آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
صحیح بودن تیمم به برخی از اجزای زمین
مسئله 722. تیمّم به خاک، ریگ، کلوخ و سنگ اگر پاک باشند، صحیح است و به گِل پخته - مانند آجر و کوزه - نیز صحیح است.
مسئله 723. تیمّم بر سنگ گچ و سنگ آهک و سنگ مرمر سیاه و دیگر اقسام سنگها صحیح است؛ ولی تیمّم به جواهر مثل سنگ عقیق و فیروزه باطل است و به احتیاط واجب با بودن خاک یا چیز دیگری که تیمّم به آن صحیح است، به گچ و آهک پخته هم تیمّم نکند و اگر به خاک و مانند آن دسترسی ندارد و امر دایر است بین گچ یا آهک پخته و میان غبار یا گِل، باید به احتیاط واجب بین تیمّم به هر دو جمع کند.
مسئله 724. اگر خاک، ریگ، کلوخ و سنگ پیدا نشود، باید به گرد و غباری که روی فرش و لباس و مانند اینها نشسته و ظاهر است، تیمّم کند و چنانچه غبار در لای لباس و فرش باشد، تیمّم به آن صحیح نیست، مگر نخست دست بزند تا روی آن غبارآلوده شود و سپس تیمّم کند و چنانچه گرد پیدا نشود، باید به گِل تیمّم کند و اگر گل هم پیدا نشود، به احتیاط مستحب، بدون تیمّم نماز بگزارد و به احتیاط واجب قضای آن را بهجا آورد.
مسئله 725. اگر بتواند با تکاندن فرش و مانند آن خاک تهیه کند، تیمّم به گرد باطل است و اگر بتواند گِل را خشک، و از آن خاک تهیه کند، تیمّم به گِل باطل است.
مسئله 726. کسی که آب ندارد، اگر برف یا یخ داشته باشد، چنانچه ممکن است باید آن را آب کند و با آن وضو بگیرد یا غسل کند و اگر ممکن نیست و چیزی هم که تیمّم به آن صحیح است ندارد، به احتیاط مستحب بدون وضو و تیمّم نماز بگزارد و به احتیاط واجب بعداً قضا کند.
مسئله 727. اگر با خاک و ریگ چیزی مانند کاه که تیمّم به آن باطل است مخلوط شود، نمیتواند به آن تیمّم کند؛ ولی چنانچه آن چیز به قدری کم باشد که در خاک یا ریگ ازبینرفته شمرده شود، تیمّم به آن خاک و ریگ صحیح است.
مسئله 728. اگر چیزی ندارد که بر آن تیمّم کند، چنانچه ممکن است، باید به خریدن و مانند آن تهیه کند.
مسئله 729. تیمّم به دیوار گلی صحیح است و به احتیاط مستحب با بودن زمین یا خاک خشک، به زمین یا خاک نمناک تیمّم نکند.