آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی

آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی

مرجع تقلید شیعه

غسل های مستحب

مسئله 680. غسل‌های مستحب در شرع مقدّس اسلام بسیار است؛ برخی از آن‌ها: 1. غسل جمعه - که به آن بسیار سفارش شده است - و وقت آن از اذان صبح است تا ظهر و بهتر است نزد یک ظهر به‌جا آورده شود و اگر تا ظهر انجام ندهد، بهتر است بدون نیّت ادا و قضا تا عصر جمعه، آن را به‌جا آورد. چنانچه در روز جمعه غسل نکند، مستحب است از صبح شنبه تا غروب، قضای آن را به‌جا آورد و کسی که میترسد روز جمعه آب پیدا نکند، میتواند روز پنج‌شنبه غسل را انجام دهد، بلکه اگر در شب جمعه غسل را به امید آنکه مطلوب خدای عالم است، به‌جا آورد، صحیح است و مستحب است انسان هنگام غسل جمعه بگوید: «أشْهَدُ أنْ لَا إِلهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَریکَ لَهُ وَأنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ اللهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاجْعَلْنِی مِنَ التَّوّابِینَ وَاجْعَلْنِی مِنَ الْمُتَطَهِّرِینَ».
2. غسل شب اول ماه رمضان و تمام شب‌های فرد، مثل شب سوم، پنجم و هفتم؛ ولی از شب بیست و یکم مستحب است همه‌شب غسل کند و برای غسل شب اول، پانزدهم، هفدهم، نوزدهم، بیست و یکم، بیست و سوم، بیست و پنجم، بیست و هفتم و بیست و نهم بیشتر سفارش شده است. وقت غسل شب‌های ماه رمضان، تمام شب است و بهتر است مقارن غروب آفتاب به‌جا آورده شود؛ ولی از شب بیست و یکم تا پایان ماه بهتر است غسل را بین نماز مغرب و عشاء به‌جا آورد؛ نیز مستحب است در شب بیست و سوم، غیر از غسل اول شب، یک غسل هم در آخر شب انجام دهد.
3. غسل روز عید فطر و عید قربان که وقت آن از اذان صبح است تا غروب و بهتر است آن را پیش از نماز عید به‌جا آورد و اگر از ظهر تا غروب به‌جا آورد، احتیاط آن است که به قصد رجاء انجام دهد. 4. غسل شب عید فطر که وقت آن از اول مغرب تا اذان صبح است و بهتر است در آغاز شب به‌جا آورده شود. 5. غسل روز هشتم و نهم ذی حَجّه و در روز نهم بهتر است آن را نزد یک ظهر به‌جا آورد. 6. غسل روز اول، پانزدهم، بیست و هفتم و آخر ماه رجب. 7. غسل روز عید غدیر که بهتر است در وقت چاشت «صدر نهار» آن را انجام دهد. 8. غسل روز بیست و چهارم ذی حَجّه. 9. غسل روز عید نوروز، پانزدهم شعبان، نهم و هفدهم ربیع الاول و روز بیست و پنجم ذی قعده؛ ولی غسل روز پانزدهم شعبان و غسل‌های دیگری که تا آخر مسئله ذکر شده، رجاءً انجام دهد.
10. غسل دادن کودکی که تازه به دنیا آمده است. 11. غسل خانمی که برای غیر شوهرش بوی خوش استعمال کرده است. 12. غسل کسی که در حال مستی خوابیده است. 13. غسل کسی که جایی از بدنش را به بدن میّتی که غسل داده‌اند، رسانده است. 14. غسل کسی که هنگام گرفتن خورشید و ماه نماز آیات را عمداً به‌جا نیاورده، در صورتی که تمام ماه و خورشید گرفته باشد. 15. غسل کسی که برای تماشای دار آویخته رفته و آن را دیده باشد؛ ولی اگر اتفاقاً یا از روی ناچاری نگاهش بیفتد، یا مثلاً برای شهادت دادن رفته باشد، غسل مستحب نیست.

مسئله 681. پیش از داخل شدن در حرم مکه، شهر مکه، مسجد حرام، خانۀ کعبه، حرم مدینه، شهر مدینه و مسجد پیغمبر صلیالله‌علیه‌وآله مستحب است که انسان غسل کند و برای داخل شدن در حرم امامان : رجاءً غسل کند و اگر در یک روز چند بار مشرّف شود، یک غسل کافی است و کسی که میخواهد در یک روز داخل حرم مکه و مسجد حرام و خانۀ کعبه شود، اگر به نیّت همه یک غسل کند، کافی است؛ نیز اگر در یک روز بخواهد داخل حرم مدینه و شهر مدینه و مسجدِ پیغمبر صلیالله‌علیه‌وآله شود، یک غسل برای همه کفایت م یکند و برای زیارت پیغمبر و امامان : از دور یا نزد یک و برای حاجت خواستن از خداوند عالم، همچنین برای توبه و نشاط به جهت عبادت و برای سفر رفتن خصوصاً سفر زیارت حضرت سیّد الشهداء علیه‌السلام مستحب است که غسل کند و اگر یکی از غسل‌هایی را که در این مسئله ذکر شد، به‌جا آورد و سپس کاری کند که وضو را باطل مینماید - مثل اینکه بخوابد - غسل او باطل میشود و مستحب است که دوباره غسل را به‌جا آورد.‌

مسئله 682. انسان نمیتواند با غسل مستحبی کاری انجام دهد که مانند نماز وضو لازم دارد.

مسئله 683. اگر چند غسل بر کسی مستحب باشد و به نیّت همه یک غسل به‌جا آورد، کافی است.