آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
غسل
غسلهای واجب
مسأله 354 - غسلهاى واجب هفت است : اول : غسل جنابت ، دوم : غسل حیض ، سوم غسل نفاس ، چهارم : غسل استحاضه ، پنجم : غسل مس میت ، ششم : غسل میت ، هفتم : غسلى که به واسطه نذر وقسم ومانند اینها واجب مى شود
غسلهاى مستحب
مسأله 653 - غسلهاى مستحب در شرع مقدس اسلام بسیار واز آن جمله است :
1 - غسل جمعه : ووقت آن از اذان صبح است تا ظهر ، وبهتر است نزدیک ظهر بجا آورده شود واگر تا ظهر انجام ندهد بهتر است که بدون نیت اداء وقضاء تا عصر جمعه بجا آورد واگر در روز جمعه غسل نکند مستحب است از صبح شنبه تا غروب قضاى آن را بجا آورد وکسى که مى ترسد در روز جمعه آب پیدا نکند مى تواند روز پنجشنبه یا شب جمعه غسل را انجام دهد ومستحب است انسان در موقع غسل جمعه بگوید : اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له وان محمدا عبده ورسوله اللهم صل على محمد وآل محمد واجعلنى من التوابین واجعلنى من المتطهرین
2 - غسل شب اول ماه رمضان وتمام شبهاى طاق مثل شب سوم وپنجم وهفتم ولى از شب بیست ویکم مستحب است همه شب غسل کند وبراى غسل شب اول وپانزدهم وهفدهم ونوزدهم وبیست ویکم وبیست وپنجم وبیست وهفتم وبیست ونهم بیشتر سفارش شده است ووقت غسل شبهاى ماه رمضان تمام شب است وبهتر است مقارن غروب یا نزدیک آن بجا آورده شود ولى از شب بیست ویکم تا آخر ماه بهتر است غسل را بین نماز مغرب وعشا بجا آورد ونیز مستحب است در شب بیست وسوم غیر از غسل اول شب ، یک غسل در آخر شب انجام دهد
3 - غسل روز عید فطر وعید قربان ووقت آن از اذان صبح است تا غروب وبهتر است آن را پیش از نماز عید بجا آورد
4 - غسل شب عید فطر ووقت آن از اول مغرب است تا اذان صبح وبهتر است در اول شب بجا آورده شود
5 - غسل روز هشتم ونهم ذیحجه ، ودر روز نهم بهتر است آن را نزدیک ظهر بجا آورد
6 - غسل روز اول وپانزدهم وبیست وهفتم وآخر ماه رجب
7 - غسل روز عید غدیر وبهتر است پیش از ظهر آن را انجام دهند
8 - غسل روز بیست وچهارم ذیحجه
9 - غسل روز عید نوروز وپانزدهم شعبان ونهم وهفدهم ربیع الاول وروز بیست وپنجم ذى قعده
10 - غسل دادن بچه اى که تازه بدنیا آمده
11 - غسل زنى که براى غیر شوهرش بوى خوش استعمال کرده است
12 - غسل کسى که در حال مستى خوابیده
13 - غسل کسى که جایى از بدنش را به بدن میتى که غسل داده اند رسانده
14 - غسل کسى که در موقع گرفتن خورشید وماه نماز آیات را عمدا نخوانده ، در صورتى که تمام ماه وخورشید گرفته باشد
15- غسل کسى که براى تماشاى دار آویخته رفته وآن را دیده باشد ولى اگر اتفاقا یا از روى ناچارى نگاهش بیفتد یا مثلا براى شهادت دادن رفته باشد ، غسل مستحب نیست
مسأله 354 - پیش از داخل شدن در حرم مکه ، شهر مکه ، مسجد الحرام خانه کعبه ، حرم مدینه ، شهر مدینه ، مسجد پیغمبر وحرم امامان علیه السلام مستحب است انسان غسل کند واگر در یکروز چند مرتبه مشرف شود ، یک غسل کافى است وکسى که مى خواهد در یک روز داخل حرم مکه ومسجد الحرام وخانه کعبه شود ، اگر به نیت همه یک غسل کند کافى است ، ونیز اگر در یک روز بخواهد داخل حرم مدینه وشهر مدینه ومسجد پیغمبر صلى الله علیه وآله شود ، یک غسل براى همه کفایت مى کند ، وبراى زیارت پیغمبر وامامان از دور یا نزدیک وبراى حاجت خواستن از خداوند عالم ، وهمچنین براى توبه ونشاط به جهت عبادت وبراى سفر رفتن خصوصا سفر زیارت حضرت سید الشهداء علیه السلام مستحب است انسان غسل کند ، واگر یکى از غسلهایى را که در این مسأله گفته شد بجا آورد وبعد کارى کند که وضوء را باطل مى نماید مثلا بخوابد ، غسل او باطل مى شود ومستحب است دوباره غسل را بجا آورد
مسأله 355 - انسان مى تواند با غسل مستحبى ، کارى که مانند نماز ، وضوء لازم دارد انجام دهد به شرطى که استحباب آن ثابت باشد مثل غسل جمعه
مسأله 356 - اگر چند غسل بر کسى مستحب باشد وبه نیت همه یک غسل بجا آورد کافى است
غسل جنابت
مسأله 367 - غسل جنابت به خودى خود مستحب است ، وبراى خواندن نماز واجب ومانند آن واجب مى شود ولى براى نماز میت وسجده شکر وسجده هاى واجب قرآن غسل جنابت لازم نیست
مسأله 368 - لازم نیست در وقت غسل ، نیت کند که غسل واجب یا مستحب مى کنم واگر فقد به قصد قربت یعنى براى انجام فرمان خداوند عالم غسل کند کافیست
مسأله 369 - اگر یقین کند وقت نماز شده ونیت غسل واجب کند بعد معلوم شود که پیش از وقت غسل کرده ، غسل او صحیح است
مسأله 370 - غسل را چه واجب باشد وچه مستحب به دو قسم مى شود انجام داد : ترتیبى وارتماسى
غسل ترتیبى
مسأله 371 - در غسل ترتیبى باید به نیت غسل ، اول سر وگردن ، بعد هر کدام از طرف راست یا چپ را بشوید وبعد طرف دیگر را ، یا هر دو طرف را با هم بشوید ، ولازم نیست اول طرف راست ، بعد طرف چپ را بشوید واگر عمدا یا از روى فراموشى یا به واسطه ندانستن مسأله به این ترتیب عمل نکند غسل او باطل است
مسأله 372 - نصف ناف ونصف عورت را باید با طرف راست بدن ونصف دیگر را باید با طرف چب بشوید ، بلکه بهتر است تمام ناف وعورت با هر دو طرف شسته شود
مسأله 373 - براى آنکه یقین کند هر سه قسمت یعنى سر وگردن وطرف راست وطرف چپ را کاملا غسل داده ، باید هر قسمتى را که مى شوید مقدارى از قسمتهاى دیگر را هم با آن قسمت بشوید
مسأله 374 - اگر بعد از غسل بفهمد جایى از سر وگردن یا بدن را نشسته ونداند کجاى بدن است باید دوباره غسل کند
مسأله 375 - اگر بعد از غسل بفهمد مقدارى از بدن را نشسته ، چنانچه از طرف راست یا چپ باشد شستن همان مقدار کافیست واگر از سر وگردن باشد باید بعد از شستن آن مقدار ، دوباره طرف راست وطرف چپ را بشوید
مسأله 376 - اگر پیش از تمام شدن غسل ، در شستن مقدارى از طرف چپ یا راست شک کند ، شستن همان مقدار کافیست ، ولى اگر در شستن مقدارى از سر وگردن شک کند ، باید بعد از شستن آن ، دوباره طرف راست وطرف چپ را بشوید
غسل ارتماسى
مسأله 377 - در غسل ارتماسى باید آب در یک آن تمام بدن را بگیرد ، پس اگر به نیت غسل ارتماسى در آب فرو رود ، چنانچه پاى او روى زمین باشد باید آن را از زمین بلند کند
مسأله 378 - در غسل ارتماسى بنابر احتیاط واجب باید موقعى نیت کند که مقدارى از بدن بیرون آب باشد
مسأله 379 - اگر بعد از غسل ارتماسى بفهمد به مقدارى از بدن آب نرسیده چه جاى آن را بداند یا نداند ، باید دوباره غسل کند
مسأله 380 - اگر براى غسل ترتیبى وقت ندارد وبراى ارتماسى وقت دارد ، باید غسل ارتماسى کند
مسأله 381 - کسى که براى حج یا عمره احرام بسته ، نمى تواند غسل ارتماسى کند ولى اگر از روى فراموشى غسل ارتماسى کند صحیح است
احکام غسل کردن
مسأله 382 - در غسل ارتماسى چنانچه در کمتر از کر غسل کند باید تمام بدن پاک باشد ولى در غسل ترتیبى پاک بودن تمام بدن لازم نیست واگر تمام بدن نجس باشد وهر قسمتى را پیش از غسل دادن آن قسمت آب بکشد کافى است ودر هر دو قسم چنانچه در کر یا جارى غسل کند طهارت بدن لازم نیست
مسأله 383 - کسى که از حرام جنب شده مى تواند با آب گرم غسل کند ، چون عرق او پاک است
مسأله 384 - اگر در غسل به اندازه سر مویى از بدن نشسته بماند ، غسل باطل است ولى شستن جاهایى از بدن که دیده نمى شود ، مثل توى گوش وبینى واجب نیست
مسأله 385 - جایى را که شک دارد از ظاهر بدن است یا از باطن آن ، اگر بداند سابقا از ظاهر بوده واجب است شستن آن واگر نداند یا بداند که از ظاهر نبوده واجب نیست
مسأله 386 - اگر سوراخ جاى گوشواره ومانند آن به قدرى گشاد باشد که داخل آن دیده شود ، باید آن را شست واگر دیده نشود ، شستن آن لازم نیست
مسأله 387 - چیزى را که مانع رسیدن آب به بدن است ، باید برطرف کند واگر پیش از آنکه یقین کند ، برطرف شده غسل نماید ، غسل او باطل است
مسأله 388 - اگر موقع غسل شک کند ، چیزى که مانع از رسیدن آب باشد ، در بدن او هست یا نه ، باید وارسى کند تا مطمئن شود که مانعى نیست
مسأله 389 - در غسل باید موهاى کوتاهى را که جزء بدن حساب مى شود ، بشوید وشستن موهاى بلند ، واجب نیست ، بلکه اگر آب را طورى به پوست برساند که آنها تر نشود ، غسل صحیح است ولى اگر رساندن آب به پوست ، بدون شستن آنها ممکن نباشد ، باید آنها را بشوید که آب به بدن برسد
مسأله 390 - تمام شرطهایى که براى صحیح بودن وضوء گفته شد : مثل پاک بودن آب وغصبى نبودن آن ، در صحیح بودن غسل هم شرط است ولى در غسل لازم نیست بدن را از بالا به پایین بشوید ونیز در غسل ترتیبى لازم نیست بعد از شستن هر قسمت فورا قسمت دیگر را بشوید ، بلکه اگر بعد از شستن سر وگردن مقدارى صبر کند ، وبعد طرف راست را بشوید ، وبعداز مدتى طرف چپ را بشوید اشکال ندارد ولى کسى که نمى تواند از بیرون آمدن بول وغائط خوددارى کند ، اگر به اندازه اى که غسل کند ونماز بخواند ، بول وغائط از او بیرون نمى آید ، باید هر قسمت را فورا بعد از قسمت دیگر غسل دهد وبعد از غسل هم فورا نماز بخواند وهمچنین است حکم زن مستحاضه که بعدا گفته مى شود
مسأله 391 - کسى که قصد دارد پول حمامى را ندهد یا بدون اینکه بداند حمامى راضى است ، بخواهد نسیه بگذارد ، اگر چه بعد حمامى را راضى کند ، غسل او باطل است
مسأله 392 - اگر حمامى راضى باشد که پول حمام نسیه بماند ولى کسى که غسل مى کند قصدش این باشد که طلب او را ندهد ، یا از مال حرام بدهد غسل او اشکال دارد
مسأله 393 - اگر بخواهد پول حرام به حمامى بدهد ، غسل او باطل است
مسأله 394 - اگر مخرج غائط را در آب خزینه تطهیر کند وپیش از غسل شک کند که چون در خزینه تطهیر کرده حمامى به غسل کردن او راضى است یا نه ، غسل او باطل است ، مگر اینکه پیش از غسل حمامى را راضى کند
مسأله 395 - اگر شک کند که غسل کرده یا نه باید غسل کند ولى اگر بعد از غسل شک کند که غسل او درست بوده یا نه ، لازم نیست دوباره غسل نماید
مسأله 396 - اگر در بین غسل ، حدث اصغر از او سر زند مثلا بول کند ، غسل را تمام نماید ووضوء هم بگیرد
مسأله 397 - اگر به خیال اینکه به اندازه غسل ونماز وقت دارد براى نماز غسل کند ، غسل او صحیح است ، ولو وقت بقدر یک رکعت هم نداشته باشد
مسأله 398 - کسى که جنب شده اگر شک کند غسل کرده یا نه نمازهایى را که خوانده صحیح است ولى براى نمازهاى بعد باید غسل کند
مسأله 399 - کسى که چند غسل بر او واجب است مى تواند به نیت همه آنها یک غسل به جا آورد ، واگر قصد یکى از اغسال واجبه را بنماید از اغسال دیگر کفایت مى کند ، واگر قصد یکى از اغسال مستحبه را بنماید از اغسال مستحبه دیگر کفایت مى کند ، وبعید نیست کفایت آن را اغسال واجبه ولى احتیاط ترک نشود
مسأله 400 - اگر بر جایى از بدن آیه قرآن یا اسم خداوند متعال نوشته شده باشد بنابر احتیاط واجب اگر ممکن است باید آن را از بین ببرد ، واگر ممکن نیست باید وضوء وغسل را ارتماسى انجام دهد وچنانچه بخواهد وضوء یا غسل را ترتیبى بجا آورد ، باید آب را طورى به بدن برساند که دست او به نوشته نرسد
مسأله 401 - کسى که غسل کرده ، نباید براى نماز وضوء بگیرد واین حکم اختصاص به غسل جنابت ندارد ، بلکه در تمام غسلهاى واجب ومستحب غیر غسل استحاضه این حکم ثابت است یعنى احتیاج به وضوء نیست وهر غسلى کافى است براى نماز خواندن ، ولى در غیر غسل جنابت بهتر است که براى نماز قبل از غسل وضوء بگیرد