جنس آن را ندانند حواله صحیح است مثلا اگر طلب کسى را در دفتر نوشته باشد وپیش از دیدن دفتر حواله بدهد وبعد دفتر را ببیند وبه طلبکار مقدرا طلبش را بگوید ، وحواله صحیح مى باشد .
مسأله 2291 - طلبکار مى تواند حواله را قبول نکند ، اگر چه کسى که به او حواله شده فقیر نباشد ودر پرداختن حواله هم کوتاهى ننماید .
مسأله 2292 - اگر سر کسى حواله بدهد که بدهکار نیست ، چنانچه او حواله را قبول کند ، پیش از پرداختن حواله نمى تواند مقدار حواله را از حواله دهنده مطالبه نموده وبگیرد ، واگر طلبکار طلب خود را به مقدار کمترى صلح کند ، کسى که حواله را قبول کرده ، همان قدر را مى تواند از حواله دهنده مطالبه نماید .
مساله 2293 - بعد از آنکه حواله درست شد ، حواله دهنده وکسى که به او حواله شده ، نمى توانند حواله را بهم بزنند ، وهر گاه کسى که به او حواله شده در موقع حواله فقیر نباشد ، اگر چه بعدا فقیر شود . طلبکار نمى تواند حواله را بهم بزند ، وهمچنین است اگر موقع حواله فقیر باشد . وطلبکار بداند فقیر است ، ولى اگر نداند فقیر است وبعد بفهمد ، اگر چه در آن وقت مالدار شده باشد ، طلبکار مى تواند حواله را بهم بزند وطلب خود را از حواله دهنده بگیرد .
مسأله 2294 - اگر بدهکار وطلبکار وکسى که به او حواله شده ، یا یکى از آنان براى خود حق بهم زدن حواله را قرار دهند ، مطابق قرارى که گذاشته اند ، مى توانند حواله را بهم بزنند .
مسأله 2295 - اگر حواله دهنده خودش طلب طلبکار را بدهد ، چنانچه به خواهش کسى که به او حواله شده داده است ، مى تواند چیزى را که داده از او بگیرد واگر بدون خواهش او داده وقصدش این بوده که عوض آن را نگیرد ، نمى تواند چیزى را که داده از او مطالبه نماید .