آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام وقت نماز
مسأله 748 - موقعى انسان مى تواند مشغول نماز شود ، که یقین کند وقت داخل شده است ، یا یک مرد عادل بلکه شخص مورد اطمینان ووقت شناس به داخل شدن وقت خبر دهد
مسأله 749 - اگر به واسطه ابر یا غبار یا نابینایى ویا بودن در زندان ، نتواند در اول وقت نماز ، به داخل شدن وقت یقین کند چنانچه گمان داشته باشد که وقت داخل شده ومى تواند صبر کند اکتفاء به گمان نکند ، واگر نمى تواند صبر کند ، مى تواند مشغول نماز شود
مسأله 750 - اگر انسان یقین کند که وقت نماز شده یا از راه دیگر ثابت شود دخول وقت ومشغول نماز شود ودر بین نماز بفهمد که هنوز وقت داخل نشده ، نماز او باطل است وهمچنین است اگر بعد از نماز بفهمد که تمام نماز را پیش از وقت خوانده ولى اگر در بین نماز بفهمد وقت داخل شده ، یا بعد از نماز بفهمد که در بین نماز وقت داخل شده ، نماز او صحیح است
مسأله 751 - اگر انسان ملتفت نباشد که باید با یقین به داخل شدن وقت ، مشغول نماز شود ، چنانچه بعد از نماز بفهمد که تمام نماز را در وقت خوانده نماز او صحیح است واگر بفهمد تمام نماز را پیش از وقت خوانده ، یا نفهمد که در وقت خوانده یا پیش از وقت ، نمازش باطل است بلکه اگر بعد از نماز بفهمد که در بین نماز وقت داخل شده است ، باید دوباره آن نماز را بخواند
مسأله 752 - اگر یقین کند وقت داخل شده ومشغول نماز شود ودر بین نماز شک کند که وقت داخل شده یا نه ، نماز او باطل است ولى اگر در بین نماز یقین داشته باشد که وقت شده ، وشک کند که آنچه از نماز خوانده در وقت بوده یا نه نمازش صحیح است
مسأله 753 - اگر وقت نماز بقدرى تنگ است ، که به واسطه بجا آوردن بعضى از کارهاى مستحب نماز ، مقدارى از آن بعد از وقت خوانده مى شود ، باید آن مستحب را بجا نیاورد ، مثلا اگر به واسطه خوانده قنوت ، مقدارى از نماز بعد از وقت خوانده مى شود ، باید قنوت نخواند
مسأله 754 - کسى که به اندازه خواندن یک رکعت نماز وقت دارد ، باید نماز را به نیت اداء بخواند ، ولى نباید عمدا نماز را تا این وقت تأخیر بیندازد
مسأله 755 - کسى که مسافر نیست ، اگر تا مغرب به اندازه خواندن پنج رکعت نماز وقت دارد ، باید نماز ظهر وعصر هر دو را بخواند واگر کمتر وقت دارد ، باید فقط نماز عصر را بخواند وبعدا نماز ظهر را قضاء کند وهمچنین اگر تا نصف شب به اندازه خواندن چهار رکعت نماز وقت دارد ، باید نماز مغرب وعشاء را بخواند واگر کمتر وقت دارد ، باید فقط عشاء را بخواند وبعدا مغرب را قضاء نماید
مسأله 756 - کسى که مسافر است اگر تا مغرب به اندازه خواندن سه رکعت نماز وقت دارد ، باید ظهر وعصر را بخواند واگر کمتر وقت دارد ، باید فقط عصر را بخواند وبعدا نماز ظهر را قضاء کند ، واگر تا نصف شب به اندازه خواندن چهار رکعت وقت دارد ، باید نماز مغرب وعشا را بخواند واگر کمتر وقت دارد ، باید فقط عشاء را بخواند وبعدا مغرب را قضاء نماید وچنانچه بعد از خواندن عشاء معلوم شود که به مقدار یک رکعت یا بیشتر وقت به نصف شب مانده است ، باید فورا نماز مغرب را به نیت اداء بجا آورد
مسأله 757 - مستحب است انسان نماز را در اول وقت آن بخواند وراجع به آن خیلى سفارش شده است وهر چه به اول وقت نزدیکتر باشد بهتر است ، مگر آنکه تأخیر آن از جهتى باشد ، مثلا صبر کند که نماز را به جماعت بخواند
مسأله 758 - هرگاه انسان عذرى دارد که اگر بخواهد در اول وقت ، نماز بخواند ناچار است با تیمم بخواند ، چنانچه بداند عذر او تا آخر وقت باقى است ، مى تواند در اول وقت ، نماز بخواند ، واگر احتمال دهد که عذر او از بین مى رود ، باید صبر کند تا عذرش برطرف شود وچنانچه عذر او برطرف نشد ، در آخر وقت نماز بخواند ، ولازم نیست به قدرى صبر کند که فقط بتواند کارهاى واجب نماز را انجام دهد ، بلکه اگر براى مستحبات نماز مانند اذان واقامه وقنوت هم وقت دارد ، مى تواند تیمم کند ونماز را با آن مستحبات بجا آورد
مسأله 759 - کسى که مسائل نماز وشکیات وسهویات را نمى داند واحتمال مى دهد که یکى از اینها در نماز پیش آید ، باید براى یاد گرفتن اینها نماز را از اول وقت تأخیر بیندازد ، ولى اگر اطمینان دارد که نماز را بطور صحیح تمام مى کند ، مى تواند در اول وقت مشغول نماز شود ، پس اگر در نماز مسأله اى که حکم آن را نمى داند پیش نیاید نماز او صحیح است واگر مسأله اى که حکم آن را نمى داند پیش آید جایز است به یکى از دو طرفى که احتمال مى دهد عمل نماید ونماز را تمام کند ولى بعد از نماز باید مسأله را بپرسد که اگر نمازش باطل بوده ، دوباره بخواند واگر صحیح بوده ، دوباره خواندن لازم نیست
مسأله 760 - اگر وقت نماز وسعت دارد وطلبکار هم طلب خود را مطالبه مى کند در صورتى که ممکن است ، باید اول قرض خود را بدهد ، بعد نماز بخواند وهمچنین است اگر کار واجب دیگرى که باید فورا آن را بجا آورد پیش آمد کند ، مثلا ببیند مسجد نجس است که باید اول مسجد را تطهیر کند ، بعد نماز بخواند وچنانچه اول نماز بخواند ، معصیت کرده ولى نماز او صحیح است نمازهایى که باید به ترتیب خوانده شود
مسأله 761 - انسان باید نماز عصر را بعد از نماز ظهر ونماز عشاء را بعد از نماز مغرب بخواند واگر عمدا نماز عصر را پیش از نماز ظهر ونماز عشاء را پیش از نماز مغرب بخواند باطل است
مسأله 762 - اگر به نیت نماز ظهر مشغول نماز شود ودر بین نماز یادش بیاید که نماز ظهر را خوانده است نمى تواند نیت را به نماز عصر برگرداند بلکه باید نماز را بشکند ونماز عصر را بخواند وهمینطور است در نماز مغرب وعشاء
مسأله 763 - اگر در بین نماز عصر یقین کند که نماز ظهر را نخوانده است ونیت را به نماز ظهر برگرداند ، چنانچه یادش بیاید که نماز ظهر را خوانده بوده چنانچه رکوع یا دو سجده با قصد ظهر بجا آورده نمازش باطل است والا صحیح است وعدول مى کند به عصر واز آنجایى که بقصد عصر نیاورده مى خواند واعاده لازم نیست
مسأله 764 - اگر در بین نماز عصر شک کند که نماز ظهر را خوانده یا نه ، باید نیت را به نماز ظهر برگرداند ولى اگر وقت بقدرى کم است که بعد از تمام شدن نماز ، مغرب مى شود باید به نیت نماز عصر ، نماز را تمام کند وبنا بر احتیاط واجب قضاى ظهر را بجا آورد
مسأله 765 - اگر در نماز عشاء پیش از رکوع رکعت چهارم شک کند که نمازمغرب را خوانده یا نه ، چنانچه وقت بقدرى کم است که بعد از تمام شدن نماز ، نصف شب مى شود ، باید به نیت عشاء نماز را تمام کند وبنابر احتیاط واجب مغرب را بعدا بخواند واگر بیشتر وقت دارد باید نیت را به نماز مغرب برگرداند ونماز را سه رکعتى تمام کند ، بعد نماز عشاء را بخواند
مسأله 766 - اگر در نماز عشاء بعد از رسیدن به رکوع رکعت چهارم ، شک کند که نماز مغرب را خوانده یا نه نماز را بهم زند بعد نماز مغرب وبعد عشاء را بخواند
مسأله 767 - اگر انسان نمازى را که خوانده احتیاطا دوباره بخواند ودر بین نماز یادش بیاید نمازى را که باید پیش از آن بخواند نخوانده است ، نیت را به آن نماز برگرداند ، مثلا موقعى که نماز عصر را احتیاطا مى خواند ، اگر یادش بیاید نماز ظهر را نخوانده است مى تواند نیت را به نماز ظهر برگرداند به این نحو که قصد مى کند اگر آن چهار رکعت که قبلا خوانده صحیح است ظهر باشد والا همین نماز ظهر باشد وبعد از تمام کردن آن یک چهار رکعت به قصد ما فی الذمه بخواند
مسأله 768 - برگرداندن نیت از نماز قضاء به نماز اداء واز نماز مستحب به نماز واجب جایز نیست
مسأله 769 - اگر وقت نماز اداء وسعت داشته باشد ، انسان مى تواند در بین نماز نیت را به نماز قضاء برگرداند ، ولى باید برگرداندن نیت به نماز قضاء ممکن باشد ، مثلا اگر مشغول نماز ظهر است ، در صورتى مى تواند نیت را به قضاى صبح برگرداند که داخل رکوع رکعت سوم نشده باشد