آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
وقت نیّت
مسئله 1643. وقت اختیاری نیّت روزۀ واجب معیّن - مثل ماه رمضان و نذر معیّن - تا پیش از اذان صبح است، به گونهای که آغاز روزه از طلوع فجر، با نیّت همراه باشد و برای حصول اطمینان، مقداری پیش از طلوع صبح یا از هنگام شب، نیّت روزه کند و از اذان صبح تأخیر نیندازد که تأخیر از آن جایز نیست.
مسئله 1644. اگر نداند یا فراموش کند که ماه رمضان است و پیش از ظهر متوجه شود، چنانچه کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد، باید نیّت کند و روزۀ او صحیح است و اگر مُفطری انجام داده، یا بعد از ظهر متوجه شود که ماه رمضان است، روزۀ او باطل است و قضا دارد؛ ولی باید تا مغرب از کاری که روزه را باطل میکند، خودداری نماید.
مسئله 1645. اقوا آن است که انسان در هر شـب از مـاه رمضان، برای روزۀ فردای آن، نیّت کند و اگرچه از آغاز ماه، نیّت روزۀ همۀ ماه را نموده و آن را به صورت استمراری داشته باشد، صحیح است. در روزۀ غیر ماه رمضان - مانند روزۀ کفاره، نذر یا بدل هَدی - هم باید برای هر روز به صورت جداگانه نیّت کند و اگر بنا دارد مثلاً یک هفته روزه بگیرد، چنانچه در آغاز آن، نیّت همۀ آن ایام را نموده و آن قصد را به صورت پیاپی داشته باشد، کافی است.
مسئله 1646. در روزۀ واجبی که وقت آن معیّن نیست - همچون روزۀ قضا، کفاره و نذر مطلق ـ، وقت اختیاری و اضطراری نیّت، تا اوّل ظهر است، بنابراین کسی که نیّت کرده روزۀ واجب غیرمعیّنی - مثل قضا یا کفاره - بگیرد و سپس منصرف شود و قصد افطار کند و بدون آنکه مفطری انجام دهد، دوباره تصمیم بر روزه بگیرد، میتواند پیش از ظهر دوباره نیّت کند و روزۀ او صحیح است، مگر اینکه قصد ریا کرده باشد که قابل اصلاح نبوده و تجدید نیّت اثری ندارد.
مسئله 1647. وقت نیّت روزه مستحبی از آغاز شب است تا موقعی که به اندازه نیت کردن، به مغرب مانده باشد، بنابراین اگر تا این وقت کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد و در آن زمان، نیّت روزۀ مستحبی کند، روزۀ او صحیح است.
مسئله 1648. اگر کسی نذر کرده که روز معیّنی روزه بگیرد و آن را فراموش کند و پیش از ظهر متوجه شود، چنانچه کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد و نیّت کند، روزۀ او صحیح است؛ وگرنه باطل است.
مسئله 1649. کسی که روز خاصّی را نذر روزه کرده و در آن روز بدون نیت نذر، روزه گرفته، روزۀ او برای نیّتی که کرده صحیح است؛ اما برای نذر او کافی نیست.
مسئله 1650. عدول و تغییر نیّت از روزهای به روزه دیگر درست نیست؛ چه هر دو واجب، یا هر دو مستحب، یا یکی واجب و دیگری مستحب باشد.