آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
جابه جایی خمس و هزینه آن
مسئله 2060. انتقال سهم سادات از شهری به شهر دیگر جایز است؛ چه در آن شهر مستحق خمس باشد یا نباشد. در صورتی که مستحق در شهری که خمس در آنجا واجب شده وجود داشته و خمس را به شهر دیگر منتقل نماید، اگر تلف شد، ضامن است و بریء الذمّه نشده است. چنانچه در آن شهر مستحق نباشد؛ یا به اذن مجتهد جامع الشرایط به شهر دیگر انتقال داد، اگر هنگام انتقال - بدون کوتاهی - تلف شد، ضامن نیست.
مسئله 2061. اگر مالک در جای دیگر مالی دارد، میتواند همان مال را به مستحق بپردازد و این فرض، داخل در انتقال خمس نیست، چنانکه اگر طلبی در ذمّه کسی دارد که او در شهر دیگر به سر میبرد و بدهکار مستحقّ دریافت خمس است، میتواند ذمّه را از بابت خمس تبرئه کند و این عمل، مصداق انتقال خمس از جایی به جای دیگر نیست.
مسئله 2062. در مواردی که انتقال خمس به شهر دیگر جایز است، چنانچه مالک بخواهد خمس را به شهر دیگر انتقال دهد، هزینۀ انتقال به عهدۀ خودش خواهد بود؛ ولی در مواردی که انتقال خمس به شهر دیگر واجب باشد - مانند اینکه در شهر خودش مستحق خمس نباشد؛ یا فقیه جامع الشرایط حکم به انتقال خمس به شهر دیگر کرده باشد - هزینه انتقال به عهدۀ مالک نیست و میتواند از خمس کسر نماید.
مسئله 2063. نسبت به سهم امام علیهالسلام - که باید به فقیه جامع الشرایط تحویل شود - اگر در آن شهر فقیه جامع الشرایط نباشد، انتقال آن به شهر دیگر واجب و لازم است و در این صورت، اگر بدون کوتاهی تلف شد، مالک ضامن نیست؛ همچنین هزینههای انتقال به عهدۀ مالک نیست و میتواند از سهم امام علیهالسلام کسر کند. چنانچه در آن شهر فقیه جامع الشرایط حضور دارد، چون سهم امام علیهالسلام را میتوان به هر فقیه جامع الشرایط تحویل داد، در این صورت، هرچند نقل سهم امام به شهر دیگر جایز است؛ امّا اگر تلف شد، مالک ضامن است و هزینه انتقال به عهدۀ اوست.