آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
احکام افطار عمدی و سهوی
مسئله 1750. اگر انسان به عمد و اختیار، کاری را که روزه را باطل میکند، انجام دهد، روزۀ او باطل میشود و چنانچه عمدی نباشد، روزه باطل نمیشود؛ ولی بقای بر جنابت، در سه مورد روزه را باطل میکند، هرچند عمدی نباشد: 1. غسل جنابت را فراموش کند و پس از یک یا چند روز یادش بیاید. 2. بقای بر جنابت در خواب دوم به بعد. 3. بقای بر جنابت تا اذان صبح، در روزۀ قضای ماه رمضان.
مسئله 1751. اگر روزهدار برای وضوگرفتنْ آب در دهان بریزد و مضمضمه کند و مقداری آب به حلق فرو رود، روزه او صحیح است و قضا ندارد.
مسئله 1752. روزهدار میتواند برای ادراک مزۀ غذا، آن را مزمزه کند و سپس بیرون بریزد و اگر سهواً آن را بخورد، روزهاش صحیح است.
مسئله 1753. اگر روزهدار علم دارد با مضمضهکردن آب در دهان، آب از حلقش فرو میرود، جایز نیست مضمضه کند؛ ولی چنانچه برای وضو مضمضه کند یا پس از کشیدن دندان و خونی شدن آن، دهانشویی کند، اشکالی ندارد و اگر در این حالْ مقداری از آب از حلق فرو رود، روزۀ او باطل نمیشود.
مسئله 1754. اگر روزهدار سهواً یکی از کارهایی که روزه را باطل میکند، انجام دهد و در صحّت روزه مردّد شود، روزهاش باطل نمیشود.
مسئله 1755. اگر روزهدار سهواً یکی از کارهای باطلکننده روزه را انجام دهد و به گمان اینکه روزه او باطل شده، دوباره یکی از آنها را از روی عمد انجام دهد، روزۀ او باطل میشود و قضا دارد.
مسئله 1756. اگر کسی با روزه گرفتن احساس ضعف کند، نباید افطار کند، گرچه ضعفش زیاد باشد؛ ولی اگر روزه برای او طاقتفرسا و غیر قابل تحمل شد، میتواند افطار کند و باید قضای آن را بگیرد.
مسئله 1757. روزهدار نباید برای تشنگی سخت، روزه را بخورد، بلکه باید آن را تحمّل کند؛ ولی اگر به قدری تشنه شود که قابل تحمّل نباشد، نسبت به حکم روزه چند فرض دارد: 1. این تشنگی، به گونهای است که اگر مایعی ننوشد، خوف تلف یا ضرر خیلی مهم دارد، پس واجب است به اندازۀ ضرورت - نه بیش از آن - مایعی بنوشد. 2. روزهگرفتن برای او حرجی باشد؛ یعنی سختی بیش از حدّ متعارف دارد، پس جایز است به اندازۀ ضرورت و رفع حرج - نه بیش از آن - مایعی بنوشد و در هر دو صورت، روزۀ او باطل میشود و اگر ماه رمضان است، در بقیّۀ روز باید به رسم ادب، امساک کند و برای هر روز، یک چارک طعام، فدیه پرداخت کند و روزه را قضا نماید.