آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
مصادیق انفال
مسئله 2068. انفال، متعلق به امام علیهالسلام و ولیّ مسلمین است و موارد هشتگانه ذیل از مصادیق آن شمرده میشود:
1. زمینهای موات و غیر مواتی که بدون اذن امام معصوم علیه السلام از کافر به دست آمده باشد.
2. غنائم منقول که بدون اذن امام معصوم علیه السلام به دست آمده باشد.
3. سرزمینهای خراب شده که مالکان آنها اعراض کرده باشند؛ یا هلاک شده باشند.
4. کرانهها و سواحل دریا که آباد نشده و بیصاحب است.
5. قلّه کوهها و نیزارها و رودخانهها و مانند آن.
6. صَفْوَ المال و کالاهایی که مخصوص حاکمان و پادشاهان باشد.
7. معادن مطلقاً جزء انفال است. معدن در هر زمینی - شخصی یا عمومی یا انفال - باشد باید به اذن ولیّ مسلمین استخراج شود و جزء انفال است.
8. میراث «مَن لا وارث له»؛ یعنی اموال مردهای که هیچ وارثی نداشته باشد.
مسئله 2069. اگرچه امامان:، انفال را برای شیعیان حلال کردهاند؛ ولی تصرف در آن باید به اذن ولیّ مسلمین باشد. ولیّ مسلمین گاهی مجانی اذن میدهد و گاهی برای رعایت حال محرومان جامعه، با دریافت عوض، اجازه میدهد.