آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
ویرانی مورد اجاره
مسئله 2381. اگر ملک مورد اجاره، پیش از زمان آن، به صورتی ویران شود که به هیچوجه قابل بهرهوری نباشد، اجاره باطل میشود؛ نیز اگر شرط شده بود که قابل استفاده باشد، ولی چنین نباشد، اجاره باطل میشود و در هر دو حال، اجارهبها به مستأجر برمیگردد و اگر ویرانی آن به گونهای باشد که بهرۀ اندکی از آن برابر شرط تعهّد شده ممکن باشد و ماندن چنین اجارهای سفیهانه نباشد، مستأجر میتواند اجاره را به هم بزند؛ وگرنه اجارۀ یادشده بدون به هم زدن از بین خواهد رفت.
مسئله 2382. اگر ملک مورد اجاره پس از گذشت مقداری از زمان آن، به صورتی ویران شود که قابل بهرهوری نباشد یا استفاده از آن برابر شرط تعهّد شده ممکن نباشد، عقد اجاره نسبت به مدت مانده باطل میشود و نسبت به گذشته هم میتوان آن را باطل نمود و اجارهبهای معمول (اجرت مثل) داد. مستأجر هم میتواند برابر اجارهبهای تعیینشده، سهم آن را بپردازد.
مسئله 2383. اگر مقداری از ملک مورد اجاره (نه همۀ آن) ویران شود و فوراً هماهنگ با بقیّه مِلک ساخته شود، به گونهای که مقداری از آن بدون بهره نباشد، اجاره باطل نمیشود و مستأجر، حق به هم زدن عقد اجاره را ندارد و اگر ساختن آن، زمان ببرد که مقداری از آن بدون بهره بگذرد، عقد اجاره نسبت به زمان ویرانی باطل است و میتوان آن را نسبت به زمان مانده به هم زد و اُجرت مثل داد و اگر زمان ویرانی، نقص وصف محسوب شود، میتوان تمام اجاره را به هم زد و نسبت به زمان استفاده شده، اُجرت مثل پرداخت نمود.