آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
شکهاى صحیح
مسأله 1206 - در نه صورت اگر در شماره رکعتهاى نماز چهار رکعتى شک کند ، باید فورا فکر نماید پس اگر یقین یا گمان به یک طرف شک پیدا کرد ، همان طرف را بگیرد ونماز را تمام کند وگرنه به دستورهایى که گفته مى شود عمل نماید ، وآن نه صورت از این قرار است :
اول - آنکه بعد از سر برداشتن از سجده دوم شک کند دو رکعت خوانده یا سه رکعت باید بنا بگذارد سه رکعت خوانده ویک رکعت دیگر بخواند ونماز را تمام کند وبعد از نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده به دستورى که بعدا گفته مى شود بجا آورد
دوم - شک بین دو وچهار بعد از سر برداشتن از سجده دوم که باید بنا بگذارد چهار رکعت خوانده ونماز را تمام کند وبعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده بخواند
سوم - شک بین دو وسه وچهار بعد از سر برداشتن از سجده دوم که باید بنا بر چهار بگذارد وبعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده وبعد دو رکعت نشسته بجا آورد
چهارم - شک بین چهار وپنج بعد از سر برداشتن از سجده دوم که باید بنا بر چهار بگذارد ونماز را تمام کند وبعد از نماز دو سجده سهو بجا آورد ولى اگر بعد از سجده اول ، یا پیش از سربرداشتن از سجده دوم ، یکى از این چهار شک ، براى او پیش آید نماز باطل است
پنجم - شک بین سه وچهار ، که در هر جاى نماز باشد ، باید بنا بر چهار بگذارد ونماز را تمام کند وبعد از نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته بجا آورد
ششم - شک بین چهار وپنج در حال ایستاده که باید بنشیند وتشهد بخواند ونماز را سلام دهد ویک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته بجا آورد
هفتم - شک بین سه وپنج در حال ایستاده ، که باید بنشیند وتشهد بخواند ونماز را سلام دهد ودو رکعت نماز احتیاط ایستاده بجا آورد
هشتم - شک بین سه وچهار وپنج در حال ایستاده ، که باید بنشیند و تشهد بخواند وبعد از سلام نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده وبعد دو رکعت نشسته بجا آورد
نهم - شک بین پنج وشش در حال ایستاده که باید بنشیند وتشهد بخواند ونماز را سلام دهد ودو سجده سهو بجا آورد
مسأله 1207 - اگر یکى از شکهاى صحیح براى انسان پیش آید ، نباید نماز را بشکند وچنانچه نماز را بشکند معصیت کرده است پس اگر پیش از انجام کارى که نماز را باطل مى کند مثل روگرداندن از قبله ، نماز را از سر گیرد نماز دومش هم باطل است واگر بعد از انجام کارى که نماز را باطل مى کند ، مشغول نماز شود نماز دومش صحیح است
مسأله 1208 - اگر یکى از شکهایى که نماز احتیاط براى آنها واجب است در نماز پیش آید ، چنانچه انسان نماز را تمام کند وبدون خواندن نماز احتیاط ، نماز را از سر بگیرد نماز دومش باطل است وباید نماز احتیاط را بخواند
مسأله 1209 - وقتى یکى از شکهاى صحیح براى انسان پیش آید ، چنانکه گفته شد باید فورا فکر کند ولى اگر چیزهایى که به واسطه آنها ممکن است یقین یا گمان به یک طرف شک پیدا شود ، از بین نمى رود ، چنانچه کمى بعد فکر کند اشکال ندارد ، مثلا اگر در سجده شک کند مى تواند تا بعد از سجده فکر کردن را تأخیر بیندازد
مسأله 1210 - اگر اول گمانش به یک طرف بیشتر باشد ، بعد دو طرف در نظر او مساوى شود ، باید بدستور شک عمل نماید واگر اول دو طرف در نظر او مساوى باشد وبه طرفى که وظیفه اوست بنا بگذارد ، بعد گمانش به طرف دیگر برود ، باید همان طرف را بگیرد ونماز را تمام کند
مسأله 1211 - کسى که نمى داند گمانش به یک طرف بیشتر است یا هر دو طرف در نظر او مساویست چنانچه شک از شکهاى باطله باشد یا اگر از شکوک صحیح است در تمام کردن نماز با گمان مساوى باشد مثل آنکه نداند شک بین سه وچهار است یا گمان به چهار ، باید به دستور شک عمل کند وچنانچه شک از شکوک صحیح باشد ودر تمام کردن با گمان مساوى نباشد مثل شک بین سه وچهار وگمان به سه ، نماز باطل است
مسأله 1212 - اگر بعد از نماز بداند که در بین نماز حال تردیدى داشته که مثلا دو رکعت خوانده یا سه رکعت وبنا را بر سه گذاشته ولى نداند که گمانش به خواندن سه رکعت بوده ، یا هر دو طرف در نظر او مساوى بوده ، نماز احتیاط واجب نیست
مسأله 1213 - اگر موقعى که تشهد مى خواند ، شک کند که دو سجده را بجا آورده یا نه ، ودر همان موقع یکى از شکهایى که اگر بعد از تمام شدن دو سجده اتفاق بیفتد صحیح مى باشد ، براى او پیش آید مثلا شک کند که دو رکعت خوانده یا سه رکعت نماز باطل است ، بلى در خصوص شک دو وچهار چنانچه به دستور آن شک عمل کند نمازش صحیح است
مسأله 1214 - اگر پیش از آنکه مشغول تشهد شود ، یا پیش از ایستادن ، شک کند که دو سجده را بجا آورده یا نه ، ودر همان موقع یکى از شکهایى که بعد از تمام شدن دو سجده صحیح است ، برایش پیش آید نماز باطل است
مسأله 1215 - اگر موقعى که ایستاده بین سه وچهار یا بین سه وچهار وپنج شک کند ویادش بیاید که دو سجده از رکعت پیش بجا نیاورده ، نمازش باطل است
مسأله 1216 - اگر شک او از بین برود وشک دیگرى برایش پیش آید ، مثلا اول شک کند که دو رکعت خوانده یا سه رکعت ، بعد شک کند که سه رکعت خوانده یا چهار رکعت ، باید به دستور شک دوم عمل نماید
مسأله 1217 - اگر بعد از نماز شک کند که در نماز مثلا بین دو وچهار شک کرده ، یا بین سه وچهار ، احتیاط واجب آن است که به دستور هر دو عمل کند
مسأله 1218 - اگر بعد از نماز بفهمد که در نماز شکى براى او پیش آمده ولى نداند از شکهاى صحیح بوده یا از شکهاى باطل واگر از شکهاى صحیح بوده کدام قسم آن بوده است ، نماز را بهم بزند ودوباره بخواند
مسأله 1219 - کسى که نشسته نماز مى خواند ، اگر شکى کند که باید براى آن یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته بخواند ، باید دو رکعت نشسته بجا آورد واگر شکى کند که باید براى آن دو رکعت نماز احتیاط ایستاده بخواند ، باید دو رکعت نشسته بجا آورد
مسأله 1220 - کسى که ایستاده نماز مى خواند ، اگر موقع خواندن نماز احتیاط از ایستادن عاجز شود ، باید مثل کسى که نماز را نشسته مى خواند وحکم آن در مسأله پیش گفته شد ، نماز احتیاط را بجا آورد
مسأله 1221 - کسى که نشسته نماز مى خواند ، اگر موقع خواندن نماز بتواند بایستد ، باید به وظیفه کسى که نماز را ایستاده مى خواند عمل کند