آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
هفتم. بقای عمدی بر جنابت
مسئله 1715. اگر جُنُب در شب ماه رمضان بهعمد تا طلوع فجر غسل نکند، یا اگر وظیفۀ او تیمم است، تیمم نکند، روزۀ او باطل است و قضا و کفّاره دارد. در آن روز هم به رسم ادب از انجام دادن کاری که روزه را باطل میکند، خودداری نماید.
مسئله 1716. اگر جُنُب در روزۀ قضای ماه رمضان بهعمد تا طلوع فجر جُنُب بماند، نمیتواند روزه بگیرد؛ ولی در دیگر روزههای واجب و مستحب، اگر بهعمد تا طلوع صبح جنب بماند، میتواند روزه بگیرد، بنابراین تا زمان نیت کردن - در اثنای روزه - اگر کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد، میتواند نیّت روزه کند، پس در روزۀ واجب غیر ماه رمضان و قضای آن - چه معیّن باشد، مثل نذر معیّن، یا غیر معیّن باشد، مثل روزۀ کفاره - اگر کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد، میتواند پیش از ظهر، غسل و نیّت روزه کند و در روزۀ مستحب نیز میتواند پس از غسل، نیّت روزه کند، هرچند بعد از ظهر باشد.
مسئله 1717. کسی که جُنُب است و نمیتواند آب تهیه کند، یا مصرف آب برای او ضرر دارد، وظیفۀ وی تیمم است، پس اگر تیمم کند و بخوابد، روزۀ او صحیح است.
مسئله 1718. کسی که در شب ماه رمضان برای هیچ یک از غسل و تیمم وقت ندارد، نباید خود را جُنُب کند و اگر خود را جُنب کرد، روزۀ او باطل است و قضا و کفّاره دارد و در آن روز هم باید به رسم ادب امساک کند و اگر فقط برای تیمم وقت دارد، چنانچه خود را جُنُب کند، با تیمم روزۀ او صحیح است؛ ولی گناهکار است.
مسئله 1719. اگر به گمان اینکه وقت دارد خود را جنب کند و سپس مشخص شود که برای هیچ یک از غسل و تیمم وقت نداشت، در این صورت، اگر پس از جستوجوی بر اینکه هنوز وقت باقی است، خود را جنب کرده، روزهاش صحیح است. در صورت عدم جستوجو هم، به احتیاط استحبابی قضا دارد.
مسئله 1720. جُنُبی که در ماه رمضان قصد دارد روزه بگیرد و غسل جنابت را فراموش کند و پس از طلوع فجر یادش بیاید، روزۀ آن روز او صحیح است؛ ولی اگر پس از یک یا چند روز متوجه شود، روزههای او باطل است و قضا دارد؛ ولی کفّاره ندارد.
مسئله 1721. اگر جُنُب در ماه رمضان، با جهل به جنابت، چند روز روزه گرفت و سپس متوجه شد، روزههای او صحیح است.
مسئله 1722. اگر در ماه رمضان پس از طلوع فجر متوجه شود که محتلم شده است، روزه او صحیح است؛ چه بداند که پیش از طلوع فجر محتلم شده؛ یا پس از آن؛ یا شک داشته باشد که احتلام او پیش از طلوع فجر بوده؛ یا پس از آن، و واجب نیست فوراً غسل کند، چون طهارتْ شرط همراه روزه نیست و جنابتِ غیراختیاری نیز مانع روزه نیست؛ فقط بقای عمدی بر جنابت تا طلوع صبح، مانع روزه است که در اینجا نیست. البته برای نماز باید غسل کند.
مسئله 1723. اگر جُنُب در ماه رمضان شک دارد که غسل جنابت کرده یا نه، تعداد روزههایی را که یقین دارد جنب بوده، باید قضا کند.
مسئله 1724. اگر در روزۀ قضای ماه رمضان پس از طلوع فجر متوجه شود که محتلم شده است، چنانچه بداند پس از طلوع صبح محتلم شده، یا در آن شک داشته باشد، روزۀ او صحیح است؛ ولی اگر بداند پیش از طلوع فجر محتلم شده، در وسعت وقت، روزۀ او باطل است، چون طهارت در طلوع صبح، شرط صحت روزۀ قضای ماه رمضان است و در تنگی وقت، باید آن روز را روزه بگیرد و به احتیاط، بعد از ماه رمضان نیز یک روز دیگر روزه بگیرد.
مسئله 1725. اگر جُنُب در روزۀ قضای ماه رمضان غسل را فراموش کند و در حال جنابت روزه بگیرد، روزۀ او باطل است.
مسئله 1726. اگر جُنُب یا زن حایض و زایمان کرده در شب ماه رمضان، شرایط هیچ یک از غسل و تیمم را نداشته باشد و نتواند آنها را انجام دهد، فاقد طَهورَیْن است و روزۀ او صحیح است. در دیگر روزههای واجب و مستحب نیز میتواند روزه بگیرد؛ ولی در روزۀ قضای ماه رمضان نمیتواند روزه بگیرد.
خواب جُنُب
مسئله 1727. چنانچه جُنُب در شب ماه رمضان میداند که اگر بخوابد برای غسل بیدار میشود و بخوابد و پس از طلوع فجر بیدار شود، روزۀ او صحیح است.
مسئله 1728. اگر جُنُب در شب ماه رمضان میداند که بخوابد برای غسل بیدار نمیشود، نباید بخوابد و چنانچه خوابید و بیدار نشد، روزۀ او باطل است و قضا دارد و در آن روز باید به رسم ادب، از چیزهایی که روزه را باطل میکند، خودداری نماید.
مسئله 1729. اگر جنب در شب ماه رمضان با تصمیم بر روزه و غفلت از غسل یا از جنابت بخوابد و پس از طلوع فجر بیدار شود، باید روزه را قضا کند؛ ولی کفاره ندارد، هرچند این خواب و بیداری در این حالت تکرار شود.
مسئله 1730. اگر جُنُب، در ماه رمضان بدون قصد غسل جنابت، یا با تردیدِ در آن بخوابد و پس از طلوع فجر بیدار شود، روزۀ او باطل است و قضا و کفّاره دارد.
مسئله 1731. اگر جُنُب، در ماه رمضان نمیداند که بخوابد برای غسل بیدار میشود یا نه، چنانچه قصد غسل را داشته باشد، میتواند بخوابد. اگر یک بار بخوابد و پس از طلوع فجر بیدار شود، روزۀ او صحیح است. اگر از خواب اول بیدار شود و بار دوم یا سوم یا بیشتر بخوابد و پس از طلوع فجر بیدار شود، روزۀ او باطل است و قضا دارد؛ ولی کفّاره ندارد. روزههای واجبِ غیر رمضان و روزۀ مستحب این احکام را ندارند.
مسئله 1732. جُنُبی که در شب ماه رمضان چند بار خوابید و بیدار شد، اگر در تعداد خواب شک دارد، حکم اقلّ تعداد خوابیدن را دارد.
مسئله 1733. زن حائض یا زایمانکرده، اگر پیش از طلوع فجر پاک شود و بهعمد یا با سهلانگاری، غسل یا تیمم نکند، روزهاش باطل است و قضا دارد.
مسئله 1734. زن حائض یا زایمانکرده، اگر هنگام طلوع فجر پاک شود و برای هیچ یک از غسل و تیمم وقت نداشته باشد و نیّت روزه کند، روزۀ او صحیح است.
مسئله 1735. احکامی که برای خوابیدن شخص جُنُب در شب ماه رمضان است، برای زن حائض و زایمانکرده نیست.
مسئله 1736. اگر زن پس از طلوع فجر از خون حیض و زایمان پاک شود، یا در بین روز خون حیض و زایمان ببیند، هرچند نزد یک مغرب باشد، روزۀ او باطل است و قضا دارد.
مسئله 1737. زن مستحاضه، اگر به وظیفۀ استحاضه عمل کند، روزۀ او صحیح است.
مسئله 1738. دست زدن روزهدار به بدن میّت جایز است و اگر به عمد غسل مس میّت نکند، روزه او باطل نمیشود.