آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
نِصاب نقره
مسئله 2117. نقره دو نصاب دارد: 1. 105 مثقال معمولی که اگر نقره به 105 مثقال برسد و شروط دیگر - بیان شده - را هم که داشته باشد، مالک باید یک چهلم (2/5 درصد) آن را که 2 مثقال و 15 نخود است، به عنوان زکات بپردازد و چنانچه به این مقدار نرسد، زکات آن واجب نیست.
2. 21 مثقال؛ یعنی اگر 21 مثقال به 105 مثقال اضافه شود، باید زکات تمام 126 مثقال را به صورتی که بیان شده، بپردازد و چنانچه کمتر از 21 مثقال اضافه شود، فقط باید زکات 105 مثقال آن را بپردازد و افزون بر آن زکات ندارد؛ همچنین است هرچه بالا رود؛ یعنی اگر 21 مثقال اضافه شود، باید زکات تمام آنها را بپردازد و اگر کمتر اضافه شود، مقدار اضافی که کمتر از 21 مثقال است، زکات ندارد، بنابراین اگر مالکْ یک چهلمِ (2/5 درصد) طلا و نقرهاش را بپردازد، زکاتی را که بر او واجب بوده، پرداخته و گاهی هم بیش از مقدار واجب پرداخته است؛ برای مثال، کسی که 110 مثقال نقره دارد، اگر یک چهلم آن را بپردازد، زکات 105 مثقال آن را که واجب بوده، پرداخته و مقداری هم برای 5 مثقال آن پرداخته که واجب نبوده است.
مسئله 2118. کسی که طلا یا نقرۀ او به اندازۀ نصاب است، اگرچه زکات آن را پرداخته باشد، تا وقتی از نصاب یکم، کم نشده، همه ساله باید زکات آن را بپردازد.
مسئله 2119. زکات طلا و نقره در صورتی واجب میشود که آن را سکه زده باشند و معاملۀ با آن رایج باشد و چنانچه سکۀ آن هم از بین رفته باشد، باید زکات آن را بپردازند.
مسئله 2120. طلا و نقرۀ سکهداری که زنها برای زینت به کار میبرند و به عنوان پول رایج نیست، زکات ندارد، اگرچه خرید و فروش آن رواج داشته باشد.
مسئله 2121. سکه بهار آزادی، هرچند خرید و فروش آن رایج است، به عنوان پول، رایج نیست و اگر به عنوان پول دادوستد شود، زکات دارد.
مسئله 2122. کسی که طلا و نقره دارد، اگر هیچ کدام آنها به اندازۀ نصاب یکم نباشد - برای مثال، 104 مثقال نقره و 14 مثقال طلا داشته باشد - زکات بر او واجب نیست.
مسئله 2123. چنانکه در گذشته ذکر شده، زکات طلا و نقره در صورتی واجب میشود که انسان یازده ماه مالک مقدار نصاب باشد و اگر در بین یازده ماه، طلا و نقرۀ او به جهتی مانند فروختن، بخشودن و... از نصاب یکم کم شود، زکات بر او واجب نیست.
مسئله 2124. اگر در بین یازده ماه طلا و نقرهای را که دارد، با چیز دیگر تبدیل کند، یا آنها را آب کند، زکات بر او واجب نیست؛ ولی اگر برای فرار از پرداختن زکات این کارها را انجام دهد، برای محروم نشدن از طهارت معنوی و خیر ظاهری به احتیاط مستحب، زکات را بپردازد.
مسئله 2125. اگر در ماه دوازدهم، پول طلا و نقره را آب کند، باید زکات آنها را بپردازد و چنانچه با آب کردن، وزن یا قیمت آنها کم شود، باید زکاتی را که پیش از آب کردن بر او واجب بوده بپردازد.
مسئله 2126. اگر طلا و نقرهای که دارد، خوب و بد داشته باشد یا عیارش کم و اضافه باشد، میتواند زکات هر کدام از خوب و بد را از خود آن بپردازد؛ ولی بهتر است زکات همۀ آنها را از طلا و نقرۀ خوب بپردازد.
مسئله 2127. طلا و نقرهای که بیش از اندازۀ متعارف، فلز دیگر دارد، اگر خالص آن به اندازۀ نصاب - که مقدار آن بیان شده - برسد، انسان باید زکات آن را بپردازد و چنانچه شک دارد که خالص آن به اندازۀ نصاب هست یا نه و بررسی آن دشوار باشد، زکات آن واجب نیست و در صورت دشوار نبودن آن، باید معلوم کند.
مسئله 2128. اگر طلا و نقرهای که دارد به مقدار متعارف، فلز دیگر با آن مخلوط باشد، نمیتواند زکات آن را از طلا و نقرهای بپردازد که بیشتر از معمول، فلز دیگر دارد؛ ولی چنانچه به قدری بپردازد که یقین کند طلا و نقرۀ خالصی که در آن هست، به اندازۀ زکاتی است که بر او واجب است، اشکال ندارد.