آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
احکام لقطه
اگر کسی مالی را پیدا کند که: الف) قیمت آن کمتر از یک درهم است؛ ب) قیمت یک درهم یا بیش از یک درهم است؛ آیا میتواند آنها را تصاحب کند؟
1. [اگر لقطه، کمتر از یک درهم باشد] میتواند با قصد تملک بردارد.
2. [اگر لقطه، یک درهم یا بیش از یک درهم باشد] با احتمال پیدا شدن صاحبش، باید یک سال تعریف کند و در صورتی که از پیدا شدن صاحبش مأیوس باشد، از طرف صاحبش صدقه بدهد.
87/9/1
اگر کسی شک دارد که مالی به او تعلق دارد یا نه، میتواند به قصد تملک آن را بردارد؟
نمیتواند بردارد.
87/8/19
اگر کسی مالی را به عنوان این که مال اوست بردارد و بفهمد که مال او نیست، حکمش چیست؟
1. باید آن را بلافاصله سر جایش بگذارد؛
2. اگر از زمان برداشتن، مدتی گذشته باشد که احتمال برود در عدم دسترسی صاحبش به آن، تأثیر داشته باشد، علاوه بر این که آن را سر جایش میگذارد، قیمت آن را هم به فقیر صدقه بدهد.
3. اگر از برداشتن، زمانی گذشته باشد که اگر آن را سر جایش بگذارد، احتمال عقلایی دسترسی صاحبش به آن نباشد و از طریق دیگر نیز امکان رساندن آن به صاحبش نباشد، باید آن را از طرف صاحبش به فقیر صدقه بدهد.
87/8/23
اگر مالی (مثل کفش) را از کسی ببرند اگر بداند آنچه بر جای مانده است مال کسی است که کفش او را برده است، در صورتی که از دسترسی به وی مأیوس باشد، میتواند آن را بردارد؟
میتواند آن کفش را بردارد؛ و اگر کفش بر جای مانده قیمتش از مال او بیشتر است مابهالتفاوت را به نیت صاحبش صدقه دهد.
87/8/16
در مواردی که کسی مال دیگری (مانند کفش) را از روی اشتباه برمیدارد و بر اثر برداشتن وی، صاحب آن به زحمت میافتد، مثل این که احتمالاً با پای برهنه به منزل رفته است و مانند آن، وظیفهاش چیست؟
مناسب است بردارنده، علاوه بر عمل به وظیفه لازم، به نیّت استرضای وی، مقداری صدقه بدهد.
87/8/19
فرق لقطه حرم و غیر حرم
در لقطه غیر حرم، بعد از اعلانِ یک سال، مخیّر است بین تصدّق، یا نگهداری برای مالک آن، یا تملک با قصد رد به صاحبش در صورت پیدا شدن وی، ولی در لقطه حرم، فقط بین دو امر اول، مخیّر است و نمیتواند تملک نماید.
برداشتن اشتباهی مال دیگری
اگر کسی مالی را به عنوان این که مال اوست بردارد و بفهمد که مال او نیست، در صورتی که جای معینی داشته باشد و لقطه محسوب نشود، باید آن را بلافاصله سر جایش بگذارد؛ ولی اگر از زمان برداشتن، مدتی گذشته باشد که احتمال برود در عدم دسترسی صاحبش به آن، تأثیر داشته باشد، علاوه بر این که آن را سر جایش میگذارد، قیمت آن را هم به فقیر صدقه بدهد.
در فرض قبل، اگر از برداشتن، زمانی گذشته باشد که اگر آن را سر جایش بگذارد، احتمال عقلایی دسترسی صاحبش به آن نباشد و از طریق دیگر نیز امکان رساندن آن به صاحبش نباشد، باید آن را از طرف صاحبش به فقیر صدقه بدهد.
در مواردی که کسی مال دیگری را از روی اشتباه بر میدارد (مانند کفش) و بر اثر برداشتن وی، صاحب آن به زحمت میافتد، مثل این که احتمالاً با پای برهنه به منزل رفته است و مانند آن، مناسب است بردارنده، علاوه بر عمل به وظیفه لازم، به نیّت استرضای وی، مقداری صدقه بدهد.
کسی که مال او را بردهاند و چیزی مثل کفش به عوض آن بر جای مانده وظیفه چیست؟
اگر بداند آنچه بر جای مانده است مال کسی است که کفش او را برده است، در صورتی که از دسترسی به وی مأیوس باشد، میتواند آن کفش را بر دارد؛ و اگر کفش بر جای مانده قیمتش از مال او بیشتر است مابهالتفاوت را به نیت صاحبش (با اذن حاکم شرع) صدقه دهد.