آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
نصاب معدن
مسئله 1881. مقدار نصاب معدن، بیست دینار طلا، یا معادل قیمت آن است، همانگونه که فقها به آن فتوا دادهاند.
مسئله 1882. قبل از پرداخت خمسِ مواد معدنی باید هزینههای استخراج - مانند حفّاری و ماشین آلات و حقوق کارگران و غیره - کسر شود و پس از کسر هزینهها، اگر به مقدار نصاب رسیده است، باید خمس باقیمانده را بپردازد؛ اما هزینههای شخصی صاحب معدن و مخارج اهل و عیال او کسر و محاسبه نمیشود.
مسئله 1883. اگر مواد معدنی در چند نوبت با فاصلهای اندک استخراج شود، در نصابسنجی برای خمس، تمام آنها یکجا محاسبه میشود و اگر همه آن موارد به حدّ نصاب رسید، خمس دارد. اگر فاصله بین دفعات استخراج، زیاد باشد؛ مثلاً پس از چند سال استخراج شود، در این صورت، برای هر دفعه، جداگانه محاسبه میشود؛ هر دفعه که به حدّ نصاب رسیده باشد، خمس دارد.
مسئله 1884. اگر چند نفر به صورت مشارکت، معدنی را استخراج کنند و پس از کسر هزینههای استخراج و تصفیه ماده معدنی، چنانچه مجموع سهام استخراج شده به حد نصاب برسد، ولی سهم هیچکدام به تنهایی به نصاب نرسد، پرداختن خمس آن واجب نیست.
مسئله 1885. اگر یک نهاد حقوقی مالک معدن باشد، نه اشخاص و چند نفر به اشتراک به آن نهاد حقوقی خدمت دهند، بدون آنکه سهمی در مالکیت آن داشته باشند و معدن استخراج شده پس از کسر هزینه به مقدار نصاب برسد، ادای خمس آن بر مسئول آن نهاد واجب است.