آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
موارد سقوط اذان
مسئله 970. اذان در چند مورد ساقط است و آن، جایی است که بین دو نماز - همراه با ترتیب - جمع شود؛ مانند 1. نماز عصر در صورت جمع با نماز جمعه یا نماز ظهر؛ 2. نماز عشاء در صورت جمع با نماز مغرب. در این موارد، اذان نماز اول برای هر دو نماز کافی است، مگر آنکه به اندازه کافی بین دو نماز فاصله شود. نافلۀ عصر که پیش از نماز عصر اقامه میشود، چون هشت رکعت است، میتواند فاصله ایجاد کند؛ اما نافله مغرب که چهار رکعت است و بعد از نماز مغرب اقامه میشود، شاید نتواند فاصله لازم را ایجاد کند، از اینرو اگر برای نماز عشاء اذان گفته میشود، رجائاً (امید ثواب) باشد.
مسئله 971. سقوط اذان برای نماز دوم در صورت جمع با نماز اول، مختصّ جایی نیست که جمع دو نماز در آن راجح است؛ مانند 1. نماز عصر جمعه با نماز جمعه یا ظهر آن؛ 2. نماز عصر روز نهم ذیالحجّه با نماز ظهر آن؛ 3. نماز عشاء شب عید قربان (شب دهم) با نماز مغرب، برای کسی که در مشعر است؛ 4. نماز عصر زن مستحاضه با نماز ظهر او، نیز نماز عشای وی با نماز مغرب او؛ 5. نماز کسی که نمیتواند خود را از ناقض طهارت مانند ادرار، مدفوع و باد حفظ کند، از این رو بین دو نماز جمع میکند، بلکه در همه مواردی است که بین دو نماز همراه (ترتیب) جمع میشود. البته احتیاط در مورد اول تا سوم، ترک اذان برای نماز دوم است.
مسئله 972. سقوط اذان در صورت جمع دو نماز - با رعایت ترتیب - اختصاصی به نماز ادا ندارد و در نماز قضا نیز جاری است، حتی اگر بخواهد نماز قضای یک شبانهروز را با هم اقامه کند، اذان برای قضای نماز اول، کافی است.