آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
مبطلات نماز
مسأله 1133 - دوازده چیز نماز را باطل مى کند وآنها را مبطلات مى گویند :
اول آنکه در بین نماز یکى از شرطهاى آن از بین برود ، مثلا در بین نماز بفهمد جاى سجده اش غصبى است
دوم آنکه در بین نماز عمدا یا سهوا یا از روى ناچارى ، چیزى که وضوء یا غسل را باطل مى کند ، پیش آید ، مثلا بول از او بیرون آید ، ولى چنانچه بعد از دخول در سجده رکعت اخیره اجزاء باقیه را فراموش کند ومحدث شود نماز صحیح است ، وهمچنین کسى که نمى تواند از بیرون آمدن بول وغائط خوددارى کند ، اگر در بین نماز بول یا غائط از او خارج شود چنانچه به دستورى که در احکام وضوء گفته شد ( 1 ) رفتار نماید نمازش باطل نمى شود ، ونیز اگر در بین نماز از زن مستحاضه خون خارج شود ، در صورتى که به دستور استحاضه رفتار کرده باشد ، نمازش صحیح است
مسأله 1134 - کسى که بى اختیار خوابش برده ، اگر نداند که در بین نماز خوابش برده یا بعد از آن ، باید نمازش را دوباره بخواند
مسأله 1135 - اگر بداند به اختیار خودش خوابیده وشک کند که بعد از نماز بوده یا در بین نماز یادش رفته که مشغول نماز است وخوابیده ، نمازش صحیح است
مسأله 1136 - اگر در حال سجده از خواب بیدار شود وشک کند که در سجده نماز است ، یا در سجده شکر وبداند بى اختیار خوابش برده ، باید آن نماز را دوباره بخواند
سوم از مبطلات نماز آن است که مثل بعض کسانى که شیعه نیستند دستها را رویهم بگذارد
مسأله 1137 - هرگاه براى ادب دستها را روى هم بگذارد ، اگر مثل آنها باشد باید دوباره نماز را بخواند بلکه اگر مثل آنها هم نباشد ، باید نماز را دوباره بخواند ولى اگر از روى فراموشى یا ناچارى یا براى کار دیگرى مثل خاراندن دست ومانند آن دستها را رویهم بگذارد اشکال ندارد
چهارم از مبطلات نماز آن است که بعد از خواندن حمد ، آمین بگوید اگر اشتباها یا از روى تقیه بگوید ، نمازش باطل نمى شود
پنجم از مبطلات نماز آن است که عمدا یا از روى فراموشى پشت به قبله کند ، یا بطرف راست یا چپ قبله برگردد ، بلکه اگر عمدا یا سهوا بقدرى برگردد که نگویند رو به قبله است ، اگر چه بطرف راست یا چب نرسد ، نمازش باطل است
مسأله 1138 - اگر عمدا یا سهوا سر را به قدرى بگرداند که بتواند پشت سر را ببیند ، وبدن از قبله منحرف بشود نمازش باطل است ولى اگر سر را کمى بگرداند که نگویند روى خود را از قبله گردانده عمدا باشد ، یا اشتباها نمازش باطل نمى شود
ششم از مبطلات نماز آن است که عمدا کلمه اى بگوید که دو حرف یا بیشتر باشد ، اگر چه معنى هم نداشته باشد ، واگر سهوا بگوید نماز باطل نمى شود
مسأله 1139 - اگر کلمه اى بگوید که یک حرف دارد ، چنانچه آن کلمه معنى داشته باشد مثل ( ق ) که در زبان عرب به معناى این است که نگهدارى کن ، چنانچه معناى آن را بداند وقصد آن را نماید ، نمازش باطل مى شود بلکه اگر قصد معناى آن را نکند ولى متلفت معناى آن باشد ، احتیاط واجب آن است که نماز را دوباره بخواند
مسأله 1140 - سرفه کردن وآروغ زدن وآه کشیدن در نماز اشکال ندارد ، ولى گفتن آخ وآه ومانند اینها که دو حرف است ، اگر عمدى باشد نماز را باطل مى کند
مسأله 1141 - اگر کلمه اى را به قصد ذکر بگوید مثلا به قصد ذکر بگوید : الله اکبر ودر موقع گفتن آن ، صدا را بلند کند که چیزى را به دیگرى بفهماند اشکال ندارد هر چند داعى بر گفتن ذکر فهماندن باشد ولى چنانچه به قصد اینکه چیزى به کسى بفهماند بگوید ، اگر چه قصد ذکر هم داشته باشد ، نماز باطل مى شود
مسأله 1142 - خواندن قرآن در نماز ، غیر از چهار سوره اى که سجده واجب دارد ودر احکام جنابت گفته شد ( 1 ) ونیز دعا کردن در نماز اشکال ندارد ولى احتیاط واجب آن است که به غیر عربى دعا نکند
مسأله 1143 - اگر چیزى از حمد وسوره وذکرهاى نماز را عمدا یا احتیاطا چند مرتبه بگوید اشکال ندارد ، ولى اگر از روى وسواس چند مرتبه بگوید ، بنا بر احتیاط نماز را اعاده نماید
مسأله 1144 - در حال نماز ، انسان نباید به دیگرى سلام کند واگر دیگرى به او سلام کند ، باید یکى از چهار صیغه را ( سلام علیکم - سلام علیک - السلام علیکم - السلام علیک ) در جواب بگوید ولو سلام کننده به غیر این صیغه ها سلام کرده باشد
مسأله 1145 - انسان باید جواب سلام را چه در نماز ، چه در غیر نماز فورا بگوید ، واگر عمدا یا از روى فراموشى جواب سلام را به قدرى طول دهد ، که اگر جواب بگوید ، جواب آن سلام حساب نشود ، چنانچه در نماز باشد ، نباید جواب بدهد واگر در نماز نباشد ، جواب دادن واجب نیست
مسأله 1146 - باید جواب سلام را طورى بگوید که سلام کننده بشنود ، ولى اگر سلام کنند کر باشد ، چنانچه انسان بطور معمول جواب او را بدهد کافى است
مسأله 1147 - احتیاط مستحب آن است که نمازگزار جواب سلام را به قصد دعا بگوید ، یعنى از خداوند عالم براى کسى که سلام کرده سلامتى بخواهد
مسأله 1148 - اگر زن یا مرد نامحرم یا بچه ممیز یعنى بچه اى که خوب وبد را مى فهمد به نمازگزار سلام کند ، نمازگزار باید جواب او را بدهد
مسأله 1149 - اگر نمازگزار جواب سلام را ندهد معصیت کرده ولى نمازش صحیح است
مسأله 1150 - اگر کسى به نمازگزار غلط سلام کند ، به طورى که سلام حساب نشود ، جواب او واجب نیست
مسأله 1151 - اگر کسى به عده اى سلام کند ، جواب سلام او بر همه آنان واجب است ، ولى اگر یکى از آنان جواب دهد کافى است
مسأله 1152 - اگر کسى به عده اى سلام کند ، جواب سلام او بر همه آنان واجب است ، ولى اگر یکى از آنان جواب دهد کافى است
مسأله 1153 - اگر کسى به عده اى سلام کند وکسى که سلام کننده قصد سلام دادن به او را نداشته جواب دهد ، باز هم جواب سلام او بر آن عده واجب است
مسأله 1154 - اگر به عده اى سلام کند وکسى که بین آنها مشغول نماز است شک کند که سلام کننده ، قصد سلام کردن به او را هم داشته یا نه ، نباید جواب بدهد وهمچنین است اگر بداند قصد او را هم داشته ولى دیگرى جواب سلام را بدهد اما اگر بداند که قصد او را هم داشته ودیگرى جواب ندهد ، باید جواب او را بگوید
مسأله 1155 - سلام کردن مستحب است وخیلى سفارش شده است که سواره به پیاده وایستاده به نشسته وکوچکتر به بزرگتر سلام کند
مسأله 1156 - اگر دو نفر با هم به یکدیگر سلام کنند ، بر هر یک واجب است جواب سلام دیگرى را بدهد
مسأله 1157 - در غیر نماز ، مستحب است جواب سلام را بهتر از سلام بگوید مثلا اگر کسى گفت سلام علیکم در جواب بگوید سلام علیکم ورحمة الله
هفتم از مبطلات نماز خنده با صدا وعمدى است وچنانچه سهوا با صدا بخندد ، نمازش اشکال ندارد ، ولبخند هم نماز را باطل نمى کند
مسأله 1158 - اگر براى جلوگیرى از صداى خنده حالش تغییر کند ، مثلا رنگش سرخ شود ، لازم نیست نمازش را دوباره بخواند
هشتم از مبطلات نماز آن است که براى کار دنیا عمدا با صدا گریه کند ، ولى اگر از ترس خدا یا براى آخرت گریه کند ، آهسته باشد یا بلند اشکال ندارد بلکه از بهترین اعمال است
نهم از مبطلات نماز کارى است که صورت نماز را بهم بزند مثل دست زدن وبه هوا پریدن ومانند اینها ، کم باشد یا زیاد ، عمدا باشد یا از روى فراموشى ، ولى کارى که صورت نماز را بهم نزند مثل اشاره کردن به دست اشکال ندارد
مسأله 1159 - اگر در بین نماز بقدرى ساکت بماند که نگویند نماز مى خواند ، نمازش باطل مى شود
مسأله 1160 - اگر در بین نماز کارى انجام دهد ، یا مدتى ساکت شود وشک کند که نماز بهم خورده یا نه ، نمازش صحیح است
دهم از مبطلات نماز ، خوردن وآشامیدن است که اگر در نماز طورى بخورد یا بیاشامد که نگویند نماز مى خواند ، عمدا باشد یا از روى فراموشى نماز باطل مى شود ولى کسى که مى خواهد روزه بگیرد اگر پیش از اذان صبح ، نماز مستحبى بخواند وتشنه باشد ، چنانچه بترسد که اگر تمام کند صبح شود ، در صورتى که آب روبروى او در دو سه قدمى باشد مى تواند در بین نماز آب بیاشامد ولو نگویند نماز مى خواند اما باید کارى که نماز را باطل مى کند مثل روگرداندن از قبله انجام ندهد
مسأله 1161 - اگر به واسطه خوردن یا آشامیدن عمدى ، موالات نماز بهم بخورد یعنى طورى شود که نگویند نماز را پشت سر هم مى خواند ، بنابر احتیاط واجب باید نماز را دوباره بخواند
مسأله 1162 - اگر در بین نماز ، غذایى را که در دهان یا لاى دندانها مانده فرو ببرد نمازش باطل نمى شود ونیز اگر قند یا شکر ومانند اینها در دهان مانده باشد ودر حال نماز کم کم آب شود وفرو رود اشکال ندارد یازدهم از مبطلات نماز ، شک در رکعتهاى نماز دو رکعتى یا سه رکعتى ، یا در دو رکعت اول نمازهاى چهار رکعتى است دوازدهم از مبطلات نماز آن است که رکن نماز را عمدا یا سهوا کم کند ونیز اگر چیزى را که رکن نیست ، عمدا کم یا زیاد نماید مبطل است
مسأله 1163 - اگر بعد از نماز شک کند که در بین نماز کارى که نماز را باطل مى کند انجام داده یا نه ، نمازش صحیح است چیزهایى که در نماز مکروه است
مسأله 1164 - مکروه است در نماز صورت را کمى به طرف راست یا چپ بگرداند وچشمها را ، هم بگذارد ، یا به طرف راست وچپ بگرداند وبا ریش ودست خود بازى کند وانگشتها را داخل هم نماید وآب دهان بیندازد وبه خط قرآن یا کتاب یا خط انگشترى نگاه کند ونیز مکروه است ، موقع خواندن حمد وسوره وگفتن ذکر ، براى شنیدن حرف کسى ساکت شود ، بکله هر کارى که خضوع وخشوع را از بین ببرد مکروه مى باشد
مسأله 1165 - موقعى که انسان خوابش مى آید ونیز موقع خوددارى کردن از بول وغائط ، مکروه است نماز بخواند ، وهمچنین پوشیدن جوراب تنگ که پا را فشار دهد در نماز مکروه مى باشد وغیر از اینها مکروهات دیگرى هم در کتابهاى مفصل بیان شده است