آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
خمس انواع درآمدها
مسئله 1983. درآمدهایی که به دست میآید، چند قسم است:
1. درآمدی که از راه حرفه و کار به دست میآید؛ مانند تجارت، کشاورزی، بنّایی یا کارگری که از راه مبادله کالا، یا فعالیت جسمی، کسبِ درآمد میشود که پس از کسر هزینه سالانه، ماندۀ آن خمس دارد.
2. کسب درآمد از راه حرفه و پیشه نیست، بلکه در یک مقطعی، کاری انجام میدهد، یا تجارتی میکند و سود به دست میآورد که پس از کسر هزینه سالانه، ماندۀ آن خمس دارد.
3. درآمدی که از راه جایزه، هبه و هدیهای که به او بخشیدهاند و او فقط قبول نموده است و مالک شده است که پس از کسر هزینه سالانه، اگر ماندۀ آن قابل توجه باشد، خمس دارد.
4. درآمدهایی که بدون کار و تلاش و بدون قبول و پذیرش نصیب او میشود؛ مانند کسی که پدر و یا مادرش درگذشته است و اموال آنها به عنوان ارث به او منتقل میشود که خمس ندارد؛ ولی مالی که از یک فامیل دور که احتمالش را نمیداد، به ارث به او رسیده باشد، خمس دارد.
مسئله 1984. اگر کسی به عنوان «وقف عام» درآمدی نصیبش شده، این درآمد همانند هبه است که اگر قبول و قبض کرده، مالکش میشود و در صورتی که قابل توجه باشد، پس از گذشت سال و کسر هزینه، باید خمس آن را بپردازد؛ همچنین اگر درآمدی به عنوان «وقف خاص» به او رسیده، این درآمد مانند ارث است که به قبول نیاز ندارد و شخص مالکش میشود و پس از کسر هزینههای سال، باید خمس آن را بپردازد.