آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
احکام روزه
اگر غواص با لباس مخصوص خود زیر آب رود، حکم روزهاش چیست؟
عمداً سر را زیر آب بردن روزه را باطل میکند؛ لیکن در فرض سؤال، چون سر زیر جایی مخصوص است، هرگز آبی به سر نمیرسد و عرفاً میگویند نفس میکشد، لذا روزه او صحیح است.
در باب صوم به چه دلیل اکل و شرب غیرمعتاد هم مبطل است؟ (من طلبه هستم و دلیل فقهی این مطلب را خواهانم)
1. در صورتی که اکل و شرب از طریق معتاد یا دهان باشد، روزه باطل میشود، هرچند مأکول و مشروبِ معتاد - یعنی خوراکی - نباشند و دلیل آن، اطلاق ادلّه است.
2. چنانچه اکل و شرب از طریق غیر معتاد مثلا تزریق باشد و کاملاً اثر تغذیه را داشته باشد - مانند سُرُم - مشمول اطلاق دلیل خواهد بود، هرچند برخی این ادعا را مطرح کردهاند که ادله ابطال أکل و شرب از این صورت انصراف دارد.
روزه استیجاری
انجام دادن روزه قضا برای دیگری توسط فردی که خود نماز و روزه قضا بر عهده دارد چه صورتی دارد؟
1. اگر نیابت از دیگری موجب ضیق یا فوت تکلیف خود نمیشود جایز است. 2. و اگر موجب آن باشد هرچند حرام است ولی قضای [از] دیگری صحیح است.
87/9/12
استهلال
معیار تحقق اول ماه قمری و نیز طریق ثابت شدن آن چیست؟
معیار اول ماه قمری آن است که 1. فاصله و نسبت ماه و آفتاب، 2. [فاصله و نسبت] ماه و زمین و 3. مجموع دو نسبت یاد شده به قدری باشد که رؤیت ماه امکانپذیر باشد.
آنچه طریق ثبوت اول ماه است امکان دیدن با چشم غیر مسلح است و آنچه موضوع اصیل [اول ماه] است تحقق نسبتهای سه گانه است.
آیا محاسبات دقیق و یقینآور میتواند راهی برای ثبوت اول ماه باشد؟
اگر منجّم با حساب دقیق ریاضی، یقین یا اطمینان پیدا کرد که نسبتهای سهگانه [یاد شده] طوری است که در صورت عدم مانع مانند: غبار و ابر، ماه دیده میشود، اول ماه برای او ثابت خواهد بود.
آیا رؤیت هلال جنبۀ طریقیت دارد یا موضوعیت؟
رؤیت ماه طریقیت دارد نه موضوعیت.
آیا استفاده از دوربین و تلسکوپ در رؤیت هلال معتبر است؟
مقصود از رؤیت ماه فقط دیدن با چشم غیر مسلح است و عینک، سلاح محسوب نمیشود.
مستند شهادت عادلها چه نوع رؤیت است؟
مستند شهادت عادلها فقط رؤیت با چشم غیر مسلح است.
آیا مکان استهلال فقط مناطق معمول روی زمین و کوهها و قلههاست یا از اسبابی مانند: هواپیما و... نیز میتوان استفاده کرد؟
استهلال بر فراز قلّهها و نیز با هواپیمایی که همسطح با آنها حرکت کند، صحیح است.
مستند حکم حاکم در ثبوت اول ماه چگونه است؟
مستند حکم فقیه جامع شرایط افتاء، میتواند رؤیت شخصی، شهادت عادلهای خبیر و نیز محاسبات دقیق نجومی باشد، اگر فقیه جامعی، منجّم ماهر بود و نسبتهای سهگانه [یاد شده] را محقّقانه بررسی نمود و امکان رؤیت با چشم غیر مسلّح را احراز کرد میتواند به استناد تحقیق فنّی حکم کند، هرچند ماه را ندیده باشد.
با احراز اشتباه ریاضی، حکم فقیه مزبور فاقد اعتبار شرعی است.
آیا رؤیت هلال در یک منطقه، فقط برای مناطق همافق و قریبالافق با آن منطقه اعتبار دارد یا مناطق دیگر را هم شامل میشود، ملاک مکانهای همافق و قریبالافق چیست؟
ثبوت اول ماه قمری برای بلاد شرقی موجب ثبوت آن برای بلاد غربی است.
ثبوت اول ماه قمری برای بلاد غربی، فقط موجب ثبوت آن برای بلادی از شرق است که بر اثر قرب افق، با هم در مقداری از شب، شریکباشند. همین میزان برای ادراک فضیلت شب قدر کافی است.
90/5/15