آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
نیّت زکات
مسئله 2180. زکاتدهنده باید زکات را به عنوان زکات و به قصد قربت، یعنی برای انجام دادن فرمان خدای عالم بپردازد و اگر، هم زکات مال بر او واجب شده است، هم زکات فطره، باید در نیّت معیّن کند که آنچه را میپردازد، زکات مال است یا زکات فطره؛ ولی اگر مثلاً زکات گندم و جو بر او واجب باشد، لازم نیست معیّن کند چیزی را که میپردازد، زکات گندم است یا زکات جو.
مسئله 2181. کسی که زکات چند مال بر او واجب شده، اگر به مقدار کافی از مالی به عنوان زکات بپردازد و نیّت هیچ کدام آنها را نکند و برابر عادت وی به قسم خاص برنگردد، ذمّه او تبرئه میشود و کافی است.
مسئله 2182. اگر کسی را وکیل کند که زکات مال او را بپردازد، چنانچه وکیل هنگام پرداختن زکات به فقیر، به نیابت از مالک نیّت زکات کند، کافی است، چنانکه نیّت مستمر مالک تا زمان رسیدن زکات به فقیر کفایت میکند، هرچند وکیل غفلت کند.
مسئله 2183. اگر مالک یا وکیل او بدون قصد قربتْ زکات را به فقیر بپردازند و پیش از آنکه آن مال از بین برود، خود مالک، با قصد قربت نیّت زکات کند، زکات حساب میشود.
مسئله 2184. اگر کسی بدون قصد تفصیلی قربت، زکات را به فقیر پرداخت و آن مال از بین رفت، کفایت میکند، چون زکاتْ واجب عبادی است و قصد قربت، هرچند به صورت ارتکازی و اجمالی باشد، کافی است. البته اگر در صورت التفاتْ هیچگونه قصد قربت نداشت، به احتیاط واجب، باید دوباره بپردازد.
مسئله 2185. مسلمانی که مُستبصر (شیعه) شد، عباداتی که موافق مذهب خودش انجام داده اعاده ندارد، مگر زکات که سهم فقیر آن را باید به فقیر شیعه بپردازد؛ ولی اگر از آغاز، آن را به فقیر شیعه و با قصد قربت داده باشد، اعاده ندارد.
مسئله 2186. در حال غیبت، دادن زکات به مجتهد جامع الشّرایط مانند دادن زکات به امام معصوم علیه السلام کفایت میکند و در صورت مطالبه، احتیاط واجب، پذیرش است.
مسئله 2187. کسی که زکات را به میل خود نمیپردازد، حاکم شرع میتواند به اجبار از او دریافت کند و احتساب آن به عنوان زکات، وقتی است که حاکم شرع با قصد عنوان، نیز با نیّت قربت، به مصرف برساند.