آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
انکار وجوب روزه و ترک آن
مسئله 1830. وجوب روزه از ضروریات دین اسلام است. اگر کسی از روی عمد و آگاهی، وجوب آن را انکار کند، بهگونهای که بداند به انکار و تکذیب اصلی از اصول دین - یعنی وحی و رسالت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله - بازمیگردد، مرتد خواهد شد و اگر چنین نیست، این انکار فسق است و موجب ارتداد نیست؛ همچنین اگر تردیدی در میان باشد که آیا انکار او موجب انکار یکی از اصول دین است یا نه، حکم به ارتداد او نمیشود.
مسئله 1831. ملاک تشخیص ترک کردن روزه - که از روی انکار است یا غیر آن - پرسش از تارک روزه است.
مسئله 1832. مردی که با انکار وجوب روزه مرتد شد، اگر مرتد ملی باشد، او را توبه میدهند و اگر توبه نکرد، حکم خاص خودش را دارد و اگر مرتد فطری باشد، حکمش اعدام است و همسر او باید عدّۀ وفات نگهدارد. چنانچه خانمی مرتد شود - چه فطری و چه ملی - اعدام نخواهد شد و او را توبه میدهند.
مسئله 1833. کسی که بدون انکار وجوب روزه و بدون عذر، با علم و عمد، روزه ماه مبارک رمضان را نمیگیرد، هرچند قضا و کفّاره بر او واجب است؛ ولی چون معصیت کرده، فاسق است و چون هر معصیتی که حدّ نداشته باشد حکم به تعزیر دارد، در اینجا هم تعزیر میشود. اندازۀ تعزیر به این صورت است: اگر روزهدار در روز ماه مبارک رمضان، با همسرش آمیزش عمدی کند، تعزیر او به 25 ضربه تازیانه است؛ چنانچه دیگر مفطرات را بهعمد انجام دهد، مقدار تعزیر او به نظر حاکم شرع است.
مسئله 1834. اگر در ماه مبارک رمضان مشاهده شود که کسی روزه میخورد، ولی معلوم نیست که از روی علم و عمد روزه میخورد یا معذور است، در این صورت، تعزیر نخواهد شد. چنانچه ثابت شود که افطار او عمدی و بدون عذر است، حاکم شرع او را تعزیر میکند.
مسئله 1835. حکم تعزیر، مربوط به خود افطار است، بنابراین اگر کسی در روز چند بار افطار کرده است و پس از هربار به محکمه شرعی برده نشد، یک بار تعزیر میشود.
مسئله 1836. کسی که در ماه مبارک رمضان عمداً افطار کرد و در محکمه، به تعزیر محکوم و بر او اجرا شد بار دوم نیز روزهخواری کرد و محکوم به تعزیر شد و بر او جاری شد، اگر در مرتبه سوم هم روزه بخورد، مستحق حکم اعدام است، اگرچه احتیاط این است که حکم اعدام برای مرتبه چهارم باشد.
مسئله 1837. اگر روزهدار در روز ماه مبارک رمضان همسرش را به آمیزش مجبور کند، علاوه بر کفّاره، به 25 ضربه شلاق به جهت افطار عمدی و 25 ضربه به سبب اجبار همسرش تعزیر میشود و اگر همسرش راضی به این عمل بود، هرکدام از آنها به 25 ضربه تازیانه تعزیر میشوند.