آیت الله العظمی سید محمدصادق حسینی روحانی
مرجع تقلید شیعه
احکام قسم خودرن
مسأله 2663 - اگر قسم بخورد که کارى را انجام دهد یا ترک کند ، مثلا قسم بخورد که روزه بگیرد ، یا دود استعمال نکند چنانچه عمدا مخالفت کند ، باید کفاره بدهد یعنى یک بنده آزاد کند یا به ده فقیر طعام دهد ویا ده فقیر را بپوشاند واگر اینها را نتواند باید سه روز پى در پى روزه بگیرد .
مسأله 2664 - قسم چند شرط دارد : اول - کسى که قسم مى خورد باید بالغ وعاقل باشد واز روى قصد واختیار قسم بخورد ، پس قسم خوردن بچه ودیوانه ومست وکسى که مجبورش کرده اند ، درست نیست ، وهمچنین است اگر در حال عصبانى بودن بى اختیار قسم بخورد . دوم - کارى را که قسم مى خورد انجام دهد ، باید واجب ومستحب نباشد . سوم - یه یکى از اسمهاى خداوند عالم قسم خورد که به غیر ذات مقدس او گفته ى نمى شود مانند ، خذا والله ، ونیز اگر به اسمى قسم بخورد که بغیر خدا هم مى گویند ولى بقدرى به خذا گفته مى شود که هر وقت کسى آن اسم را بگوید ، ذات مقدس حق در نظرآید ، مثل آنکه به خالق ورازق قسم بخورد صحیح است ، بلکه اگر به اسمى قسم بخورد که بغیر خدا هم مى گویند وهر وقت گفته شد هم ذات مقدس حق در نظر نمى آید مانند حى وبصیر صحیح است . چهارم - قسم را به زبان بیاورد واگر بنویسد یا در قلبش آن را قصد کند صحیح نیست ولى آدم لال اگر با اشاره قسم بخورد صحیح است . پنجم - عم لکردن به قسم براى او ممکن باشد واگر موقعى که قسم مى خورد ممکن باشد وبعدا از عمل آن عاجز شود ، از وقتى که عاجز شود ، از وقتى که عاجز مى شود ، قسم او بهم مى خورد ، وهمچنین است اگر عمل کردن به نذر بقدرى مشقت پیدا کند که نشود آن را تحمل نمود
مسأله 2665 - اگر پدر از قسم خوردن فرزند جلو گیرى کند ، یا شوهر از قسم خوردن زن جلو گیرى نماید ، قسم آنان صحیح نیست .
مسأله 2666 - اگر فرزند بدون اجازه پدر قسم بخورد ، پدر مى تواند قسم او را بهم بزند وقسم زن بدون اذن شوهر صحیح نیست .
مسأله 2667 - اگر انسان از روى فراموشى ، یا ناچارى به قسم عمل نکند ، کفاره بر او واجب نیست ، وهمچنین است اگر مجبورش کنند که به قسم عمل ننماید . وقسمى که آدم وسواسى مى خورد ، مثل اینکه مى گوید والله الان مشغول نماز مى شوم وبه واسطه وسواس مشغول نمى شود ، اگر وسواس او طورى باشد که بى اختیار به قسم عمل نکند کفاره ندارد .
مسأله 2668 - کسى که قسم مى خورد ، اگر حرف او راست باشد قسم خوردن او مکروه است ، واگر دروغ باشد حرام واز گناهان بزرگ مى باشد ، ولى اگر براى اینکه خودش یا مسلمان دیگرى را از شر ظالمى نجات دهد ، قسم دروغ بخورد اشکال ندراد بلکه گاهى واجب مى شود ، اما اگر بتواند توریه کند ، یعنى موقع قسم خوردن طورى نیت کند که دروغ نشود ، ومشقت هم نداشته باشد باید توریه نماید ، مثلا اگر ظالمى بخواهد کسى را اذیت کند واز انسان بپرسد که او را ندیده اى وانسان یک ساعت قبل او را دیده باشد ، بگوید اور ا ندیده ام وقصد کند که از پنج پیش ندیده ام .