آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی

آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی

مرجع تقلید شیعه

احکام ازدواج و محرمیت

شرط ضمن عقد

آیا میتوان در ضمن عقد نکاح شرط کرد که تمکین خاص صورت نگیرد؟ آیا این شرط سبب بطلان عقد نمیشود؟
در صورتی که تمکین خاص از مهم‌ترین آثار و مقتضیهای عقد نکاح نباشد، شرط مزبور صحیح است.
81/3/22

آیا میتوان در ضمن عقد نکاح شرط کرد که حضانت بچه‌ها در صورت وقوع طلاق، به مادر واگذار شود؟
شرط مزبور با توافق زوجین، صحیح است.
81/3/22

آیا میتوان در ضمن عقد نکاح شرط کرد که زن حق طلاق داشته باشد؛ نه مرد؟ آیا این شرط سبب بطلان عقد نمیشود؟
1. شرط عدم حق طلاق برای زوج (مرد) یا شرط ثبوت حق طلاق ابتدائاً برای زن صحیح نیست.
2. شرط وکالت زن از طرف شوهر برای طلاق نافذ است.
81/3/22

آیا میتوان در ضمن عقد نکاح شرط کرد که محل سکنا به زن واگذار شود؟
شرط مزبور صحیح است.
81/3/22

آیا میتوان در ضمن عقد نکاح شرط کرد که مرد زن را طلاق ندهد؟
شرط عدم اِعمال حق طلاق، نافذ است.
81/3/22

آیا میتوان در ضمن عقد نکاح شرط کرد که زن بچه‌دار نشود؟
شرط مزبور به معنای عدم انعقاد نطفه - نه اسقاط بعد از انعقاد - صحیح است.
81/3/22

مهریه

آیا میتوان یکی از اعضای بدن را مهریه قرار داد؟
خیر.
81/3/22

آیا میتوان کالا را مهریه قرار داد؟
کالا را میتوان مهریه قرار داد.
81/3/22

مهریه‌های بسیار سنگینی که غالباً قدرت بر تسلیم آن‌ها نیست و طرفین عقد هم به این مسئله اذعان دارند در عین حال آن را قرار میدهند و در مهرنامه به صورت عندالمطالبه ذکر مینمایند آیا اساساً قرار دادن چنین مهریه‌هایی صحیح است؟ و بر فرض بطلان تکلیف چیست؟
1. مهر نصاب معیّن ندارد که بیش از آن جائز نباشد.
2. سنگینی مَهر که بیش از حدّ معقول باشد سَفَهی است.
3. در صورت سَفهی بودن مهر، نکاح باطل نمیشود.
4. در صورت سَفهی بودن مهرِ مسمّا، باید مهرِ مِثل پرداخت شود.
1387/9/20

عقد ازدواجی بسته شد که مهر آن عبارتند از: (1 - یک جلد کلام الله مجید 2 - تعداد 200 قطعه سکه بهار آزادی رایج ایران به ذمّه زوج و مبلغ 50 میلیون ریال وجه نقد رایج ایران به انضمام دو تخته فرش دو متری نخ فرنگ به ارزش چهار میلیون ریال به ذمّه پدر زوج که عندالمطالبه به زوجه بپردازد) عقد بر این مبنا جاری شده و این توضیح در عقدنامه درج گردیده که مبلغ پنجاه میلیون ریال به سه دانگ مشاع از شش دانگ یک باب خانه معین تبدیل گردد و مورد قبول واقع شد اکنون زوجه از پدر زوج مزبور منزل را مطالبه نموده و پدر زوج نیز به علت رجوع از تعهد خویش مدعی مدیونیّت نسبت به وجه تعیین شده برای مهر را گشته با توجه به مراتب فوق:
مسئولیت شرعی پدر زوج نسبت به زوجه، مبلغ مندرج در عقدنامه است یا منزل؟
پدر زوج حق رجوع نسبت به انتقال منزل را دارد؟
در صورت استحقاق زوجه به مطالبه وجه از پدر زوج، وجه به نرخ تورم روز باید لحاظ گردد یا همان وجه اولیه؟
مهریه به عهده شوهر است نه شخص دیگر.
اگر پدر شوهر مهری که بر عهده شوهر است ضامن شود، باید بپردازد.
چون مبلغ پنجاه میلیون ریال به سه دانگ مشاع از شش دانگ یک باب خانه معین تبدیل شد، آنچه در عهده ضامن یعنی پدر شوهر مستقر شد همان سه دانگ خانه معین است.
مسئولیت پدر شوهر همان خانه است نه مبلغ مزبور و پدر شوهر بدون رضایت همسرِ پسر، حق عدول ندارد.
آنچه در نامه جداگانه ثبت شد که پدر شوهر چهار دانگ از یک خانه معین را به پسر داد در صورتی که به قصد تفریغ ذمّه خود باشد سه دانگ از آن خانه متعلق به همسر و یک دانگ مال پسر و حق دیگری مطرح نیست.
88/1/29

با توجه به اینکه صداق همسرم 514 سکه بهار آزادی به صورت عندالاستطاعه بر ذمّه اینجانب میباشد و بنده نیز فعلاً مستطیع به پرداخت حتی بخشی از آن هم نیستم با توجه به اینکه دیْن و مهریه مذکور تکلیفی است بر ذمّه بنده که شرط وجوب آن حصول و ظهور عنصر خارجی بنام استطاعت است و دینی موجل نیز میباشد از منظر شرع مقدس اسلام و مذهب شیعه و دیدگاه و استنباط حضرتعالی با عنایت به وصف فوق زوجه آیا میتوانند از انجام تکالیف شرعی و وظایف زناشویی خود تمکین (عام، خاص) سر باز زده و تمکین خود را منوط به قبض مهر نمایند و به این عذر و بهانه از بنده به عنوان همسر شرعی و قانونیشان تمکین نکنند یا باید تمکین نمایند؟
1. اگر مهر حالّ و معجّل باشد زن میتواند قبل از دریافت آن تمکین نکند خواه شوهر بتواند بپردازد یا نه.
2. اگر مهر حالّ و معجّل باشد و مرد نتواند آن را بپردازد گر چه زن میتواند تمکین نکند ولی نمیتواند مهر را مطالبه کند.
3. اگر مهر در ذمّه و مؤجّل باشد زن نمیتواند تمکین نکند.
89/3/6

ازدواج موقّت

اگر در عقد موقّت تعیین مدت فراموش شود؛ اما منظور عقد موقّت باشد، و عمل نزدیکی هم صورت نگرفته باشد چاره چیست؟
1. در صورت فراموش شدن مدت ظاهراً عقد باطل خواهد بود.
2. احتیاط آن است که طلاق جاری شود، زیرا اگر به ازدواج دائم تبدیل شده باشد، چاره‌ای جز طلاق نیست.

ازدواج با فِرق اسلامی

اگر دختر شیعه با مردی که دارای مسلک اهل حق است ازدواج نماید آیا محرمیت ایجاد میشود و این ازدواج مشروع است؟ و آیا فرزندی که از این زوج متولد میشود طهارت مولد دارد و حلال‌زاده است؟
عنوان اهل حق بر چند گروه اطلاق میشود. معیار حکم شرعی آن است که اگر کسی به همه اصول مذهبی معتقد باشد ازدواج با وی جایز و فرزند نیز دارای طهارت مولد بوده و حلال زاده است.

نفقه

زوجه طی سند عادی مهریه، نفقه و کلیه حقوق خود را به همسرش حلال نموده است. زوجه مدّعی است این سند و نوشته با تهدید و اجبار از سوی همسر از وی اخذ گردیده و این در حالی است که هیچ شاهدی بر این مدّعا وجود ندارد.
اولاً حلال نمودن، ناظر به ابراء است یا هبه؟
ثانیاً با وجود اجبار و عدم حضور شاهد، چه وضعیتی بر سند مذکور حاکم است؟
ثالثاً آیا نفقه آینده و حقوق محقق نشده را میتوان ابراء یا هبه نمود یا خیر؟
1. حلال کردن چیزی که در ذمّه شوهر است ابراء است و برگرداندن عینی که از شوهر گرفته است، هبه میباشد.
2. اگر بیّنه یا قرائن اطمینان‌آور دیگری بر اجبار باشد، سند مزبور بیاعتبار بوده و مدّعای زن ثابت میشود، وگرنه شوهر در محکمه سوگند یاد میکند و مدّعای زن بیاثر خواهد بود.
3. حقوق آینده را به لحاظ فرض ثبوت میتوان ابراء کرد، هر چند نمیتوان مانع تحقق آن‌ها با حفظ مقتضیشان شد.
86/9/1

سبب های محرمیت

دو پسرعموی من و خواهر بزرگم شیرخورده مادربزرگم هستند. آیا فقط این سه نفر با هم محرم‌اند یا همه فرزندان عمویم با خواهران و برادرانم محرم‌اند؟
1. دو پسرعمو با خواهر بزرگ شما که همشیرند، محرم‌اند، و آن دو با خواهر بزرگ شما عمو و عمۀ همه فرزندان محسوب میشوند.
2. سایر پسرعموها با دخترعموها محرم نیستند و ازدواج آن‌ها با یکدیگر جایز است.
74/3/24

در گذشته، پدرم برای محرم شدن با زن‌داییام، دختر او را برای چندساعت صیغه نمود. اکنون که زن‌داییام از دنیا رفته، آیا ازدواج بنده با دخترداییام جایز است؟
1. دختری که به عقد پدر درآمد، گر چه موقت بوده است، بر پسر حرام است.
2. مردن مادر دختر تأثیر ندارد.

مسائل متفرقه ازدواج

زن شوهردار با مردی زنا نموده است و بعد از زنا از شوهر اوّلی طلاق گرفته و عدّه را هم مراعات کرده و جاهل به حکم بوده و توبه نموده و سپس به عقد فرد زانی درآمده است و الآن مدت چهار سال با هم زندگی میکنند؛ حکم چیست؟
1. لیس فی المسئلة دلیل یعتد به للحرمة.
2. والأحوط هو الحرمة ولزوم التفرقة بین الزوجین.
3. یجوز لهما الرجوع إلی مَن یفتی بعدم الحرمة.
84/2/30

اگر زنی در زمان عدّه با مردی ازدواج کند و بعد از گذشت زمان عدّه، دخول حاصل شود حکم مسئله از جهت حرمت ابدی و غیر ابدی چیست؟
1. ازدواج با زنی که در عدّه مرد دیگری است در صورت علم به عدّه و علم به حرمت عقد در زمان عدّه موجب حرمت ابدی است.
2. ازدواج با زنی که در عدّه مرد دیگری است در صورت جهل به عدّه و جهل به حرمت عقد در زمان عدّه اگر قبل از گذشتن زمان عدّه آمیزش جنسی واقع شود موجب حرمت ابدی است.
3. ازدواج با زنی که در عدّه مرد دیگر است در صورت جهل یاد شده اگر بعد از گذشت زمان عدّه آمیزش شود موجب حرمت ابدی نیست لیکن عقد باطل است و باید مجدداً عقد شود.
89/12/17

اگر مردی بر وقوع نزدیکی مقر اما زن منکر باشد قول کدام یک از نظر شرعی مقبول و حجت است؟
1. احکامی که بر دخول مترتب است و به زیان مرد است به استناد اقرار او ثابت میشود.
2. احکامی که بر دخول مترتب است و به سود مرد است به صرف ادّعای وی ثابت نمیشود.
3. اگر بیّنه شرعی بر دخول اقامه شد تمام احکام آن چه به زیان مرد و چه به سود وی ثابت میشود.
4. اگر بیّنه شرعی (شاهد عادل) اقامه نشد و زن که منکر دخول است سوگند یاد کرد احکام مترتب بر دخول که سودمند به حال مرد است نفی میشود.
89/3/6