آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
احکام وکالت
شخصی جهت فروش اتومبیل خود به کسی وکالت با حق توکیل غیر میدهد و وکیل نیز وکالت را به استناد حق توکیل، به دیگری تفویض و واگذار میکند و در وکالت دوم تصریح مینماید «اقدام و امضای وکیل، به منزله اقدام و امضای موکّل و موکلِ موکل نافذ و معتبر و دارای اثرات قانونی است».
حال موکّل مبادرت به عزل وکیل اول نموده؛ آیا وکیل دوم نیز معزول است و یا اینکه باید مراتب عزل توسط موکّل به وکیل دوم مستقلاً اعلام شود؟
چنانچه وکیل دوم به استناد وکالت دوم، مبادرت به انجام معامله نماید، آیا معامله صحیح است یا خیر؟
1. گرچه وکیل اول به اذن موکّل اصلی میتواند از طرف خود یا از طرف موکّل وکیل بگیرد، لیکن ظاهر آنچه در وکالت دوم تصریح شد، این است که وکیل دوم، وکیل میباشد نه وکیل از موکّل اصلی، وگرنه امضای او فقط به منزلۀ امضای موکّل اصلی میبود؛ نه به منزله امضای هر دو (موکّل اصلی و وکیل).
2. چون وکیل دوم، وکیل از وکیل است، نه از موکّل اصلی، در صورتی که عزل وکیل اول به همان وکیل اول ابلاغ شود، وکیل دوم منعزل خواهد شد و نیازی به اعلام مستقل به او نیست.
3. اگر وکیل دوم بعد از عزل وکیل اول، در صورت جهل به عزل، معاملهای را در مورد عین متعلّق وکالت انجام دهد، معذور است و صحت عقد فضولی مزبور محتاج به اجازه مالک اصلی است.
76/7/28
اگر شخصی دیگری را وکیل کند، که در ملک او احداث بنا کند و سهمی را برای هزینۀ ساختن آن کسر کرده و مانده را به موکّل برگرداند. در صورتی که وکیل علیرغم موضوع وکالت، در ملک اعمال تصرف و مالکیت نماید و حقوق موکّل را به وی برنگرداند، ید او در خصوص اموال موکّل چیست؟ و در صورت امتناع موکّل از تحویل سهم وکیل حکم شرعی ایشان چیست؟
1. ید وکیل در ساختن بنا، برابر وکالت، ید امانی است؛
2. پس از ساختن و پیش از افراز و تعیین سهم هر کدام، تصرف وکیل یا موکّل در هر جزئی از بنا، بدون رضایت دیگری جائز نیست؛
3. امتناع موکّل از دادن سهم وکیل، و امتناع وکیل از تحویل سهم موکّل، حرام و ضمانآور است؛
4. در مفروض سؤال، بر وکیل لازم است، برابر تعهد متقابل، بقیۀ ساختمان را در اختیار موکّل قرار دهد.
اسفند 1392