آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
2. زمین
مسئله 186. زمین با سه شرط، کف پا و ته کفش نجس را پاک میکند: 1. زمین پاک باشد. 2. زمین خشک باشد. 3. اگر عین نجس - مثل خون و ادرار - یا متنجّس - مثل گِلی که نجس شده - در کف پا یا ته کفش باشد، با راه رفتن یا مالیدن پا به زمین برطرف شود؛ نیز زمین باید خاک، سنگ، آجرفرش یا مانند اینها باشد و با راه رفتن روی فرش و حصیر و سبزه، کف پا، یا ته کفشِ نجس پاک نمیشود. در پاککننده بودن زمین، فرقی نیست که کف پا، یا ته کفش بر اثر راه رفتن در زمین نجس، نجس شود؛ یا از راه دیگر نجس گردد.
مسئله 187. پاک شدن کف پا یا ته کفش نجس، با راه رفتن روی زمینی که با چوب و مانند آن فرش شده، محل اشکال است، بلکه پاک نشدن اقواست؛ ولی راه رفتن روی زمینی که با آسفالت و مانند آن فرش شده باشد - که نزد عرف زمین شمرده میشوند - پاککننده است.
مسئله 188. برای پاک شدن کف پا یا ته کفش، بهتر است پانزده گام یا بیشتر راه بروند، اگرچه به کمتر از پانزده گام یا مالیدن پا به زمین، نجاست آن برطرف شود.
مسئله 189. لازم نیست کف پا یا ته کفش نجسْ تَر باشد، بلکه اگر خشک هم باشد، به راه رفتن پاک میشود.
مسئله 190. پس از آنکه کف پا یا ته کفش نجس، به راه رفتن پاک شد، مقداری از اطراف آن هم که معمولاً به گِل آلوده میشود، اگر زمین یا خاک به آن اطراف برسد، پاک میگردد.
مسئله 191. کسی که با دست و زانو راه میرود، اگر کف دست یا زانوی او نجس شود، پاک شدن دست و زانوی او با راه رفتن، محل اشکال است؛ همچنین است ته عصا و ته پای مصنوعی و نعل چارپایان و چرخ وسایل نقلیه مانند اتومبیل و مانند آن.
مسئله 192. اگر پس از راه رفتن، ذرّههای کوچکی از نجاست که دیده نمیشوند، در کف پا یا ته کفش بمانند، باید آن ذرّهها را هم برطرف کرد؛ ولی باقی بودن بو و رنگ اشکال ندارد.
مسئله 193. توی کفش و مقداری از کف پا که به زمین نمیرسد، با راه رفتن پاک نمیشود و پاک شدن کف جوراب با راه رفتن، محل اشکال است؛ ولی اگر کف جوراب از پوست باشد، با راه رفتن پاک میشود.