آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
خمس پس انداز برای مؤونه
شخصی مقلد حضرتعالی است و 10/23/ حساب سال خمسی او میباشد و مبلغ 3/500/000 تومان موجودی در حساب دارد و قصد دارد برای خود ماشین بخرد. آیا خمس تعلق میگیرد یا نه؟
اگر ماشین جزء هزینه زندگی و ضروریات باشد، خمس ندارد؛ ولی چنانچه برای تشریفات و افزون بر هزینه باشد، خمس تعلق میگیرد.
فردی منزل خریداری کرده به مبلغ ده میلیون و هفتصد هزار تومان که دو میلیون تومان آن وام است و باید قسطی پرداخت کند و اصلاً حساب سال نداشته و در حال حاضر هم هفتصد هزار تومان پول نقد دارد میخواهد حساب سال خمسی تعیین کند؛ حکم چیست؟
1. اگر کسی به قصد خرید منزل پول جمع کند و منزل در شأن او باشد، سال بگذرد خمس ندارد.
2. هفتصد هزار تومان خمس دارد.
آیا پولی که یک جوان بیزحمت برای خرید خانه در بانک میگذارد یا جمع میکند، خمس دارد؟
اگر نیازمند به خانه است و تهیّه آن بدون پسانداز ممکن نیست، خمس ندارد.
83/2/23
لطفاً به این پرسشها پاسخ دهید:
1. اینجانب در زمانی که دانشجو بودهام مبلغی پول پسانداز کردهام و در همان سالها هزینه شد. این پول هدیههای پدرم بود و قسمتی هم وام دانشجویی بوده است. با توجه به اینکه یقین ندارم که سال بر آن پول گذشته یا نه و اصل پولها هدیه و وام بوده، چه حکمی دارد؛ آیا مشمول خمس میگردد یا نه؟
2. منزلی جهت سکونت خود خریدهام و برای پول آن فرشهای مورد نیاز منزل خود را فروختم، با توجه به اینکه یقین ندارم که از زمان خرید تا فروش آن فرشها سال گذشته یا نه، آیا فرشهای مذکور مشمول خمس میگردد یا نه؟
3. مبلغ 200هزار تومان به صورت رهن و اجاره جهت تهیه منزل مسکونی (قبل از خریدن خانه) در اختیار صاحبخانه گذاشتم؛ حال با توجه به اینکه یقین دارم قبل از رهن، سال بر پول نگذشته بود و بعد از رهن و تمام شدن مدت آن فوراً پول را برای خرید مسکن هزینه کردم؛ آیا پول مذکور مشمول خمس میگردد یا نه؟
4. اگر کسی پولی را برای امری در گرو بگیرد و صاحب پول آن کار را انجام ندهد - مثلاً پولی در گرو سندی باشد و مدتی بگذرد و پول دست نخورده بماند - خمس این پول برعهدۀ کیست؟
5. اگر از پول بین سال منزلی تهیه گردد که به آن نیاز است خمس دارد یا نه؟
6. اگر کسی منزلی داشته باشد و به دلایلی - مثلاً عدم امنیت محل آن - فعلاً (مثلاً یک سال) آن را اجاره دهد و خودش در محلی دیگر با اجارۀ بیشتری منزل اجاره کند، آن منزل آیا مشمول خمس میگردد یا نه؟
7. اگر کسی خانه داشته باشد و از درآمد بین سال خریداری کند و مشمول خمس نگردد و بعد از چند سال به دلایلی مجبور باشد آن خانه را بفروشد و با پول آن، خانه دیگری بخرد که به آن خانه نیاز دارد، آیا پول فروش منزل، مشمول خمس میگردد یا نه؛ و اگر قیمت آن بالا رود چه حکمی دارد؟
8. آیا هدیههای عروسی که از طرف پدر یا پدر همسر و فامیل هدیه میگردد مشمول خمس میگردد یا نه؟ اگر حتی یک سال مورد استفاده قرار نگیرد، در این صورت چطور؟ آیا هدیه دیگر مشمول خمس است یا نه؟
9. اگر کسی منزلی داشته باشد که نیاز به تعمیر دارد و در حد شأن خود میخواهد آن را تعمیر کند (این فرد حساب سال دارد) و از اول سال مثلاً تا 10 ماه پول جمعآوری کند و پولها را هزینه نماید، آیا آن پولها مشمول خمس میگردد یا نه؟
1. اگر سال مالی معین باشد و معلوم نباشد که هزینه بعد از گذشت سال بوده، خمس ندارد.
2. چون فرشها هزینه لازم بوده، متعلّق خمس نیست.
3. فرض مزبور به نظر اینجانب خمس ندارد.
4. فرض مرقوم با گذشت سال، متعلق خمس است.
5. اگر پولِ مفروض از درآمد همان سال باشد، نه از سال قبل، خمس ندارد.
6. اگر پول اجارۀ منزل قبلی درآمد او محسوب میشود، خمس دارد؛ ولی خود منزل خمس ندارد.
7. اگر قبل از فروش خانه قبلی یا همزمان با فروش آن، خانه دیگری که مورد نیاز است بخرد، خمس ندارد.
8. هدیه اگر قابل توجه باشد، خمس دارد و چنانچه اندک باشد، خمس ندارد.
9. پولی که در اثناء سال صرف تعمیر لوازم میشود، خمس ندارد.
74/2/22