آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
تخریب و بازسازی مسجد
آیا تخریب مسجد جامع قدیمی جایز است یا خیر؟ با توجه به اینکه ساختمان قدیمی مسجد به علت کثرت جمعیت و دامنۀ فعالیتهای اسلامی و دینی ظرفیت و گنجایش جمعیت و برنامه را ندارد.
1. توسعۀ مسجد، به طوری که سبب تخریب نباشد، بدون اشکال است.
2. توسعۀ مسجد، به گونهای که موجب تخریب شود، در صورت ضرورت، جایز است.
تذکر: تخریب بنای کهن، موجب محو میراث فرهنگی نشود.
1381/12/20
مسجدی به صورت همکف و یک طبقه احداث شده بود اینک هیئت امنای آن در نظر دارد به دلیل فرسودگی بنا و افزایش جمعیت منطقه آن را تخریب و با توجه به طرح تعریض شهرداری در مساحتی کمتر اقدام به تجدید بنای مسجد در چند طبقه نماید.
طبقه زیر زمین مخصوص آشپزخانه و...
طبقه همکف فضای مسجد مخصوص آقایان
طبقه اول فضای مسجد مخصوص بانوان
طبقه دوم مخصوص سالن همایش، ختم و...
طبقه سوم مخصوص فضای مجتمع فرهنگی
طبقه چهارم مخصوص خانه عالم و خانه سرایدار
با توجه به اینکه در زمان احداث بنای اولیه برای کل مساحت زمینی که قصد احداث بنای جدید در آن است، صیغه مسجد خوانده شده بود لذا سؤالات ذیل مطرح است:
آیا حکم مسجد در خصوص طبقات پایینتر یا بالاتر از عرصهای که صیغه مسجد برایش قرائت شده وارد است؟
آیا در طبقات پایینتر یا بالاتر از عرصهای که صیغه مسجد برایش قرائت شده میتوان سرویس بهداشتی (توالت) احداث کرد؟
آیا میتوان در طبقات بالاتر از عرصهای که صیغه مسجد برایش قرائت شده (عیان)، خانه عالم و خانه سرایدار (با توجه به امورات جاریه زندگی خانوادگی) احداث کرد؟
1. آنچه به عنوان مسجد وقف شد تغییر کاربری آن جایز نیست.
2. آنچه برای مسجد نه به عنوان مسجد وقف شد احداث بناهای مرقوم در استفتاء جایز است.
3. احداث آشپزخانه و مانند آن در زیر زمین جایز است.
4. احداث طبقه اول جهت نماز بانوان مانند همکف برای نماز آقایان بلا مانع است.
5. احداث مجتمع فرهنگی (قرآن، فقه، اخلاق و...) جایز است.
6. از احداث واحد مسکونی اجتناب شود.
87/4/10
در یکی از روستاهای شهرستان ما مسجدی با قدمت 45 سال در حال تخریب میباشد. و با توجه به اینکه مهندسین ساختمان نظر به تخریب کلی بنا و ساخت مجدّد آن دادهاند و مؤمنین و متدیّنین این روستا هم آماده کمکرسانی جهت ساخت مجدّد آن میباشند از محضر معظم له خواهشمند است نظر مبارک را در ارتباط با تخریب مسجد و ساخت مجدّد آن مرقوم فرمایید تا موجبات آرامش قلوب مؤمنین و متدیّنین این روستا فراهم گردد.
عمران مسجد، بازسازی و نوسازی آن جایز بلکه راجح است.
87/7/7
مستدعی است بیان فرمایید که ساختن گنبد و گلدسته برای مساجد و حسینیهها - که امروزه به عنوان نمادهای مذهبی برای این مکان شمرده میشود - در شرع انور چه حکمی دارد؟
1. شرع انور نسبت به نمادهای مرقوم ترغیب نفرموده است.
2. شایسته است مؤمنان اعزّهم الله از اینگونه نمادها پرهیز فرمایند.
88/2/20