آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
چهارم. دروغ بستن به خدا و پیامبر صلیاللهعلیهوآله
مسئله 1681. اگر روزهدار به گفتن، نوشتن، پُر کردن نواری که دیگران میشنوند، به اشاره، کنایه و مانند اینها به خدا و پیامبر صلیاللهعلیهوآله و امامان معصوم:، به عمد نسبت دروغ بدهد، گناه کرده و روزۀ او باطل است، هرچند فوراً بگوید دروغ گفتم یا توبه کند؛ و به احتیاط واجب، نسبت دروغ به حضرت زهرا علیهاالسلام و پیامبران دیگر نیز همین حکم را دارد. این حکم اختصاص به روزۀ واجب ندارد، بلکه در روزۀ مستحب نیز چنین است.
مسئله 1682. اگر کسی در غیر وقت روزه دروغی بگوید و سپس در حال روزه بگوید آن خبری که گفته بودم راست است، روزهاش باطل میشود.
مسئله 1683. اگر روزهدار خبری را که به دروغ بودنش گمان دارد، به خدا و پیامبر صلیاللهعلیهوآله نسبت دهد، مرتکب حرام شده است؛ ولی اگر آن را از دیگری یا نوشتهای یا بدون استناد به آنها حکایت کند، روزۀ او باطل نمیشود، هرچند احتیاط مستحب در صورت نقل بدون استناد، بطلان روزه است.
مسئله 1684. دروغ بستن به مجتهدان و راویان حدیث حرام است؛ ولی روزه را باطل نمیکند، مگر اینکه نسبت دروغ به خدا و رسول خدا صلیاللهعلیهوآله محسوب شود.
مسئله 1685. اگر روزهدار مضطر به دروغ به خدا و رسول خدا صلیاللهعلیهوآله شود این دروغ روزه را باطل نمیکند.
مسئله 1686. چنانچه روزهدار بداند که دروغ بستن به خدا و پیامبر صلیاللهعلیهوآله روزه را باطل میکند و از اول قصد دروغ دارد و خبری را به عنوان دروغ انتخاب کند و به آنان نسبت دهد و سپس بفهمد آنچه گفته راست بوده، روزهاش باطل میشود، چون نیتِ «قاطِع» کرده است؛ ولی اگر از اول بنا دارد مطلب خاصی را گزارش کند که برای او مهم است و قصد دروغ بستن به آنان را ندارد، ولی مطلبی را که میپندارد دروغ است، به آنان نسبت دهد و سپس بفهمد آنچه را که گفته راست بوده، روزهاش باطل نمیشود، چون نیّت قاطِع ندارد، بلکه خطای در تطبیق است، هر چند احتیاط مستحب آن است که آن روزه را قضا کند.
مسئله 1687. اگر روزهدار چیزی را به اعتقاد اینکه راست است، از قول خدا و پیامبر صلیاللهعلیهوآله نقل کند و سپس بفهمد دروغ بوده، روزهاش باطل نمیشود.
مسئله 1688. اگر روزهدار به شوخی دروغی را به خدا یا پیامبر صلیاللهعلیهوآله نسبت دهد، روزهاش باطل نمیشود.